Halka Arz Balonu Sönüyor mu? Tavan Serisi Yerini Eksi Açılışlara Bıraktı: Borsa İstanbul’da Yeni Dönem Başladı
Bir dönem yatırımcıların “risksiz kazanç” olarak gördüğü halka arzlar artık aynı refleksi vermiyor.
Son beş halka arzın borsadaki ilk gün performansı tabloyu net biçimde ortaya koyuyor:
- BETAE: 6. işlem gününde negatif açılış
- SOHOE: 4. işlem gününde negatif açılış
- ORZAX: 3. işlem gününde negatif açılış
- EKIM: İlk işlem gününde negatif açılış
- GOLDA: İkinci günde tavan serisini koruyan tek hisse
Bu tablo, Borsa İstanbul’da halka arz dinamiklerinin önemli ölçüde değiştiğine işaret ediyor.
Sorun şirketlerde mi, piyasada mı?
Asıl soru bu.
Son haftalarda SPK peş peşe büyük halka arzlara onay verdi.
Geçtiğimiz hafta yaklaşık 12,2 milyar TL, bu hafta ise yaklaşık 10,7 milyar TL büyüklüğünde yeni halka arz yatırımcı karşısına çıktı. Piyasaya çok kısa sürede yüksek miktarda yeni hisse arz edildi.
Eskiden birkaç ayda gelen halka arz büyüklüğü artık birkaç haftaya sıkışmış durumda.
Sonuç?
Likidite bölündü.
Eskisi gibi “nasıl olsa tavan olur” dönemi bitti
2023 ve 2024’te yatırımcı psikolojisi çok basitti.
Halka arza gir.
Tavanları bekle.
Çık.
Bugün aynı strateji çalışmıyor.
Yatırımcı artık;
- şirketin faaliyet alanına,
- fiyatlama seviyesine,
- F/K oranına,
- halka açıklık oranına,
- büyüme hikâyesine
çok daha fazla bakıyor.
Yani piyasa ezberden değil, seçerek fiyatlamaya başladı.
X’teki yatırımcı isyanı aslında önemli bir gösterge
Sosyal medyada çok sayıda yatırımcı şu soruyu soruyor:
“SPK neden bu kadar çok halka arz onaylıyor?”
Bu eleştirinin temelinde zarar eden yatırımcı psikolojisi var.
Ancak madalyonun diğer yüzünde şu gerçek bulunuyor:
Hiçbir halka arzın sürekli tavan yapacağına dair bir garanti yok.
Borsa; fiyat keşif mekanizmasıdır.
Bir hisse halka arz fiyatının altına da inebilir, üzerine de çıkabilir.
Asıl tartışılması gereken konu, arz temposunun piyasanın kaldırabileceği seviyede olup olmadığıdır.
Likidite aynı kaldı, hisse sayısı arttı
Borsa İstanbul’a giren yeni para eski hızında artmıyor.
Buna karşılık;
- yeni halka arzlar,
- bedelli sermaye artırımları,
- ikincil halka arzlar,
- büyük şirket satışları
aynı yatırımcı kitlesinden fon çekmeye çalışıyor.
Likidite bölündükçe ilk gün tavan ihtimali de doğal olarak azalıyor.
Bundan sonra ne olabilir?
Piyasa bu büyüklükte arzları taşımakta zorlanmaya devam ederse;
- daha yüksek iskontolu fiyatlamalar görebiliriz,
- bazı şirketler halka arzlarını erteleyebilir,
- yatırımcı talebi zayıf kalan şirketler fiyat revizyonuna gitmek zorunda kalabilir.
Artık halka arz başarısını sadece dağıtılan lot sayısı değil, şirketin gerçek değeri ve yatırımcı güveni belirleyecek.
Son söz
Borsa İstanbul yeni bir evreye giriyor.
“Halka arz = tavan” algısı yerini yavaş yavaş “halka arz = fiyat analizi” dönemine bırakıyor.
Bu değişim kısa vadede yatırımcıyı rahatsız etse de, uzun vadede sermaye piyasaları açısından daha sağlıklı bir fiyatlama kültürünün oluşmasına katkı sağlayabilir.
Gerçek değer üreten şirketler yatırımcı bulmaya devam ederken, yalnızca halka arz heyecanıyla fiyatlanan şirketlerin işi artık eskisi kadar kolay olmayacak.
