• Türkiye Perakendeciler Federasyonu, zincir marketlerin pazar günü kapalı olması konusunda ilkesel mutabakata vardığını açıkladı.
• Organize perakende tarafı ise pazar tatiline net biçimde karşı çıkıyor; istihdam, fiyatlama ve tedarik zinciri risklerine dikkat çekiyor.
• Tartışma, küçük esnaf–zincir market dengesi ile sosyal politika–ekonomik verimlilik ekseninde büyüyor.
Türkiye perakende sektöründe uzun süredir tartışılan “zincir marketlerin pazar günü kapalı olması” başlığı yeniden gündemin merkezine oturdu. Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF), esnaf ve yerel perakendecileri temsilen yaptığı açıklamada, pazar gününün tatil ilan edilmesine yönelik sektör içi bir mutabakat oluştuğunu duyurdu. Federasyona göre bu adım, çalışanların aile hayatını korumayı, haftalık dinlenme hakkını güçlendirmeyi ve küçük esnafın rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.
TPF cephesinde pazar tatili, yalnızca sosyal bir düzenleme olarak değil, aynı zamanda yerel perakendenin sürdürülebilirliği açısından da kritik görülüyor. Avrupa’daki benzer uygulamalara atıf yapan federasyon temsilcileri, haftada bir gün kapalı olmanın tüketimi yok etmediğini, sadece zamana yaydığını savunuyor. Bu yaklaşım, zincir marketlerin haftanın yedi günü açık olması nedeniyle oluşan asimetrik rekabeti dengelemeyi amaçlıyor.
Ancak organize perakende tarafı aynı görüşte değil. Alışveriş merkezleri ve büyük zincirleri temsil eden federasyonlar, pazar günü zorunlu kapanmaya açık şekilde karşı çıkıyor. Yapılan değerlendirmelerde, böyle bir düzenlemenin tüketici alışkanlıklarını zorlayacağı, özellikle dar gelirli kesimler için erişim sorunları yaratabileceği ifade ediliyor. Ayrıca gıda perakendesinde pazar gününün yüksek ciroya sahip olduğu, zorunlu kapanmanın fiyatlara yukarı yönlü baskı oluşturabileceği ve kayıt dışı satışları teşvik edebileceği vurgulanıyor.
Organize perakende açısından bir diğer kritik başlık istihdam. Haftalık kapanmanın vardiya düzenlerini bozabileceği, esnek çalışma imkanlarını daraltabileceği ve özellikle genç ve yarı zamanlı istihdam üzerinde olumsuz etki yaratabileceği dile getiriliyor. Tedarik zinciri tarafında ise lojistik planlamanın aksaması, stok ve zayiat risklerinin artması öne çıkan kaygılar arasında yer alıyor.
Ortaya çıkan tablo, perakende sektöründe net bir fay hattına işaret ediyor. Bir tarafta küçük esnaf ve yerel perakendeyi korumayı önceleyen sosyal ağırlıklı bir yaklaşım, diğer tarafta verimlilik, ölçek ekonomisi ve tüketici davranışlarını merkeze alan organize perakende perspektifi bulunuyor. Nihai kararın Ticaret Bakanlığı tarafından verilmesi beklenirken, pazar tatili tartışması yalnızca bir çalışma günü düzenlemesi olmaktan çıkmış durumda; rekabet yapısından istihdama, fiyat istikrarından sosyal politikaya uzanan çok katmanlı bir ekonomi başlığına dönüşmüş görünüyor.
