Black Swan Finans Logo
Ana SayfaEkonomiTeb : Deprem sonrası...

Teb : Deprem sonrası demirçelik sektörü

spot_img
spot_imgspot_img

Ülkemizin acısını içtenlikle paylaşıyor, depremlerde hayatını kaybedenlerin yakınlarına başsağlığı diliyor, depremden etkilenen ve yaralananlara acil şifalar diliyoruz.

 

EREGL (SAT; HF:34,63)

KRDMD (TUT, HF:18,82)

Depremin ardından çelik oyuncularının hisse fiyatlarında sert yükselişler gözlemliyoruz (EREGL: +%24, ISDMR: +%21, KRDMD: +%42, IZMDC: +%47). Yine de, temel bir bakış açısıyla, bu keskin yükselişin büyük kısmının asılsız olduğuna inanıyoruz. Erdemir’in (EREGL TI) %95 iştiraki İsdemir (ISDMR TI) deprem bölgesinde bulunuyor ve hisse 5 gün boyunca şirket yönetiminden afetin etkisine ilişkin resmi açıklama gelene kadar işlem görmedi. Şirket yönetimi, depremin neden olduğu hasarların mali durumu çok az etkilediğinin düşünüldüğünü ve üretime ara verildiğini bildirdi. Bildirildiğine göre, üretimin kademeli olarak devam etmesi planlanırken, henüz net bir program açıklanmadı. Henüz net bir değerlendirme yapmak için erken bir aşamada olmakla birlikte, deprem felaketinin Erdemir Grubu ve Türk çelik sektörünün görünümü üzerindeki potansiyel etkisine ilişkin görüşlerimizi aşağıdaki şekilde paylaşmak istiyoruz:

 

·         İsdemir EREGL için ne kadar büyük/önemli?: İsdemir’in yıllık 5,8 milyon ton sıvı çelik kapasitesi (Erdemir grubunun %60’ı), 3,5 milyon ton/yıl slab üretimi (Erdemir grubunun %57’si), 0,6 milyon ton/yıl filmaşin ve 2,5 milyon ton/yıl kütük kapasitesi bulunuyor. (Erdemir grubunun %100’ü). Şirket, bu iki ürün grubunun karlılığına göre uzun ve yassı çelik üretimi arasında kolaylıkla geçiş yapabilmektedir. İsdemir’in başlıca uzun ürünleri katma değerli rulo ve kütük olurken, inşaat demiri üretimi de yok. İsdemir, Erdemir Grubu’nun yassı çelik üretiminde de çok önemli bir rol oynuyor. Nitekim ana ortağı Erdemir, İsdemir (İskenderun) fabrikasında 2011 yılında gerçekleşen büyük yatırım döngüsünün tamamlanmasıyla slab (yarı mamul yassı mamul) ihtiyacında tamamen kendi kendine yetebilir hale geldi. Akdeniz’e olan yakınlığı sayesinde ihracat ve hammadde tedariğinde Ereğli fabrikasına göre önemli avantajlara sahiptir. Ayrıca üretim başına personel gideri 9A22 sonu itibarıyla Erdemir grubuna göre %44 daha düşük. İsdemir, 9A22’de 1,6 milyar ABD doları FAVÖK (Erdemir Grubu’nun %54’ü) ve 741 milyon ABD doları (Erdemir Grubu’nun %45’i) FAVÖK elde etti.

 

·         İsdemir tesisinde üretimin ne zaman yeniden başlamasını bekliyoruz? : İsdemir’in bir ay içinde ama çok yavaş bir şekilde yeniden üretime geçmesini bekliyoruz. Yüksek fırına dayalı bir çelik üreticisi olduğu için karmaşık bir entegre tesis olması, deprem nedeniyle bazı insan kaynakları kısıtlamaları oluşması nedeniyle daha hızlı bir iyileşmeyi en azından 1Y23-sonuna dek önemli ölçüde engelleyecektir. Bu nedenle, ana şirket Erdemir’in 1Y23’teki üretim ve verimlilik kayıpları nedeniyle zayıf operasyonel sonuçlar gerçekleştirmesini bekliyoruz. Çin’in yeniden açılmasıyla bağlantılı olarak küresel çelik fiyatlarındaki artış eğilimine rağmen, demir cevheri ve koklaşabilir taş kömürü fiyatlarındaki yükseliş, karlılıktaki iyileşmeyi sınırlayabilir. Deprem öncesi rakamlarımız 2023T için 1,2 milyar ABD Doları FAVÖK (veya 7,9 milyon ton satış + ton başına 157 ABD Doları/t FAVÖK) varsayarken, deprem sonrası önemli aşağı yönlü risk olabileceğine inanıyoruz. Mevcut rakamlarımıza göre EREGL, 8,0x 2023T FD/FAVÖK ve 12,3x 2023T F/K’de işlem görüyor.

 

·         Depremden sonra Türk çelik endüstrisini neler bekliyor?:

 

o   Türkiye büyük bir uzun çelik ihracatçısı ve oldukça büyük bir hurda ithalatçısı: 55 milyon ton yıllık kapasitesiyle Türkiye, 2022 itibarıyla Avrupa’nın en büyük ikinci ham çelik üreticisi (veya dünyanın en büyük 8. üreticisi) konumundadır. Oldukça büyük ihracat yönelimi (2022’de %41) ile Türkiye çelik sektörü büyük ölçüde ithal hurda çeliğe bağımlılığına (%70 civarında) sahiptir. Ana ihracat ürünü, uzun çelik üretimindeki kapasite fazlasının bir sonucu olarak 2022 yılında toplam ihracatın %68’ini oluşturan uzun çelik ürünleridir (veya özellikle inşaat demiri). Çelik üretiminde hurda tüketiminin 35 milyon ton olduğunu varsayıyoruz ve bunun 2022’de 21 milyon tonu ithal edildi.

 

o   Depremin olduğu bölgelerde bulunan firmalar toplam kapasitenin %30’unu oluşturmaktadır: Türkiye’nin çelik üretim kapasitesinin yaklaşık %30’u depremden etkilenen bölgede yer almaktadır. Bölgedeki şirketlerin çoğu şimdiden mücbir sebep ilan ederek faaliyetlerini durdurdu. Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TCUD) Genel Sekreteri Veysel Yayan, üretim duruşlarının muhtemelen Mart ortasına kadar devam edeceğini kaydetti. Düşen üretimin bir sonucu olarak, şimdiden hurda ithalat fiyatlarında yaklaşık 10-15 USD/ton daha düşük fiyatlandırıldığını gördük. Türkiye’den bazı yeni hurda bağlantıları gördüğümüz için, EAO bazlı (elektrik ark ocağı) üreticilerin faaliyetlerine Mart ayında yeniden başlanacağına inanıyoruz.

 

o   Bölgeyi yeniden inşa etmek için ne kadar çeliğe ihtiyaç var?: Çelik hisselerinin artmasının bir nedeni, ilk raporların bölgeyi yeniden inşa etmek için yaklaşık 4 milyon ton inşaat demirine ihtiyaç duyulduğunu belirtmesidir. Bu ihtiyaç, 2022’deki toplam uzun çelik üretiminin yaklaşık %17’sini oluşturuyor. Bu arada, orta vadede, enkaz temizleme işleminin yaklaşık 3 milyon tona kadar yerel hurda toplama yaratabileceğini ve bunun da EAF tabanlı üreticilerin maliyetlerini destekleyeceğini tahmin ediyoruz. Arz/talep dinamikleri açısından aşağıdaki nedenlerden ötürü uzun ve yassı çelik ürünlerde arz sıkıntısı yaşanmayacağına inanıyoruz;

i) Türkiye’de mevcut zayıf kapasite kullanımı (2022’de yaklaşık %51),

ii) Bölgede bulunan elektrik ark ocaklı (EAF) tabanlı çelik üreticilerinin daha hızlı devreye alınma beklentisi,

iii) EAF tabanlı üreticiler için daha iyi bir karlılık ortamı sağlayabilecek olan Nisan ayı itibariyle elektrik tarifelerinin düşürülme öngörüsü,

iv) Gerekirse talebi karşılamak için artış gösterme potansiyeli olan ithalat.

 

o   BIST’te işlem gören inşaat demiri ve uzun çeliğe olan talep artışının yüksek fırın bazlı üretici KRDMD’nin kapasite kullanım oranını artırmasına yardımcı olabileceğini düşünüyoruz.

 

o Yeniden yapılanma çabalarına yardımcı olmak için fiyat kontrolleri mi?: Bildirildiğine göre, Türk hükümet yetkilileri Türkiye Çelik Üreticileri Derneği’nden (TÇÜD) önümüzdeki 3-4 ay boyunca inşaat demiri fiyatlarının istikrara kavuşma olasılığına ilişkin geri bildirimini istedi. Çeliğin küresel bir emtia olduğu göz önüne alındığında, talepteki herhangi bir artışın bölgeye tedarik sağlayan Türk üreticiler için daha iyi bir fiyatlandırma ortamına yol açacağından şüpheliyiz. Fiyatlarda sert yükseliş görüldüğünde, olası fiyat sınırlandırmaları ihtimali doğabilir.

spot_img

Most Popular

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

More from Author

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık...

Read Now

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı ve fiyatlar geriledi. Spot altın saat 07.01 itibarıyla 3.869,13 dolar; Aralık vadeli kontrat 3.872,10 dolara çıktı. Spot gümüş 47,57 dolar, platin 1.472,65 dolar, paladyum 978,19 dolar seviyesinde işlem gördü. Haber başlığı, 2025 seviyelerine dönüşe işaret ediyor. Altın...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomide önemli bir etki yaratabileceğini ve para politikasında belirleyici bir rol üstlenebileceğini ifade etti. Teknolojinin verimliliği artırarak büyümeyi destekleyebileceğini belirtirken, otomasyon kaynaklı iş kayıpları ve beklentilerin karşılanamaması halinde ekonomik yavaşlama uyarısında bulundu. Warsh, San Francisco’da düzenlenen...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek malzeme alımı ihalesinde en avantajlı fiyatı vererek birinci olduğunu bildirdi. Şirketin 13 Kasım 2026 saat 13.48.59 tarihli KAP açıklamasında işin baz bedeli 205.917.411 TL olarak belirtildi. Bildirimde imzalanmış sözleşme, teslimat takvimi ve ödeme koşulları açıklanmadı.İlk sıradan...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi ve Yoğun Bakım Bilgi Yönetim Sistemi hizmet alımı ihalesini 216.681.840 TL bedelle kazandığını açıkladı. Bu gelişme 13 Kasım 2026 saat 17.12.58 tarihli KAP bildirimine dayanıyor; 16 Kasım’da açıklanmış yeni bir sözleşme değildir.Şirketin 22...

MİA Teknoloji: Tripy’ye KDV dahil 17,2 milyon dolarlık otonom mobilite siparişi

MİA Teknoloji (MIATK), bağlı ortaklığı Tripy Mobility’nin on yıllık çerçeve sözleşme kapsamında KDV dahil 17.227.200 dolar tutarında sipariş aldığını açıkladı. Şirket, 16 Kasım 2026 saat 09.34.20’de KAP’a gönderdiği bildirimde tutarın TL karşılığını 866.235.297 TL olarak verdi.Sipariş, adı açıklanmayan bir telekomünikasyon şirketiyle yapılan anlaşma kapsamında otonom araç ve...

14.00 Piyasa Masası: BIST’te tepki ve şirket haberleri öne çıkıyor

16 Kasım 2026 | 14.00 öğle baskısı. Bu baskı 14.00 sonrasında hazırlanmıştır; veri saatleri aşağıda ayrı ayrı belirtilmiştir. Sabahın ana sorusu değişmedi: Büyümenin getirisi, pahalı paranın maliyetini karşılayacak mı? Öğle saatlerinde Borsa İstanbul açılıştaki kaybını geri alırken, uluslararası piyasalarda teknoloji yatırımlarının kâra dönüşme hızı ve faizlerin seyri...

Hitit, Sky Vision Airlines ile beş yıllık yazılım sözleşmesini duyurdu

Hitit Bilgisayar Hizmetleri (BIST: HTTBT), Mısır merkezli Sky Vision Airlines’ın Crane yazılım çözümleriyle operasyonlarına başladığını açıkladı. 16 Kasım 2026 saat 09.26 TSİ’de KAP’a yapılan bildirime göre beş yıllık sözleşme; yolcu hizmetleri, operasyonel planlama, iş performansı yönetimi ve mobil uygulamaları kapsıyor. Bildirimde sözleşme bedeli ile beklenen gelir veya kâr...

ASELSAN’dan ROKETSAN ile 1,28 milyar avroluk sözleşme

ASELSAN (ASELS), ROKETSAN ile füze veri bağı ve arayıcı başlık sistemlerinin tedariki için toplam 1.281.101.744 avroluk sözleşmeler imzaladı. 16 Kasım 2026 saat 11.35 tarihli KAP bildiriminde yeni iş ilişkisinin şirket cirosunu olumlu etkilemesinin beklendiği belirtildi. Açıklama, toplam sözleşme tutarının bugün gelir veya kâr olarak kaydedildiği anlamına gelmiyor.Kaynak:...

Türk Telekom: COP31’de eş zamanlı 27.794 cihaz bağlandı

Türk Telekom’un 16 Kasım açıklamasına göre Antalya’daki COP31’in ilk haftasında 380 TB veri taşındı: 130 TB mobil, 250 TB sabit ağdan geçti. Şirket, eş zamanlı 27.794 bağlı cihazla COP organizasyonları için rekor kaydedildiğini bildirdi. Bu ölçüm şirketin açıklamasıdır.Kaynak: Ekonomim, 16 Kasım 2026. Görsel önceki bir teknoloji etkinliğine...

Fed haftasında iki kritik saat: Sanayi üretimi ve toplantı tutanakları

16 Kasım 2026 — BS Finans Haber Merkezi. Fed’in resmî Kasım takvimine göre ABD sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verisi 17 Kasım Salı 17.15 TSİ’de, 27–28 Ekim toplantısının tutanakları ise 18 Kasım Çarşamba 22.00 TSİ’de yayımlanacak. Bu saatler planlanan açıklama zamanlarıdır; veri sonuçları henüz açıklanmadı. BS Finans değerlendirmesi Sanayi...

Altında faiz ve dolar baskısı: Ons 3.840 dolara geriledi

Spot altın, 16 Kasım sabahında güçlü dolar ve sıkı para politikası beklentileriyle geriledi. Türkiye’de gram altın için ons fiyatıyla birlikte dolar/TL’nin seyri belirleyici. Reuters’ın 16 Kasım 2026 tarihli haberine göre spot altın, saat 09.41 TSİ itibarıyla yüzde 1 düşüşle 3.840,52 dolar/ons seviyesindeydi. Haberde güçlenen dolar ve Fed’in faiz...

IEA Başkanı Fatih Birol: Kalkınma bankaları temiz enerji finansmanında sınıfı geçemedi

IEA Başkanı Fatih Birol, Antalya COP31 kapsamında düzenlenen basın toplantısında, uluslararası kalkınma bankalarının gelişmekte olan ülkelerin temiz enerji geçişine yeterli desteği sağlayamadığını belirtti. Birol, Türkiye’deki şirketlerin enerji dönüşümüne yönelik çalışmalarıyla ilgili olumlu bir ilerleme gördüğünü ifade etti ve Antalya’dan olumlu sonuç çıkacağına dair umudunu dile getirdi.IEA’nın modellemelerine...