Black Swan Finans Logo
Ana SayfaArtunç KocabalkanErdoğan, İran Savaşı ve...

Erdoğan, İran Savaşı ve Yeni Küresel Düzen: Türkiye’nin Jeopolitik Gücü Ekonomik Güce Dönüşecek mi?

spot_img
spot_imgspot_img

The Telegraph ın ilgili yazısından alıntı .

İran-İsrail savaşı başladığında dünya finans piyasalarının dikkati petrol fiyatlarına, Hürmüz Boğazı’na ve Amerikan bombardıman uçaklarına çevrilmişti. Ancak küresel jeopolitiğin temel kuralı değişmedi: Büyük krizler yaşanırken en önemli gelişmeler çoğu zaman başka yerlerde olur.

Bu kez o yer Ankara olabilir.

İngiliz basınında yayımlanan dikkat çekici bir analizde, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın İran savaşı sırasında oluşan uluslararası dikkat dağınıklığını içeride siyasi alanı yeniden şekillendirmek için kullandığı öne sürülüyor.

Bu yorumun tamamına katılmak mümkün olmayabilir. Ancak ortaya attığı temel soru oldukça önemli:

İran savaşı sadece Ortadoğu’nun güç dengelerini mi değiştirdi, yoksa Türkiye’nin iç ve dış politika pozisyonunu da yeniden tanımlayan bir dönüm noktası mı oldu?


Tarihin Tekrarlanan Kuralı

Uluslararası ilişkiler literatüründe buna “dış şok avantajı” denir.

Tarih boyunca liderler büyük jeopolitik kriz dönemlerinde içeride daha geniş hareket alanı elde etmiştir.

  • 2001 sonrası ABD’de Patriot Act
  • 2015 sonrası Avrupa’da güvenlik yasaları
  • Covid döneminde birçok ülkede olağanüstü yetkiler
  • Rusya-Ukrayna savaşı sırasında Moskova’nın iç konsolidasyonu

Şimdi benzer bir dinamik Türkiye için de tartışılıyor.

Washington merkezli düşünce kuruluşlarından uzmanlar, NATO’nun, Avrupa’nın ve ABD’nin önceliğinin şu anda İran, Çin, Rusya ve enerji güvenliği olduğunu belirtiyor. Bu nedenle demokrasi ve hukuk tartışmalarının ikinci plana düştüğünü savunuyorlar.


Piyasaların Dikkat Ettiği Yer

Finans piyasaları siyasi tartışmalardan çok sonuçlarla ilgilenir.

Bugün Londra’daki fon yöneticilerinin masasında üç soru bulunuyor:

  1. Türkiye enerji koridoru olabilir mi?
  2. Savunma sanayii ihracatı büyümeye devam edecek mi?
  3. Şimşek-Karahan programı korunacak mı?

Aslında son haftalarda yabancı yatırımcıların Türkiye’ye ilişkin değerlendirmelerinde en dikkat çekici nokta tam da bu ayrışma oldu.

Bir tarafta siyasi risk primi.

Diğer tarafta ise:

  • Savunma sanayii ihracatındaki yükseliş
  • Doğu Akdeniz enerji projeleri
  • Avrupa’nın güvenlik harcamalarındaki patlama
  • NATO içindeki stratejik önem

Bu nedenle CDS yükselirken bazı sektörlerde yabancı ilgisinin devam ettiğini görüyoruz.


Asıl Kazanan Savunma Sanayii mi?

İran savaşı sonrası ortaya çıkan en önemli sonuçlardan biri savunma harcamalarının küresel ölçekte yeniden hızlanması oldu.

Türkiye burada kritik bir konuma sahip.

Son yıllarda:

  • Bayraktar TB2
  • Akıncı
  • Kızılelma
  • Hisar
  • Siper

gibi sistemlerin sahada test edilmesi Ankara’ya önemli bir ihracat avantajı sağladı.

The Telegraph analizinde Irak’ın Türk hava savunma sistemlerine yönelmesi ve Endonezya’nın Kızılelma ilgisi özellikle vurgulanıyor.

Bu durum aslında Goldman Sachs, JPMorgan ve Morgan Stanley’nin son yıllardaki savunma sanayii temasını doğruluyor:

Yeni küresel düzende savunma artık sadece güvenlik değil aynı zamanda büyüme politikasıdır.


Martin Wolf’un Muhtemelen Soracağı Soru

Financial Times’ın efsanevi yazarı Martin Wolf benzer durumlarda her zaman aynı soruyu sorar:

“Ekonomik başarı ile kurumsal yapı arasındaki ilişki ne kadar sürdürülebilir?”

Türkiye bugün tam olarak bu kavşağa gelmiş durumda.

Bir tarafta:

  • Savunma ihracatı
  • Enerji koridoru olma hedefi
  • NATO içindeki ağırlık
  • Bölgesel diplomatik güç

Diğer tarafta:

  • Yüksek enflasyon
  • Hukuk devleti tartışmaları
  • Sermaye maliyetleri
  • Uzun vadeli yatırımcı güveni

Piyasalar kısa vadede ilk gruba odaklanabilir.

Ancak uzun vadeli sermaye ikinci gruba bakar.


Yeni Dünya Düzeninde Türkiye

İran savaşı aslında daha büyük bir hikâyenin parçası.

ABD’nin küresel sistemdeki rolü değişiyor.

Avrupa savunmasını yeniden inşa ediyor.

Çin alternatif ticaret ağları kuruyor.

Rusya yaptırımlara rağmen yeni enerji koridorları geliştiriyor.

Bu tablo içinde Türkiye;

  • Karadeniz’de
  • Kafkasya’da
  • Ortadoğu’da
  • Doğu Akdeniz’de

aynı anda etkin olan az sayıdaki ülkeden biri haline geliyor.

Bu nedenle Ankara’nın stratejik önemi son yılların en yüksek seviyesine ulaşmış durumda.


Sonuç: Sessiz Güç Dönemi

İran savaşı başladığında birçok yatırımcı petrolün 150 dolara gideceğini düşünüyordu.

Gitmedi.

Bazıları küresel resesyon bekliyordu.

O da gerçekleşmedi.

Ancak gözden kaçan başka bir gelişme yaşandı:

Türkiye’nin jeopolitik değeri yeniden fiyatlanmaya başladı.

Bu yeniden fiyatlama olumlu da olabilir, riskli de.

Çünkü jeopolitik güç ile ekonomik güç her zaman aynı şey değildir.

Tarih bize gösteriyor ki kalıcı başarı ancak ikisinin dengelenmesiyle mümkündür.

Bugün Ankara’nın önündeki temel soru da budur:

Türkiye yeni küresel düzende yalnızca vazgeçilmez bir stratejik ortak mı olacak, yoksa bu jeopolitik avantajı kalıcı ekonomik güce dönüştürebilecek mi?

İran savaşı sona erdiğinde yatırımcıların cevap arayacağı asıl soru büyük ihtimalle bu olacak.

spot_img

Most Popular

More from Author

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek...

Read Now

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz tahminini 25 baz puanlık artışla yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltti. Banka, Fed'in aralık, ocak ve mart aylarında 25'er baz puanlık artışlarla toplam 75 baz puan sıkılaşmayı gerçekleştirmesini bekliyor. Araştırma notunda ayrıca, aralıkta 25 bp, Ocak 2027’de ikinci 25...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı ve fiyatlar geriledi. Spot altın saat 07.01 itibarıyla 3.869,13 dolar; Aralık vadeli kontrat 3.872,10 dolara çıktı. Spot gümüş 47,57 dolar, platin 1.472,65 dolar, paladyum 978,19 dolar seviyesinde işlem gördü. Haber başlığı, 2025 seviyelerine dönüşe işaret ediyor. Altın...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomide önemli bir etki yaratabileceğini ve para politikasında belirleyici bir rol üstlenebileceğini ifade etti. Teknolojinin verimliliği artırarak büyümeyi destekleyebileceğini belirtirken, otomasyon kaynaklı iş kayıpları ve beklentilerin karşılanamaması halinde ekonomik yavaşlama uyarısında bulundu. Warsh, San Francisco’da düzenlenen...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek malzeme alımı ihalesinde en avantajlı fiyatı vererek birinci olduğunu bildirdi. Şirketin 13 Kasım 2026 saat 13.48.59 tarihli KAP açıklamasında işin baz bedeli 205.917.411 TL olarak belirtildi. Bildirimde imzalanmış sözleşme, teslimat takvimi ve ödeme koşulları açıklanmadı.İlk sıradan...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi ve Yoğun Bakım Bilgi Yönetim Sistemi hizmet alımı ihalesini 216.681.840 TL bedelle kazandığını açıkladı. Bu gelişme 13 Kasım 2026 saat 17.12.58 tarihli KAP bildirimine dayanıyor; 16 Kasım’da açıklanmış yeni bir sözleşme değildir.Şirketin 22...

MİA Teknoloji: Tripy’ye KDV dahil 17,2 milyon dolarlık otonom mobilite siparişi

MİA Teknoloji (MIATK), bağlı ortaklığı Tripy Mobility’nin on yıllık çerçeve sözleşme kapsamında KDV dahil 17.227.200 dolar tutarında sipariş aldığını açıkladı. Şirket, 16 Kasım 2026 saat 09.34.20’de KAP’a gönderdiği bildirimde tutarın TL karşılığını 866.235.297 TL olarak verdi.Sipariş, adı açıklanmayan bir telekomünikasyon şirketiyle yapılan anlaşma kapsamında otonom araç ve...

14.00 Piyasa Masası: BIST’te tepki ve şirket haberleri öne çıkıyor

16 Kasım 2026 | 14.00 öğle baskısı. Bu baskı 14.00 sonrasında hazırlanmıştır; veri saatleri aşağıda ayrı ayrı belirtilmiştir. Sabahın ana sorusu değişmedi: Büyümenin getirisi, pahalı paranın maliyetini karşılayacak mı? Öğle saatlerinde Borsa İstanbul açılıştaki kaybını geri alırken, uluslararası piyasalarda teknoloji yatırımlarının kâra dönüşme hızı ve faizlerin seyri...

Hitit, Sky Vision Airlines ile beş yıllık yazılım sözleşmesini duyurdu

Hitit Bilgisayar Hizmetleri (BIST: HTTBT), Mısır merkezli Sky Vision Airlines’ın Crane yazılım çözümleriyle operasyonlarına başladığını açıkladı. 16 Kasım 2026 saat 09.26 TSİ’de KAP’a yapılan bildirime göre beş yıllık sözleşme; yolcu hizmetleri, operasyonel planlama, iş performansı yönetimi ve mobil uygulamaları kapsıyor. Bildirimde sözleşme bedeli ile beklenen gelir veya kâr...

ASELSAN’dan ROKETSAN ile 1,28 milyar avroluk sözleşme

ASELSAN (ASELS), ROKETSAN ile füze veri bağı ve arayıcı başlık sistemlerinin tedariki için toplam 1.281.101.744 avroluk sözleşmeler imzaladı. 16 Kasım 2026 saat 11.35 tarihli KAP bildiriminde yeni iş ilişkisinin şirket cirosunu olumlu etkilemesinin beklendiği belirtildi. Açıklama, toplam sözleşme tutarının bugün gelir veya kâr olarak kaydedildiği anlamına gelmiyor.Kaynak:...

Türk Telekom: COP31’de eş zamanlı 27.794 cihaz bağlandı

Türk Telekom’un 16 Kasım açıklamasına göre Antalya’daki COP31’in ilk haftasında 380 TB veri taşındı: 130 TB mobil, 250 TB sabit ağdan geçti. Şirket, eş zamanlı 27.794 bağlı cihazla COP organizasyonları için rekor kaydedildiğini bildirdi. Bu ölçüm şirketin açıklamasıdır.Kaynak: Ekonomim, 16 Kasım 2026. Görsel önceki bir teknoloji etkinliğine...

Fed haftasında iki kritik saat: Sanayi üretimi ve toplantı tutanakları

16 Kasım 2026 — BS Finans Haber Merkezi. Fed’in resmî Kasım takvimine göre ABD sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verisi 17 Kasım Salı 17.15 TSİ’de, 27–28 Ekim toplantısının tutanakları ise 18 Kasım Çarşamba 22.00 TSİ’de yayımlanacak. Bu saatler planlanan açıklama zamanlarıdır; veri sonuçları henüz açıklanmadı. BS Finans değerlendirmesi Sanayi...

Altında faiz ve dolar baskısı: Ons 3.840 dolara geriledi

Spot altın, 16 Kasım sabahında güçlü dolar ve sıkı para politikası beklentileriyle geriledi. Türkiye’de gram altın için ons fiyatıyla birlikte dolar/TL’nin seyri belirleyici. Reuters’ın 16 Kasım 2026 tarihli haberine göre spot altın, saat 09.41 TSİ itibarıyla yüzde 1 düşüşle 3.840,52 dolar/ons seviyesindeydi. Haberde güçlenen dolar ve Fed’in faiz...