Black Swan Finans Logo
Ana SayfaGündem GıdaTarım ve Gıdada Küresel...

Tarım ve Gıdada Küresel Dönüşüm

spot_img
spot_imgspot_img

Türkiye’nin gündemi ve günlük sorunları içerisinde küresel gelişmeler öncelik listemizin üst sıralarında yer almıyor. Küresel olarak, Sanayi Devrimi ile birlikte son 200 yıl içerisindeki ekonomik faaliyetler çok çeşitli çevre sorunlarına yol açtı. Bunların içerisinde bugünü ve geleceği hem etkileyecek hem de şekillendirecek olan ise İklim Değişikliği. Ekonomik faaliyetler ile birlikte karbon salınıyor, sera gazı etkisi yaratıyor, ozon tabakasını olumsuz etkiliyor, küresel ısınmaya yol açıyor ve sonuç olarak da iklim değişikliği ortaya çıkıyor. Özellikle Batı’nın ekonomik faaliyetleri 1990’lara kadar karbon salımının temel kaynağı idi. Bu dönemden itibaren iki gelişme yaşandı. Gelişmiş ülkeler mevcut sistemin sürdürülebilir olmamasının farkına vararak sektörleri düzenlemeye başladı ve gerek kendi içinde gerekse uluslararası kurumlar vasıtasıyla faaliyetlere yönelik hamleleri saptadı. Aynı dönemde Çin ve Hindistan ise küreselleşme akımı içerisinde üretimlerini artırdı ve gerek iç tüketim için gerekse Batının “arkakapısı”olarak ürettiklerini ihraç ederek karbon salımını artıran ülkeler oldu.

2010’lara gelindiğinde ise IPCC raporlarının dil tonu değişti, iyimser gelecek senaryolarının yerini gerçekçi senaryolar almaya başladı ve 2016 yılındaki Paris Anlaşması ile birlikte ülkeler gelecek taahhütlerini açıklamaya başladı. Bu noktada hem AB hem de ABD bir dizi programı hayata geçirmeyi planladı. ABD tarafında Biden yönetimi ile birlikte Enflasyon Azaltma Yasası (IRA, InflationReductionAct) ve Altyapı, Yatırım ve İstihdam Yasası (IIJA, InfrastructureInvestmentandJobsAct-BipartisanInfrastructure Plan) 2030 yılına kadar emisyonları yarıya indirmeyi hedefliyor. Yasalar çerçevesinde, 2050 yılında ise net sıfır emisyonlu bir ekonomiye ulaşılması planlanıyor. Trump yönetiminin bu yasalara yönelik tepkileri henüz netleşmemiş durumda. AB tarafında ise Yeşil Mutabakat ile birlikte tüm sektörlerde çevresel, ekonomik ve sosyal alanlarda sürdürülebilirlik hedeflenirken, özellikle Yeni Ortak Tarım Politikası ve Çiftlikten Çatala programı ile birlikte tarım ve gıda sektörlerine yönelik konulan hedeflerde, 2030 yılında kimyasal pestisitlerin kullanımını %50 oranında azaltmak, gübre kullanımını %20 oranında azaltmak, organik tarım kapsamındaki tarım arazisini %25’e çıkartmak ve perakende ve tüketici düzeylerindeki gıda israfını %50 oranında azaltmak yer alıyor. ABD’de olduğu gibi AB de 2050’de karbon nötr olma amacıyla birlikte dünyanın ilk karbon-nötr kıtası olmayı da planlıyor.

Bu gelişmeler yaşanırken, Türkiye 14 Temmuz 2021’de “Yeşil Mutabakat Eylem Planı”nı açıkladı ve Ekim 2021’de Paris İklim Anlaşmasını imzaladı. “Ulusal Katkı Beyanı” çerçevesinde 2030 yılına kadar emisyonları %21 oranında azaltacağını ve 2053 yılında net-sıfır emisyona sahip olacağını taahhüt etti. Özellikle Türkiye-AB tarım ticareti düşünüldüğünde bu gelişmeler daha da önem kazanmakta. Tarım ürünlerinde Türkiye AB’nin altıncı büyük ithalatçısı aynı zamanda da AB’nin sekizinci büyük ihracatçısı. Türkiye’nin tarım ürünleri ihracatının yaklaşık %20’si AB’ye yapılmakta ve Türkiye net ihracatçı konumda. AB tarımsal üretimde birçok alanda kendi yeterli olsa da özellikle meyve, sebze ve kuruyemişte dışarıya bağımlı durumda. Bu ürünler Türkiye’nin AB’ye ihracatında önemli yer tutmakta. AB’nin Yeşil Mutabakat hedefleri ile birlikte dış ticarete yönelik nasıl standartlar getireceği şu an kesin değil. AB içi standartların ihracatçılara da uygulandığı durumda birçok ülkenin olumsuz etkilenmesi söz konusu. Bu noktada bahsi geçen ürünlerde Türkiye avantajlı bir pozisyona sahip. Hem karbon salım oranı hem de arazi başı gübre kullanım oranı AB hedefleri altında ya da yakın seviyede. Ancak bu durumun bir rehavet yaratmaması gerekiyor çünkü ürünlerdeki pestisit kalıntılarına ve ihracatta geri dönen ürünlere yönelik olarak haberlere sıkça rastlamaktayız. Üretim ve ticarette konumumuzu fırsata çevirmek için hızlı şekilde karar almamız ve bu kararları hayata geçirmemiz önem kazanmış durumda. Türkiye’nin 2021 yılında yayınladığı Sürdürülebilir Gıda Sistemlerine Doğru Ulusal Yol Haritasındaki önceliklerine yönelik hamlelerin somut adımlara dönüşmesi önceliklerimizin ve gündemimizin üst sıralarında yer almalı. Prof.Dr. Gökhan ÖZERTAN

spot_img

Most Popular

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

More from Author

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık...

Read Now

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı ve fiyatlar geriledi. Spot altın saat 07.01 itibarıyla 3.869,13 dolar; Aralık vadeli kontrat 3.872,10 dolara çıktı. Spot gümüş 47,57 dolar, platin 1.472,65 dolar, paladyum 978,19 dolar seviyesinde işlem gördü. Haber başlığı, 2025 seviyelerine dönüşe işaret ediyor. Altın...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomide önemli bir etki yaratabileceğini ve para politikasında belirleyici bir rol üstlenebileceğini ifade etti. Teknolojinin verimliliği artırarak büyümeyi destekleyebileceğini belirtirken, otomasyon kaynaklı iş kayıpları ve beklentilerin karşılanamaması halinde ekonomik yavaşlama uyarısında bulundu. Warsh, San Francisco’da düzenlenen...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek malzeme alımı ihalesinde en avantajlı fiyatı vererek birinci olduğunu bildirdi. Şirketin 13 Kasım 2026 saat 13.48.59 tarihli KAP açıklamasında işin baz bedeli 205.917.411 TL olarak belirtildi. Bildirimde imzalanmış sözleşme, teslimat takvimi ve ödeme koşulları açıklanmadı.İlk sıradan...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi ve Yoğun Bakım Bilgi Yönetim Sistemi hizmet alımı ihalesini 216.681.840 TL bedelle kazandığını açıkladı. Bu gelişme 13 Kasım 2026 saat 17.12.58 tarihli KAP bildirimine dayanıyor; 16 Kasım’da açıklanmış yeni bir sözleşme değildir.Şirketin 22...

MİA Teknoloji: Tripy’ye KDV dahil 17,2 milyon dolarlık otonom mobilite siparişi

MİA Teknoloji (MIATK), bağlı ortaklığı Tripy Mobility’nin on yıllık çerçeve sözleşme kapsamında KDV dahil 17.227.200 dolar tutarında sipariş aldığını açıkladı. Şirket, 16 Kasım 2026 saat 09.34.20’de KAP’a gönderdiği bildirimde tutarın TL karşılığını 866.235.297 TL olarak verdi.Sipariş, adı açıklanmayan bir telekomünikasyon şirketiyle yapılan anlaşma kapsamında otonom araç ve...

14.00 Piyasa Masası: BIST’te tepki ve şirket haberleri öne çıkıyor

16 Kasım 2026 | 14.00 öğle baskısı. Bu baskı 14.00 sonrasında hazırlanmıştır; veri saatleri aşağıda ayrı ayrı belirtilmiştir. Sabahın ana sorusu değişmedi: Büyümenin getirisi, pahalı paranın maliyetini karşılayacak mı? Öğle saatlerinde Borsa İstanbul açılıştaki kaybını geri alırken, uluslararası piyasalarda teknoloji yatırımlarının kâra dönüşme hızı ve faizlerin seyri...

Hitit, Sky Vision Airlines ile beş yıllık yazılım sözleşmesini duyurdu

Hitit Bilgisayar Hizmetleri (BIST: HTTBT), Mısır merkezli Sky Vision Airlines’ın Crane yazılım çözümleriyle operasyonlarına başladığını açıkladı. 16 Kasım 2026 saat 09.26 TSİ’de KAP’a yapılan bildirime göre beş yıllık sözleşme; yolcu hizmetleri, operasyonel planlama, iş performansı yönetimi ve mobil uygulamaları kapsıyor. Bildirimde sözleşme bedeli ile beklenen gelir veya kâr...

ASELSAN’dan ROKETSAN ile 1,28 milyar avroluk sözleşme

ASELSAN (ASELS), ROKETSAN ile füze veri bağı ve arayıcı başlık sistemlerinin tedariki için toplam 1.281.101.744 avroluk sözleşmeler imzaladı. 16 Kasım 2026 saat 11.35 tarihli KAP bildiriminde yeni iş ilişkisinin şirket cirosunu olumlu etkilemesinin beklendiği belirtildi. Açıklama, toplam sözleşme tutarının bugün gelir veya kâr olarak kaydedildiği anlamına gelmiyor.Kaynak:...

Türk Telekom: COP31’de eş zamanlı 27.794 cihaz bağlandı

Türk Telekom’un 16 Kasım açıklamasına göre Antalya’daki COP31’in ilk haftasında 380 TB veri taşındı: 130 TB mobil, 250 TB sabit ağdan geçti. Şirket, eş zamanlı 27.794 bağlı cihazla COP organizasyonları için rekor kaydedildiğini bildirdi. Bu ölçüm şirketin açıklamasıdır.Kaynak: Ekonomim, 16 Kasım 2026. Görsel önceki bir teknoloji etkinliğine...

Fed haftasında iki kritik saat: Sanayi üretimi ve toplantı tutanakları

16 Kasım 2026 — BS Finans Haber Merkezi. Fed’in resmî Kasım takvimine göre ABD sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verisi 17 Kasım Salı 17.15 TSİ’de, 27–28 Ekim toplantısının tutanakları ise 18 Kasım Çarşamba 22.00 TSİ’de yayımlanacak. Bu saatler planlanan açıklama zamanlarıdır; veri sonuçları henüz açıklanmadı. BS Finans değerlendirmesi Sanayi...

Altında faiz ve dolar baskısı: Ons 3.840 dolara geriledi

Spot altın, 16 Kasım sabahında güçlü dolar ve sıkı para politikası beklentileriyle geriledi. Türkiye’de gram altın için ons fiyatıyla birlikte dolar/TL’nin seyri belirleyici. Reuters’ın 16 Kasım 2026 tarihli haberine göre spot altın, saat 09.41 TSİ itibarıyla yüzde 1 düşüşle 3.840,52 dolar/ons seviyesindeydi. Haberde güçlenen dolar ve Fed’in faiz...

IEA Başkanı Fatih Birol: Kalkınma bankaları temiz enerji finansmanında sınıfı geçemedi

IEA Başkanı Fatih Birol, Antalya COP31 kapsamında düzenlenen basın toplantısında, uluslararası kalkınma bankalarının gelişmekte olan ülkelerin temiz enerji geçişine yeterli desteği sağlayamadığını belirtti. Birol, Türkiye’deki şirketlerin enerji dönüşümüne yönelik çalışmalarıyla ilgili olumlu bir ilerleme gördüğünü ifade etti ve Antalya’dan olumlu sonuç çıkacağına dair umudunu dile getirdi.IEA’nın modellemelerine...