Black Swan Finans Logo
Ana SayfaGündem GıdaŞekerde büyük bir kriz...

Şekerde büyük bir kriz yaşanıyor!

spot_img
spot_imgspot_img

Çiftçiler Ekim ayının ilk haftasında açıklanacak olan şeker pancarının alım fiyatını bekliyor ama şeker stoku yüzünden şekere zam yapmaları neredeyse imkânsız hale gelmiş olan şeker fabrikaları ise süreçte zam yönünde bir adım atamıyor.

Şeker pancarı fiyatı merakla bekleniyor.

Son günlerde tarlanın en önemli gündem konularından biri de şeker pancarı alım fiyatları olarak dikkat çekiyor. Türkşeker ve özel şeker fabrikalarının elinde 500 bin tonun üzerinde şekerin olduğunun ortaya çıkması, Türkşeker’in şeker fiyatlarında çok ciddi oranlarda indirime gitmesi ve şeker piyasasındaki sıkışma şeker pancarı üreticisini de olumsuz etkiliyor, zira şeker pancarı alım fiyatları bir türlü açıklanamıyor

Şeker stoku yüzünden şekere zam yapmaları neredeyse imkânsız hale gelmiş olan şeker fabrikaları, şeker pancarı alım fiyatlarına eğer çiftçinin beklentisinde bir zam verirlerse şeker üretiminde zarara uğramış olacaklar. Türkşeker’in zararı, Türk milletine yüklenebiliyor ama kooperatif fabrikaları ile özel fabrikaların böyle bir şansları da yok. Yıllarca şeker baskılanırken Konya Şeker’in o dönem başkanı Recep Konuk, farklı üretim kalemlerinden elde ettiği kârlarla şeker pancarı üretimini finanse ediyordu. Recep Konuk’un da Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Başkanlığını bırakması sonrasında üretimin şekillenmesinin öneminin mevcut yönetimler tarafından tam anlaşılamaması, Konya Şeker’in sadece şeker pancarı üzerinden sistemi yürütmesini beraberinde getirdi, böylece de şeker satışında zarar edildiği anda sistem bir anda tıkanmış oluyor.

ALİ EKBER YILDIRIM ŞEKER PANCARI SEKTÖRÜNÜN SORUNLARINI YAZDI

Tarım yazarı Ali Ekber Yıldırım da dün bir yazı kaleme alarak, şeker pancarı sektörünün sıkıntılarını yazdı. Ali Ekber Yıldırım’ın yazısındaki ilgili bölüm şöyle:

Hasat başlarken pancar ve şekerde neler yaşanıyor?

Türkşeker’den sonra en fazla şeker üretim kotasına sahip Kayseri Şeker’in Yönetim Kurulu Başkanı ve sektörü en iyi bilen isimlerden Hüseyin Akay’a sektördeki son durumu sordum. Uzun sayılacak sohbetimizi daha anlaşılır olması için maddeler halinde sıraladım. Akay’ın anlattıkları satır başları ile şöyle:

1-Fiyat açıklanmadı: Pancar alım fiyatı henüz açıklanmadı. Aslında fiyatların söküm başlamadan önce açıklanması gerekiyor. Fabrikalar çalışmaya başladı ürün sökümü başladı ama fiyat hala yok. Çiftçinin bu yıl diğer ürünlerden dolayı morali bozuk. Birçok üründen para kazanamadığını söylüyor. Bu nedenle çiftçi bir anlamda umudunu pancara bağladı. Ama fiyat açıklanmadı. Hani bu çiftçiyi tarımdan üretimden soğutmak mı istiyorlar diye düşünmeye başlıyor insan. Eğer diğer ürünlerdeki gibi bir durum olursa, yani fiyat düşük olursa gelecek üretim döneminde en az yüzde 50’si üretim yapmaz yapamaz. Çiftçi zaten kendi geçimleri için bu üretimi yapıyor ve bir yandan borç batağı içinde, bankalarla sorun yaşanıyor. Düşük fiyat olursa gerçekten çok büyük sıkıntı yaşanır.

2-Çiftçinin morale ihtiyacı var: Daha önce Mart’ta yapılan Pancar Şekeri Sektör Toplantısı’nda iki bakan yardımcımız da vardı. Bize “Türkşeker fiyat açıklamadan siz açıklamayın” dediler. Ama şu ana kadar Türkşeker de fiyatı açıklamadı. Bundan 15 gün önce kendilerini telefonla arayarak mevsimi geldi çiftçinin morali bozuk. Diğer ürünlerde zaten ciddi sıkıntı oldu, çiftçi bu yıl birçok üründen zarar ediyor ve fiyat geciktikçe endişeleniyor haklı olarak” dedim. Bakan yardımcımız çalıştıklarını söyledi. Ama nasıl bir çalışmaysa hala bitmedi bizden de rica ettiler o yüzden biz de fiyat açıklamadık. Ama bu durum bizi de çiftçimizi de huzursuz ediyor. Çiftçimize bir moral motivasyon vermek lazım.

3- Şeker fiyatı düşük olunca stok arttı: Biz de yakında alım kampanyamızı başlatacağız. Fiyatın gerçekten de açıklanması lazım yani deyim yerindeyse bıçak kemiğe dayandı. Pancar fiyatı olmayınca şeker maliyeti de hesaplanamıyor. Sektör aslında bir yıldan beri bir yandan da kaos içerisinde. Geçen yıl Ağustos‘ta 27 lira olan şekerin kilogram fiyatı Ekim’de 21 liranın altına kadar geriledi. Biz 6 ay şeker satamadık. Nisan sonu Mayıs gibi biraz sattık, Temmuz’da biraz daha satabildik. Şu anda Türkşeker’de 500 bin ton stok olduğu ifade ediliyor bizim de depolarımız da 200 bin ton stok var, tüccarın elindeki ile birlikte 800 bin ton stok var. Bunun bir bölümü satılmış ama depoda duruyor, bekliyor.

4- İthalat çok denetim yok: Fiyatlandırmada da sorun var. Şeker neden elimizde kaldı? 2020 -2021’de 400 bin ton ithalat için bir yetki çıkarıldı. Bugüne kadar yapılan ithalat 970 bin tona ulaştı. Yani 28 ayda bu kadar ithalat yapıldı. Ayrıca yüksek yoğunluklu tatlandırıcı ithalatı 3 bin ton kadar oluyordu. Bu da 5 bin tonu buldu. Yani 5 bin ton yüksek yoğunluklu tatlandırıcı dediğinizde bizim kooperatif fabrikalarının ürettiği 550 bin ton şekere denk geliyor. Nişasta bazlı şekerde 72 bin 750 ton kota var ama 1 milyon tonluk üretim kapasitesi var. Bu konuda da yeterli denetim yok. Burada üretilenin ihraç ediliyor olması lazım.

5- Açığa ekim haksız rekabet yaratıyor: Özelleştirilen fabrikaların bir kısmı açığa ekim yaptırıyor. Konya Karapınar‘da geçen sezon 2,5 milyon ton pancar açığa ekim yapıldı. Biz prim dahil pancarın tonunu 2 bin 100 liraya alırken açığa ekim yapanlardan pancarın tonu 800 liradan alındı. Bundan elde edilen şeker piyasaya girdi. Şeker Dairesi adeta uyuyor bir denetim yok. Ucuz ve kayıt dışı olduğu için sektör kaosa girdi. Kuralı ile kanuna uygun iş yapmak zor hale geldi ve okyanusta dalgalara karşı seyahat eden bir teknede gibiyiz.

6- Pancar üretimi yüzde 20 azaldı: Türkiye’nin şeker kotası 2 milyon 900 bin ton civarında. Bunlara baktığımızda pancar üretiminin bu sene 20 milyon ton civarında olması bekleniyor. Geçen sene 25 milyon ton seviyelerdeydik ki buna göre yüzde 20’lik bir düşüş var. Eğer bu yılki fiyat çiftçiyi tatmin etmezse 2021’deki gibi 16 – 17 milyon tona kadar geriler. Çiftçinin para kazanacağı bir fiyat mutlaka olması gerekiyor.

7- İhracat kısıtlaması sektöre zarar verdi: Şu anda stokta toplamda 800 bin ton civarında şeker olduğu tahmin ediliyor. Türkşeker, diğer fabrikalar ve tüccarın elinde bu kadar şeker varken şeker nasıl satılacak? İhracat yapacağımız zaman izin verilmedi. Şubat ayında Londra Borsası’nda şekerin tonu 670 dolardı. İhracat kısıtlamasının kaldırılması için çok uğraştık ama kaldırmadılar. Sonra fiyat 600 doların altına düştü. İhracat açıldığında fiyat 510 doların altındaydı. Bu fiyata şeker ihraç etmek karlı değil, mümkün de değil. Zaten müşteride kalmamıştı.

8- Emniyet stoğunun maliyeti yüksek: Fabrikalar kotalarının yüzde 5’i oranında emniyet stoku bulundurma şartı var. Bizim Kayseri Şeker olarak 25 bin ton emniyet stoğu tutmamız demek 725 milyon lirayı buraya bağlamamız demek. Bunun 1 yıllık faizi 350 milyon lira. Ülkede bir şeker sorunu yok, biz neden buna katlanıyoruz. Bu stoğu tutmak için kredi kullanıyoruz. En azından düşük faizli kredi verilsin diyoruz kabul edilmiyor. Bunun yüzde 5 yerine 2’ye düşürülmesini istiyoruz o da kabul edilmiyor.

9- Şeker için kritik yıl: Bu sene şeker açısından da çok kritik ve tehlikeli bir yıl. Kim şekeri kaça satacak hala bilmiyoruz.

Özetle, pancar üretimi ve şeker üretimi açısından çok önemli bir sezon daha başlarken üreticinin beklentisi pancar alım fiyatının bir an önce açıklanması. Açıklanan fiyatın da üretimi sürdürülebilir kılması. Şeker üreten kooperatif fabrikaları, şeker sanayicileri ise artan maliyetler karşısında şeker fabrikalarının üretimi sürdürebileceği bir fiyatın ve piyasanın oluşması. Tüketicinin beklentisi de uygun fiyata şeker tüketmek. Her kesimin bu beklentilerini karşılamak, dengelemek hükümetin işi. Bakalım bunu becerebilecekler mi?

spot_img

Most Popular

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

More from Author

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık...

MİA Teknoloji: Tripy’ye KDV dahil 17,2 milyon dolarlık otonom mobilite siparişi

MİA Teknoloji (MIATK), bağlı ortaklığı Tripy Mobility’nin on yıllık çerçeve sözleşme...

Read Now

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomide önemli bir etki yaratabileceğini ve para politikasında belirleyici bir rol üstlenebileceğini ifade etti. Teknolojinin verimliliği artırarak büyümeyi destekleyebileceğini belirtirken, otomasyon kaynaklı iş kayıpları ve beklentilerin karşılanamaması halinde ekonomik yavaşlama uyarısında bulundu. Warsh, San Francisco’da düzenlenen...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek malzeme alımı ihalesinde en avantajlı fiyatı vererek birinci olduğunu bildirdi. Şirketin 13 Kasım 2026 saat 13.48.59 tarihli KAP açıklamasında işin baz bedeli 205.917.411 TL olarak belirtildi. Bildirimde imzalanmış sözleşme, teslimat takvimi ve ödeme koşulları açıklanmadı.İlk sıradan...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi ve Yoğun Bakım Bilgi Yönetim Sistemi hizmet alımı ihalesini 216.681.840 TL bedelle kazandığını açıkladı. Bu gelişme 13 Kasım 2026 saat 17.12.58 tarihli KAP bildirimine dayanıyor; 16 Kasım’da açıklanmış yeni bir sözleşme değildir.Şirketin 22...

MİA Teknoloji: Tripy’ye KDV dahil 17,2 milyon dolarlık otonom mobilite siparişi

MİA Teknoloji (MIATK), bağlı ortaklığı Tripy Mobility’nin on yıllık çerçeve sözleşme kapsamında KDV dahil 17.227.200 dolar tutarında sipariş aldığını açıkladı. Şirket, 16 Kasım 2026 saat 09.34.20’de KAP’a gönderdiği bildirimde tutarın TL karşılığını 866.235.297 TL olarak verdi.Sipariş, adı açıklanmayan bir telekomünikasyon şirketiyle yapılan anlaşma kapsamında otonom araç ve...

14.00 Piyasa Masası: BIST’te tepki ve şirket haberleri öne çıkıyor

16 Kasım 2026 | 14.00 öğle baskısı. Bu baskı 14.00 sonrasında hazırlanmıştır; veri saatleri aşağıda ayrı ayrı belirtilmiştir. Sabahın ana sorusu değişmedi: Büyümenin getirisi, pahalı paranın maliyetini karşılayacak mı? Öğle saatlerinde Borsa İstanbul açılıştaki kaybını geri alırken, uluslararası piyasalarda teknoloji yatırımlarının kâra dönüşme hızı ve faizlerin seyri...

Hitit, Sky Vision Airlines ile beş yıllık yazılım sözleşmesini duyurdu

Hitit Bilgisayar Hizmetleri (BIST: HTTBT), Mısır merkezli Sky Vision Airlines’ın Crane yazılım çözümleriyle operasyonlarına başladığını açıkladı. 16 Kasım 2026 saat 09.26 TSİ’de KAP’a yapılan bildirime göre beş yıllık sözleşme; yolcu hizmetleri, operasyonel planlama, iş performansı yönetimi ve mobil uygulamaları kapsıyor. Bildirimde sözleşme bedeli ile beklenen gelir veya kâr...

ASELSAN’dan ROKETSAN ile 1,28 milyar avroluk sözleşme

ASELSAN (ASELS), ROKETSAN ile füze veri bağı ve arayıcı başlık sistemlerinin tedariki için toplam 1.281.101.744 avroluk sözleşmeler imzaladı. 16 Kasım 2026 saat 11.35 tarihli KAP bildiriminde yeni iş ilişkisinin şirket cirosunu olumlu etkilemesinin beklendiği belirtildi. Açıklama, toplam sözleşme tutarının bugün gelir veya kâr olarak kaydedildiği anlamına gelmiyor.Kaynak:...

Türk Telekom: COP31’de eş zamanlı 27.794 cihaz bağlandı

Türk Telekom’un 16 Kasım açıklamasına göre Antalya’daki COP31’in ilk haftasında 380 TB veri taşındı: 130 TB mobil, 250 TB sabit ağdan geçti. Şirket, eş zamanlı 27.794 bağlı cihazla COP organizasyonları için rekor kaydedildiğini bildirdi. Bu ölçüm şirketin açıklamasıdır.Kaynak: Ekonomim, 16 Kasım 2026. Görsel önceki bir teknoloji etkinliğine...

Fed haftasında iki kritik saat: Sanayi üretimi ve toplantı tutanakları

16 Kasım 2026 — BS Finans Haber Merkezi. Fed’in resmî Kasım takvimine göre ABD sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verisi 17 Kasım Salı 17.15 TSİ’de, 27–28 Ekim toplantısının tutanakları ise 18 Kasım Çarşamba 22.00 TSİ’de yayımlanacak. Bu saatler planlanan açıklama zamanlarıdır; veri sonuçları henüz açıklanmadı. BS Finans değerlendirmesi Sanayi...

Altında faiz ve dolar baskısı: Ons 3.840 dolara geriledi

Spot altın, 16 Kasım sabahında güçlü dolar ve sıkı para politikası beklentileriyle geriledi. Türkiye’de gram altın için ons fiyatıyla birlikte dolar/TL’nin seyri belirleyici. Reuters’ın 16 Kasım 2026 tarihli haberine göre spot altın, saat 09.41 TSİ itibarıyla yüzde 1 düşüşle 3.840,52 dolar/ons seviyesindeydi. Haberde güçlenen dolar ve Fed’in faiz...

IEA Başkanı Fatih Birol: Kalkınma bankaları temiz enerji finansmanında sınıfı geçemedi

IEA Başkanı Fatih Birol, Antalya COP31 kapsamında düzenlenen basın toplantısında, uluslararası kalkınma bankalarının gelişmekte olan ülkelerin temiz enerji geçişine yeterli desteği sağlayamadığını belirtti. Birol, Türkiye’deki şirketlerin enerji dönüşümüne yönelik çalışmalarıyla ilgili olumlu bir ilerleme gördüğünü ifade etti ve Antalya’dan olumlu sonuç çıkacağına dair umudunu dile getirdi.IEA’nın modellemelerine...

Japonya-Rusya arasında kritik adım: Liderler APEC Zirvesi’nde buluşabilir

Tokyo, Moskova’nın son hamleleriyle yükselen gerilimi aşmak amacıyla önümüzdeki hafta Çin’in ev sahipliğinde düzenlenecek APEC Zirvesi vesilesiyle ikili bir zirve talep etti. Üst düzey bir Japon yetkilinin aktardığına göre, Başbakan Sanae Takaichi ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında bu zirvede yüz yüze görüşme planlanıyor. Görüşme, iki...