Black Swan Finans Logo
Ana SayfaEkonomiReel Sektörün Kur Riski...

Reel Sektörün Kur Riski 176 milyar Dolarla Son 7 Yılın Zirvesinde

spot_img
spot_imgspot_img

Merkez Bankası’nın son açıkladığı veriler, finans kesi­mi dışındaki firmaların (reel sektör) döviz yükümlülükle­rinin varlıklarına göre çok da­ha hızlı arttığı yılın ocak-ma­yıs döneminde buna bağlı ola­rak net pozisyon açıkları ve dolayısıyla kur riskinin önem­li oranda büyüdüğünü ortaya koydu. Buna göre ilk beş ayda reel sektör firmalarının top­lam döviz varlıkları yüzde 3,5 oranında 5 milyar 572,3 milyon dolar artışla 166 milyar 844,4 milyon dolar olurken, toplam döviz yükümlülükleri ise yüz­de 12,4 oranında 37 milyar 931 milyon dolarlık bir artışla 343 milyar 77,1 milyon dolara yük­seldi. Böylece firmaların net döviz pozisyonu açığı beş ayda yüzde 22,5 oranında 37 milyar 358,7 milyon dolar büyüyerek 176 milyar 233 milyon dolarlık bir büyüklüğe ulaştı.

REKOR DÖVİZ KREDİSİ BORCU

Reel sektörün döviz yüküm­lülüklerinin en büyük bölümü­nü mayıs sonu itibarıyla 282 milyar 459 milyon dolara ula­şan nakdi krediler oluşturu­yor. Söz konusu yükümlülük­lerin ilk beş ayda net 31 milyar 646,2 milyon dolar arttığı dik­kati çekiyor. Mayıs sonu itiba­riyle nakdi kredi borçlarının 161 milyar 927,1 milyon dola­rını yurt içi bankalar ile faktö­ring, leasing ve finansal kira­lama şirketi gibi diğer finans kuruluşlarından, 113 milyar 544,1 milyon dolarını ise yurt dışından sağladıkları döviz kredileri oluşturuyor. İlk beş ayda firmalar yurt içi banka­lardan net 18 milyar 17,4 mil­yon dolar ve yurt dışından net 13 milyar 628,8 milyon dolar kredi kullandılar.

Reel sektör firmalarının it­halat borçları da beş ayda 2 milyar 304,3 milyon dolar arta­rak 49 milyar 340,4 milyon do­lara yükseldi. Firmaların döviz riskini azaltmak, arbitraj ya da spekülatif amaçlarla kullandı­ğı dövize dayalı türev ürünler­den doğan yükümlülükleri ise ilk beş ayda yüzde 54,5 oranı ile en hızlı artan kalem oldu. Söz konusu yükümlülükler anılan dönemde 3 milyar 980,5 mil­yon dolar büyüyerek 11 milyar 277,7 milyon dolara ulaştı.

VARLIKLARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ DÖVİZ MEVDUATI

Reel sektörün döviz varlık­larındaki artışın 4 milyar 177,4 milyon dolarlık bölümü, yurt içi ve yurt dışı bankalardaki döviz mevduatlarından kay­naklandı. Bu artışla firmaların toplam döviz mevduatı mayıs sonunda 73 milyar 679,8 mil­yon dolara ulaştı.

Dünya’dan Naki Bakır’ın haberine göre, aynı dönemde firmaların ihracat alacakları ise 607,6 milyon dolar azalarak 52 mil­yar 739,9 milyon dolara geri­ledi. Reel sektör firmalarının yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları beş ayda net 3 mil­yar 367 milyon dolarlık artışla 29 milyar 231 milyon dolara, portföylerindeki yabancı pa­ra cinsi menkul kıymetlerin hacmi de 155,2 milyon dolar­lık artışla 1 milyar 941 milyon dolara çıkarken, türev var­lıkları 1 milyar 519,6 milyon dolar azalarak 9 milyar 252,6 milyon dolar geriledi.

AÇIK 70 MİLYAR DOLARA KADAR İNMİŞTİ

Reel sektörün döviz varlıkları yıllar itibariyle istikrarlı biçimde büyürken, döviz yükümlülüklerinin ise 2017’de ulaştığı 327,2 milyar dolarlık tepe noktadan sonra küçülme sürecine girerek 2022 sonunda 251,2 milyar dolara kadar inmişti. 2017’de 200 milyar doların üzerine çıkmış bulunan reel sektörün kadar döviz pozisyon açığı da bu süreçte hızla küçülerek 2023 sonu itibarıyla 70,5 milyar dolara kadar düşmüştü.

2024 yılında ise bu eğilim tersine döndü, önceki yıla göre varlıklar 23,2 milyar dolar azalarak 161,3 milyar dolara, yükümlülükler ise net 50,2 milyar dolar artarak 305,1 milyon dolara ve böylece net pozisyon açığı 73,4 milyar dolar büyüyerek 143,9 milyar dolara yükseldi. Bu eğilim bu yılın ilk beş ayında da devam etti; varlıklarda sınırlı artışa karşılık yükümlülüklerdeki hızlı büyüme sonucu 176,2 milyar dolara ulaşan net döviz pozisyon açığında son yedi yılın en yüksek düzeyi oluştu.

KUR RİSKİ NEDİR?

Döviz kuru riski, kurda meydana gelen değişmelere bağlı olarak bankalar, diğer finans kurumları ya da finans dışı kuruluşların yabancı para varlık ve yükümlülüklerinin değerinde ani değişimler nedeniyle uğrayabileceği olası zararları ifade ediyor. Yükümlülükleri varlıklarından fazla olan kuruluşlar, döviz pozisyonu açığı veriyor.

Normal dönemlerde taşınabilir nitelikteki döviz pozisyon açıkları, özellikle ekonomide belirsizliklerin, risklerin çoğaldığı, döviz kurunda dalgalanma yaşanma olasılığı arttığı dönemlerde adeta tehdit haline geliyor, açığı olan kuruluşların kur riski büyüyor. Borç dolarizasyonuna giden firmalar negatif bilanço etkilerine maruz kalabiliyor; kredi bulmaları zorlaşıyor, daha yüksek kredi kısıtı altında kalıyorlar, yatırımlarında daralma yaşanıyor.

Dövizdeki yükselişi yüklü satışlarla baskılayan Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine yeniden başlayıp devam etmesi beklenen bir sürece girilirken, iş dünyası için ihtiyatlı döviz pozisyon yönetimi hayati önem kazanıyor. Fazlasıyla risk yaratan döviz pozisyonu açıklarını kapama ya da küçültme, firmalar için öncelikli hale geliyor. Döviz açığı olmasa bile olumsuz ekonomik trendin etkisiyle mali yapısı bozulan firmalardan döviz alacağı bulunanlar (örneğin, bankalar, ihracatçılar) da tahsil sıkıntısı olasılığı nedeniyle riske ortak konumda bulunuyor.

KUR RİSKİNİ ARTIRAN GELİŞMELER

2025’te artan iç siyasi gerilim, büyüyen jeopolitik riskler, kızışan küresel ticaret savaşları ve yaşanan sıcak savaşlar gibi gelişmeler küresel finansal piyasalarda oynaklığa yol açtı ve kredi risk primlerinde artışa neden oldu. Bu gelişmeler, döviz borcu yüksek olan reel sektör firmalarının finansman maliyetlerini ve kur riskini artırdı.

Özellikle 19 Mart 2025’te bazı siyasetçi ve belediye görevlilerine yönelik başlatılan yargı operasyonları ile başlayan, piyasalarda belirsizliğe, Borsa’da düşüşe yol açan iç politik gerilim devam ediyor. CDS primlerinin yükselmesine yol açan bu gelişme, Türkiye’nin risk algısını artırarak döviz kurlarında oynaklığa yol açtı. Bu durum, reel sektör firmalarının döviz borçlarının maliyetini yükseltti. Nisan başında ABD tarafından açıklanan ve 180’den fazla ülkeyi kapsayan yüksek gümrük tarifeleri içeren geniş kapsamlı gümrük vergisi paketi, küresel ticaret politikalarına dair belirsizliği artırdı, özellikle ABD-Çin arasındaki küresel ticaret savaşını büyüttü.

Bu durum, Türkiye’nin reel sektör firmalarının ihracat gelirlerini olumsuz etkileyerek döviz likiditesini sınırlayabilecek bir süreci başlattı. Suriye’de iç karışıklık devam ederken, İsrail ile İran arasında yaşanan sıcak savaş üzerine enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, özellikle ham petrol fiyatlarının bu jeopolitik gelişmelerle yükselmesi, Türkiye’nin ithalat faturasını artırarak cari açığı ve reel sektörün döviz talebini büyütecek bir etki doğurdu.

spot_img

Most Popular

More from Author

Altın ve gümüş ne zaman yükselecek? Dev banka 3 şartı sıraladı

BS Finans Haber Merkezi. Saxo Bank analisti Ole Hansen, altın ve gümüş...

Avrupa’da siber saldırı endişesi: Bankacılık ve ödeme sistemleri risk altında

BS Finans Haber Merkezi. Avrupa'da artan siber saldırılar nedeniyle ödeme sistemlerinin risk...

Altında düşüş sürüyor: 19 Kasım 2026 çeyrek, gram ve yarım altın satış fiyatları

Gram altın 6.030,54 TL; çeyrek altın 10.025,00 TL; yarım altın 20.045,00...

Fed Tutanakları: Yetkililerin Neredeyse Tümü İlave Faiz Artışını Destekliyor

Fed tutanakları yayımlandı. Yetkililerin neredeyse tamamı enflasyonu yüzde 2 hedefine zamanında...

Read Now

Altın ve gümüş ne zaman yükselecek? Dev banka 3 şartı sıraladı

BS Finans Haber Merkezi. Saxo Bank analisti Ole Hansen, altın ve gümüş için mevcut düşüşlerin arkasında yüksek enflasyon, artan faiz beklentileri ve güçlü dolar faktörlerinin bulunduğunu belirtirken, uzun vadeli toparlanmanın 2027 yılının ikinci yarısında başlayabileceğini öne sürüyor. Altının ons fiyatı Asya işlemlerinde 3.694 dolara geriledi; gümüş ise 44,55...

Avrupa’da siber saldırı endişesi: Bankacılık ve ödeme sistemleri risk altında

BS Finans Haber Merkezi. Avrupa'da artan siber saldırılar nedeniyle ödeme sistemlerinin risk altında olduğu belirtilirken, muhtemel bir saldırının bankacılık sistemlerinde çöküşe ve günlük yaşamda ciddi aksamalara yol açmasından endişe ediliyor. Chatham House değerlendirmesi, Avrupa'da siber saldırıların yüzde 61 artış gösterdiğini ve önemli bir bölümünün finansal hizmetleri hedeflediğini aktarıyor....

Altında düşüş sürüyor: 19 Kasım 2026 çeyrek, gram ve yarım altın satış fiyatları

Gram altın 6.030,54 TL; çeyrek altın 10.025,00 TL; yarım altın 20.045,00 TL; tam altın satış fiyatı 40.570,13 TL; ons altın 3.726,18 dolar. BS Finans Haber Merkezi. Kaynak Ekonomim, https://www.ekonomim.com/finans/haberler/altinda-dusus-suruyor-iste-19-kasim-2026-ceyrek-gram-ve-yarim-altin-satis-fiyatlari-haberi-932115 BS Finans değerlendirmesi Güncel altın fiyatları, küresel altın fiyat hareketleri ile dolar/TL kurundaki gelişmelerin etkisiyle belirgin şekilde değişiyor. Dolar güç kazanımı olduğunda...

Fed Tutanakları: Yetkililerin Neredeyse Tümü İlave Faiz Artışını Destekliyor

Fed tutanakları yayımlandı. Yetkililerin neredeyse tamamı enflasyonu yüzde 2 hedefine zamanında dönüştürmek için ilave faiz artışlarını gerekli görebileceğini ifade etti.Faiz kararında politika faizi, beklentiler doğrultusunda yüzde 3,75-4 aralığında sabit tutuldu. Tutanaklarda bazı yetkililer, enflasyon verileri olumsuz gelirse bir sonraki toplantıda 25 baz puandan daha fazla artışın da...

New York borsası Nvidia ve Fed etkisiyle karışık seyirle açıldı

New York borsası, Nvidia’nın üç aylık geliri 115,8 milyar dolar (yıllık yüzde 103 artış) ve net kârı 65,3 milyar dolar olarak açıklanmasıyla olumlu yönlü detaylar gösterdi. Şirketin gelir tahminlerini yukarı yönlü revize ettiği belirtilirken, piyasalarda bugün Fed tutanaklarının yayımlanması bekleniyor ve açılış karışık bir görünüm sergiledi. Haber Merkezi Kaynak:...

Altın fiyatlarında sert düşüş: Ons altın bir yılın dibini gördü

BS Finans Haber Merkezi. Altın ons fiyatları petrol fiyatlarındaki yüksek seviye, enflasyon endişeleri ve FED’in faiz artırımı beklentileriyle birlikte son bir yılın en düşük seviyesine indi. Ons fiyatı 3 bin 742 dolara geriledi. Türkiye'de gram altın yaklaşık 6 bin 100 lira, çeyrek altın 10 bin 82 liradan, yarım altın...

Altın ve gümüşte deprem: Fiyatlar 2025’e döndü; dolar yükseldi, çöküş hızlandı

BS Finans Haber Merkezi Ekonomim’de yer alan son verilere göre altın ve gümüşte sert satış baskısı sürüyor. Spot altının onsu şu sıralarda 3.784,62 dolar seviyesinde seyrederken, gümüşte ons fiyatı yaklaşık yüzde 2,9 düşüş gösterdi ve 46,01 dolara geriledi. Türkiye’de gram altın alış 6.105,66 TL, gram altın satış 6.148,63...

Altının rekor yolculuğu uzun sürebilir: yeniden zirve için 2 yıl beklenebilir

Altın fiyatları dolar güçlenmesi ve Fed’in faiz artırım beklentileri nedeniyle baskı altında. Ons altın Ocak’ta tarihi zirve olan 5.595 dolarını gördü, şu anda yaklaşık 3.850 dolar civarında işlem görüyor. Hafta başında 3.830,74 dolar olan seviye, yılın en düşüklerinden biri olarak kaydedildi. Goldman Sachs, yeni zirvenin 2028 sonuna...

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz tahminini 25 baz puanlık artışla yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltti. Banka, Fed'in aralık, ocak ve mart aylarında 25'er baz puanlık artışlarla toplam 75 baz puan sıkılaşmayı gerçekleştirmesini bekliyor. Araştırma notunda ayrıca, aralıkta 25 bp, Ocak 2027’de ikinci 25...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı ve fiyatlar geriledi. Spot altın saat 07.01 itibarıyla 3.869,13 dolar; Aralık vadeli kontrat 3.872,10 dolara çıktı. Spot gümüş 47,57 dolar, platin 1.472,65 dolar, paladyum 978,19 dolar seviyesinde işlem gördü. Haber başlığı, 2025 seviyelerine dönüşe işaret ediyor. Altın...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomide önemli bir etki yaratabileceğini ve para politikasında belirleyici bir rol üstlenebileceğini ifade etti. Teknolojinin verimliliği artırarak büyümeyi destekleyebileceğini belirtirken, otomasyon kaynaklı iş kayıpları ve beklentilerin karşılanamaması halinde ekonomik yavaşlama uyarısında bulundu. Warsh, San Francisco’da düzenlenen...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek malzeme alımı ihalesinde en avantajlı fiyatı vererek birinci olduğunu bildirdi. Şirketin 13 Kasım 2026 saat 13.48.59 tarihli KAP açıklamasında işin baz bedeli 205.917.411 TL olarak belirtildi. Bildirimde imzalanmış sözleşme, teslimat takvimi ve ödeme koşulları açıklanmadı.İlk sıradan...