- Altın fiyatı ons başına 4.150 dolara yükselince, Hazine’nin altın borçlanmasının faturası büyüdü.
- Vadesi dolmuş 388 ton altın borcundan 4.4 milyar dolar, vadesi devam eden 184 ton altın borcundan 10.1 milyar dolar zarar oluştu.
- Hazine hesaplarındaki 45 ton altın düşüldüğünde net zarar 12.1 milyar dolara ulaşıyor.
Altın fiyatlarındaki agresif yükseliş, Türkiye ekonomisinde sessiz bir risk kalemini görünür hale getirdi: Hazine’nin altın borçlanması. Finans çevreleri tarafından yıllardır eleştirilen altın tahvili ve altın sertifikası programlarının maliyeti, ons fiyatının 4.150 dolar seviyesini aşmasıyla ciddi boyutlara ulaştı.
Hazine’nin yayımlanan altın borç tablosuna göre:
| Kalem | Borç Miktarı (Ton) | Maliyet (Milyar $) |
|---|---|---|
| Vadesi dolan altın borçları | 388 ton | -4.4 |
| Devam eden altın borçları | 184 ton | -10.1 |
| Hazine kasasındaki altın (varlık) | 45 ton | +2.4 |
| Net zarar | -12.1 milyar $ |
Hazine neden zarar etti?
Hazine yıllar boyunca iç borçlanma enstrümanı olarak altın tahvili ve altın sertifikası ihraç etti. Amaç, vatandaşın yastık altındaki altınını sisteme çekmek ve TL’ye güven oluşana kadar finansmanı yönetmekti. Ancak kritik hata, bu borçlanmanın altın fiyat riskine karşı korunmadan (hedge edilmeden) yapılmasıydı.
Altın fiyatı arttıkça bu borcun geri ödenmesi daha pahalı hale geldi. Çünkü:
- İhraç edildiğinde altının ons fiyatı 1.600 dolar bandındaydı.
- Bugün altın 4.150 dolar seviyesinde.
- Bu da Hazine’nin altın borcunun dolar cinsinden maliyetini katladı.
Bu nedenle ekonomistler bu tabloyu “kur korumalı mevduattan sonra ikinci büyük mali hata” olarak nitelendiriyor.
“Altın borçlanması baştan hataydı”
Uzmanların değerlendirmesi net:
- Altın borçlanması dalgalı ve yukarı yönlü trendi olan bir emtia ile yükümlülük yaratıyor.
- Hazine bu borcu TL ile değil altınla geri ödüyor, yani altın fiyatı yükseldikçe zarar katlanıyor.
- Üstelik bu program enflasyonla mücadeleye katkı sunmadığı gibi iç borç yönetim riskini artırıyor.
Ekonomi çevreleri şu soruyu soruyor:
“Altın fiyatı 5.000 – 7.000 dolar bandına giderse zarar ne olacak?”
Bank of America’nın 2026 altın hedefini 5.000 dolar olarak açıklaması ve U.S. Global Investors’ın 7.000 dolar tahmini sonrası, Hazine’nin bu borçlanmasının mali risk oluşturduğu tartışmaları yeniden alevlendi.
Bu tablo, ekonomi yönetimi için açık sinyal niteliğinde: Altın borçlanma stratejisi yeniden gözden geçirilmeli.
