Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek dün noktayı koydu: “Kur Korumalı Mevduat uygulaması sona erdi. Artık yeni hesap açılmayacak, mevcut hesaplar da yenilenmeyecek.”
Bir dönemin sembolü olan KKM, zirvede 3,4 trilyon TL büyüklüğe ulaşmıştı. O zamanlar 143 milyar dolara denk gelen bu devasa rakam, şimdi 15 Ağustos itibarıyla 441 milyar TL’ye (yaklaşık 11 milyar dolar) kadar eridi. Yani bir zamanların “döviz çıpası” bugün cebinde delik kalan eski bir şemsiye gibi rafa kalktı.
Şimşek, kararı açıklarken “Bu adım finansal istikrarı daha da güçlendirecek” dedi. Yani mesaj net: piyasa artık destek koltuksuz yürümek zorunda.
Resmî Gazete’de yayımlanan karar, bankalarda döviz yerine TL’ye sığınanların son durağı oldu. KKM’ye kapı kapandı, mevduatların bundan sonra nasıl yönleneceği ise merak konusu.
Kimi için bu, “hazineye yükten kurtulma” adımı; kimi için “yatırımcıyı kuru çıplak haliyle görmeye zorlama.” Ama kesin olan bir şey var: ekonomi sahnesinde yeni perde açıldı, KKM ise artık sadece dipnotlarda kalacak.
Neden uygulanmıştı
Kur Korumalı Mevduat (KKM) aslında Türk Lirası’na güveni artırmak ve dövize yönelişi frenlemek için çıkarılmış bir üründü. Kısaca özetlersek:
1. Döviz Talebini Kontrol Etme
- 2021’in sonlarında TL çok hızlı değer kaybetmeye başlamıştı.
- İnsanlar tasarruflarını korumak için hızla döviz ve altına yöneliyordu.
- Bu durum hem dolarizasyonu artırdı hem de kurları yukarı çekti.
2. TL Mevduatı Cazip Hale Getirme
- Devlet, “TL’de kalırsan seni kur riskine karşı korurum” dedi.
- Yani döviz kuru mevduat faizinin üzerinde artarsa, aradaki farkı Hazine ya da Merkez Bankası ödeyecek şeklinde bir garanti verildi.
- Böylece TL mevduat, dolara alternatif gibi sunuldu.
3. Hazine Üzerinden Güven Sağlama
- Hükümetin amacı, TL’ye güveni artırmak ve kurları belli bir seviyede tutmaktı.
- Aynı zamanda piyasadaki panik havasını yumuşatmak, bankalardan döviz çıkışını engellemek istediler.
4. Kısa Vadeli Sonuç
- İlk aşamada KKM sayesinde kurlardaki sert artış bir miktar frenlendi.
- Ancak uzun vadede yüksek enflasyon, Hazine’ye maliyet ve TL’ye kalıcı güven eksikliği gibi sorunlar ortaya çıktı.
- En sonunda da sistem küçüle küçüle kapatıldı.
