• Portföy yönetim tarafında bazı fonların TEFAS alacaklarını zamanında ödeyememesi piyasada likidite baskısını büyütüyor.
• Varlık satışlarıyla günü kurtarma çabası borsada satış dalgasını tetikledi ancak sorunun köküne çözüm getirmiyor.
• Bir yatırım bankasında yaşanan tutuklamaların zincirleme etki yarattığı ve fon çıkış işlemlerinin geçici olarak durdurulduğu belirtiliyor.
Türkiye sermaye piyasalarında son 48 saatte yaşanan likidite stresi, TEFAS tarafında bazı fon ve portföy yönetim şirketlerinin ödeme takvimlerini yerine getirememesiyle görünür hale geldi. Sektör kaynaklarına göre birkaç fon, nakit çıkışlarını karşılayamadığı için vadesi gelen TEFAS alacaklarını ötelemek zorunda kaldı. Bu durum hem yatırımcı tarafında hem de fon yöneticileri arasında panik yarattı.
Sorunun temelinde, bazı fonların kısa vadeli yükümlülüklerini karşılamak için portföyden hızlı satışa yönelmesi bulunuyor. Özellikle son günlerde Borsa İstanbul’daki sert satışlarda bu fonların zorunlu varlık realizasyonunun etkili olduğu belirtiliyor. Ancak uzmanlar, “Bu satışlar günü kurtarır ama bilanço açığını kapatmaz. Fonlara para gelse bile bir süre vadesizde tutulması gerekecek, likidite döngüsü kırılmış durumda” değerlendirmesini yapıyor.
Kulislere yansıyan bilgilere göre, belirli fon platformlarında çıkış işlemleri geçici olarak durduruldu. Bunun arka planında, bir yatırım bankasında gerçekleşen tutuklamaların tetiklediği operasyonel aksaklıklar ve denetim baskısı olduğu ifade ediliyor. Bankayla bağlantılı bazı fonların ödeme güçlüğüne düşmesi, zincirleme biçimde diğer yöneticilerin de nakit yönetimini stres altına soktu.
Likidite kanalındaki bu daralma, sadece TEFAS tarafında değil, piyasa geneline yayılan bir güven sorununa yol açıyor. Fon yöneticileri, “Ödemeler geciktikçe karşı taraf riskleri büyüyor. Döngü bozulduğunda tüm piyasa birbirine bakmaya başlıyor” diyor.
Sektör uzmanları, yaşanan tabloyu üç başlık altında özetliyor:
- Nakit Döngüsü Kırıldı: TEFAS’tan beklenen ödemeler yapılmayınca fonlar birbirine bağlı bir nakit zinciri içinde gecikme yaşamaya başladı.
- Varlık Satışları Baskı Oluşturuyor: Fonların yükümlülüklerini karşılamak için agresif satışa gitmesi, borsada panik havası yaratarak satışların derinleşmesine yol açtı.
- Operasyonel Risk Sistemikleşiyor: Belirli kurumlara yönelik hukuki süreçler, bağlı fonların işleyişini doğrudan etkileyerek piyasada “gölgeli likidite” dönemini başlattı.
Kısacası, fon tarafındaki sıkışıklık sadece bir ödeme gecikmesi değil; likidite, güven ve denetim üçgeninde büyüyen bir sistem riski olarak görülüyor.
