Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ocak 2024 enflasyon verilerini yarın saat 10.00’da kamuoyuyla paylaşacak. Enflasyon rakamları, piyasa beklentileri ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) para politikası yönelimi açısından kritik bir gösterge olacak.
Merkez Bankası’nın Enflasyon Beklentisi Düşüş Gösterdi
TCMB’nin 2025 yılı Ocak ayı için öngördüğü enflasyon beklentisi 1,7 puanlık düşüşle yüzde 25,4 seviyesine geriledi. Bu gerileme, parasal sıkılaştırma sürecinin ve enflasyonla mücadelede atılan adımların etkilerini yansıtıyor.
İstanbul’da Enflasyon Yüzde 48,40 Seviyesinde
Öte yandan, İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) yayımladığı verilere göre, Ocak ayında İstanbul’da yıllık enflasyon yüzde 48,40 olarak gerçekleşti. İTO’nun perakende fiyat endeksi, ülke geneline yönelik TÜİK verileri öncesinde önemli bir öncü gösterge olarak değerlendiriliyor.
Piyasalarda TÜİK Verileri Öncesi Bekleyiş
Yatırımcılar ve piyasa katılımcıları, TÜİK’in açıklayacağı verilerin faiz politikası, döviz kuru hareketleri ve ekonomik beklentiler üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor. Enflasyon rakamları, aynı zamanda yılın geri kalanında uygulanacak ekonomik politikalar açısından belirleyici bir unsur olacak.
Perşembe günü İngiltere’den faiz kararı ve ABD’den haftalık işsizlik başvuruları verisini alacağımız bir haftaya girmekteyiz. Haftanın kapanışında ise Cuma günü TCMB’nin enflasyon raporu toplantısıyla güne başlayıp ABD’den gelecek Ocak ayı tarım dışı istisham verisi ile haftayı kapatacağız.
Tüm bu gelişmeleri beklediğimiz haftanın en önemli sorularından biri de Trump’ın yeni gümrük vergileri sonrası piyasaların haftaya nasıl başlayacağı ve haftayı nasıl kapatacağı olacak.
1 Şubat İtibariyle Ticaret Savaşları Başladı
Trump, Çin’den yapılan tüm ithalatlara yüzde 10, Meksika ve Kanada’dan yapılan ithalatlara yüzde 25 gümrük vergileri getirilmesini öngören bir kararname imzaladı. Petrol, doğal gaz ve elektrik dahil olmak üzere Kanada’dan ithal edilen enerji kalemleri de yüzde 10 oranında vergilendirilecek. Böylece ülkenin Kuzey Amerika’daki komşularına yönelik yeni bir ticaret savaşı başlamış oldu diyebiliriz. Ayrıntılara aşağıdaki haberimizden ulaşabilirsiniz:
Trump, AB’ye de Gümrük Vergisi Uygulayacaklarını Açıkladı
ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin ABD menşeli ürünlere gümrük vergisi uyguladığını savunarak, bu duruma karşılık AB’ye de gümrük vergisi getireceklerini duyurdu. Oval Ofis’te düzenlenen bir imza töreninin ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, birçok ülkeyle yaptıkları ikili ticari ilişkilerde “ABD’ye kötü davranıldığını” ve bu nedenle para kaybettiklerini ifade etti.
“Avrupa Birliği, Bize Kötü Davrandı”
Gazetecilerden birinin, “Avrupa Birliği’ne de gümrük vergisi uygulayacak mısınız?” sorusu üzerine Trump, şu yanıtı verdi: “Avrupa Birliği’ne gümrük vergisi uygulayacağımı duymamış olabilirsiniz. Doğru cevabı mı yoksa siyasi bir cevap mı istersiniz? Kesinlikle (uygulayacağım). AB bize oldukça kötü davrandı.”
“Çiplere de Gümrük Vergisi Koyacağız”
ABD Başkanı, ülkenin tarih boyunca gümrük vergileriyle zenginleştiğini ve kendisinin bu politikaya geri döndüğünü savunarak çip, petrol, doğalgaz, çelik, alüminyum ve bakır gibi ürünlere de ek tarifeler getirilebileceğini söyledi.
“Sonunda çiplere gümrük vergisi koyacağız. Petrol ve doğalgaza da gümrük vergisi koyacağız. Bu oldukça yakında gerçekleşecek; Şubat’ın 18’i civarını düşünün. Ayrıca çelik, alüminyum ve nihayetinde bakıra da gümrük vergileri uygulayacağız.”
Trump’ın söz konusu açıklamaları, ABD’nin ticaret ortaklarıyla gerginliği daha da artırabilecek yeni adımların yolda olduğuna işaret ederken, özellikle AB cephesinden gelecek olası yanıt ve karşı önlemler merakla bekleniyor. (Kaynak)
Trudeau’dan Trump’a Vergi Misillemesi
Kanada Başbakanı Justin Trudeau, ABD Başkanı Donald Trump’ın uygulama kararı aldığı ek gümrük tarifelerine karşılık, ABD’den yapılan 155 milyar Kanada doları (yaklaşık 107 milyar dolar) değerindeki ithalata yüzde 25 gümrük vergisi uygulayacaklarını açıkladı.
Trudeau, düzenlediği basın toplantısında, söz konusu gümrük tarifelerinin iki aşamalı olarak hayata geçirileceğini belirtti. Buna göre, 30 milyar Kanada doları değerindeki mallar için salı gününden itibaren, 125 milyar Kanada doları değerindeki mallar için ise 21 gün içinde ek vergiler yürürlüğe girecek. (Kaynak) Detaylar haberimizde:
KANADA DOLARI GÜMRÜK TARİFELERİNİN AÇIKLANMASI İLE BİRLİKTE 2003 YILINDAN BU YANA EN DÜŞÜK SEVİYELERİ GÖRDÜ.
Gümrük Vergileri ABD Enflasyonunu ve Piyasaları Nasıl Etkileyecek?
Yale Üniversitesi Bütçe Laboratuarı verilerine göre, Trump’ın gümrük vergisi düzenlemeleri ortalama bir Amerikan hanesine yıllık 1.000 ila 1.200 dolar arasında ek maliyet getirebilir.
Bir diğer kaynak olan Financial Times’ın haberine göre ise ekonomistler ve analistler, bu vergilerin ABD’de enflasyonu yükseltebileceği, hisse senedi piyasalarında (dolayısıyla emeklilik fonlarında) büyük dalgalanmalara yol açabileceği, küresel tedarik zincirlerinde ciddi kesintiler yaratabileceği konusunda uyarıda bulunuyorlar.
Bazı öngörüler, gümrük vergilerinin ve AB’yi de hedef alacak olası ek vergilerin tam anlamıyla uygulanması halinde ABD’de enflasyonun %3’ün üzerine çıkabileceğini belirtiyor. Meksika ve Kanada’nın ABD ekonomisine büyük bağımlılığı nedeniyle en fazla zarar görecek ülkeler olacağı düşünülüyor. Ekonomistler, %25’lik vergilerin uzun süre devam etmesinin her iki ülkeyi de resesyona (ekonomik durgunluğa) sürükleyebileceğine işaret ediyor. (Kaynak) (Kaynak) Detayları okumak için yazımıza tıklayınız:
Dr. Artunç Kocabalkan ve Tanyer Sönmezer, Trump, Avrupa ve Çin üçgenindeki yaşanan gelişmeleri, enflasyonun temel nedenlerini, Merkez Bankalarının faiz politikalarını ve yapay zekanın gelecekte ekonomi ve iş dünyası üzerindeki etkilerini analiz ettiği bir yayın gerçekleştirdi. Bu önemli yayına aşağıdan ulaşabilirsiniz:
Trump: “Panama Kanalı’nı Geri Alacağız”
ABD Başkanı Donald Trump, Panama’nın Panama Kanalı’yla ilgili anlaşmayı ihlal ettiğini öne sürerek, kanalı geri alacaklarını söyledi. Beyaz Saray’da düzenlenen bir imza töreninin ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, ABD’nin Panama Kanalı’nı büyük bedeller ödeyerek inşa ettiğini ve sonrasında anlaşmayla Panama’ya devrettiğini hatırlattı.
Trump, “Panama Kanalı’nı Çin’e vermedik, Panama’ya verdik. Şimdi bakıyoruz ki Panama kanalı adeta Çin’e teslim etmiş durumda. Üstelik Çince tabelaların büyük kısmı hâlâ duruyor. Bu bizim anlaşmamızda yoktu, o yüzden kanalı geri almamız gerekecek.” ifadelerini kullandı.
Panama’nın durumu düzeltmek için bazı tekliflerde bulunduğunu ancak bunun yeterli olmadığını savunan Trump, “Kanalı geri almamız daha uygun olur diye düşünüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ilk yurt dışı ziyaretini bu nedenle Panama’ya yapacağını anımsatan Trump, “Rubio, Panama’daki yetkililerle bu konuları detaylı şekilde görüşecek.” dedi. (Kaynak)
ABD’den Kübalı Şirketlere Yeni Politika
ABD Dışişleri Bakanlığı, Küba’ya ilişkin önceki yönetimce açıklanan bazı politika değişikliklerinin iptal edildiğini ve “Küba ordusu, istihbaratı veya güvenlik servisleri adına hareket eden” şirketleri hedef alan bir listeyi yeniden yürürlüğe koyduğunu açıkladı.
Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, önceki yönetimin 14 Ocak’ta duyurduğu politika değişikliklerinin iptal edildiği belirtilerek, “Küba rejimi uzun süredir uluslararası terör eylemlerine destek vermektedir. Rejimi, terörizme verdiği desteği derhal sonlandırmaya ve halkı açlık çeker, temel ilaçlara erişemezken yabancı katillere, bombacılara ve hava korsanlarına yiyecek, barınma ve tıbbi destek sağlamaya son vermeye çağırıyoruz.” ifadelerine yer verildi.
Açıklamaya göre, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Küba’nın ordusu, istihbaratı veya güvenlik servisleri adına hareket eden şirketlere yönelik belirli işlemlerin yasaklanmasını öngören Küba Kısıtlılar Listesi’nin yeniden oluşturulmasını onayladı. Aynı zamanda, ABD’nin “haksız yere tutuklu bulunan” tüm siyasi mahkumların serbest bırakılmasını talep ettiği kaydedildi.
“Cezai tedbirler kıtlık ve göçü artıracak”
Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez ise sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Washington’un son adımını “provokatif” olarak nitelendirdi. Rodriguez, “Küba halkına karşı cezai tedbirlerin sertleştirilmesi, daha büyük kıtlıklara, ayrılıklara ve göçün artmasına yol açacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun kararının haksız olduğunu savunan Rodriguez, “ABD Dışişleri Bakanı tarafından açıklanan kararları ve bunları meşrulaştırmaya çalıştığı yanıltıcı bahaneleri reddediyoruz.” ifadelerini kullandı. (Kaynak)
İTO’ya Göre Ocak Enflasyonu, 137 Ülkenin Yıllık Enflasyonunu Geçti
İstanbul Ticaret Odası’nın 30 yıldır yayınladığı ve İstanbul’daki enflasyonu ölçen “İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi” Ocak 2025 itibariyle yeni adıyla ve hesaplamasıyla birlikte açıklandı. Yeni ismiyle “İstanbul Tüketici Fiyat İndeksi”ndeki ana grup sayısının 8’den 12’ye çıkarıldı ve indeksin TÜİK’in genel enflasyonuna yaklaşması hedeflendi.
Kapsam alanı genişleyen İstanbul TÜFE, Ocak ayında %5,16 arttı; yıllık artış ise %48,40 oldu. Ocak ayı enflasyon rakamı, 137 dünya ülkesinin yıllık enflasyonundan daha yüksek olarak açıklanmış oldu. Şimdi ise merak edilen veri TÜİK’in açıklayacağı rakam olacak.
Gözler Pazartesi Günü TÜFE Verisi ve İFM TV Canlı Yayınında Olacak
İstanbul verisinde genel endeksin yukarı yönlü olması, TÜİK’in açıklayacağı genel TÜFE’nin de yüksek seyredeceği beklentisini doğurabilir. Ancak, Türkiye genelindeki diğer bölgelerdeki fiyat hareketleri de belirleyici olacaktır. Enerji, konut ve sağlık gruplarındaki artışlar, genel TÜFE üzerinde yukarı yönlü baskı yapabilir. TÜİK TÜFE verisi 3.02.2025 günü TSİ ile 10:00’da açıklanacak. İFM TV Youtube kanalında Dr. Artunç Kocabalkan; değerli konukları Murat Aysan ve Dr. Ali Çufadar ile TÜFE verilerini canlı yayında değerlendirecek.
İTO’nun yayınladığı TÜFE raporunun detaylarına haberimizden ulaşabilirsiniz:
Moody’s Ardından Fitch De Not Arttırmadı
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’nin kredi notunu BB-, not görünümünü ise durağan olarak teyit etti. Fitch, Türkiye’nin notlarının, para politikasında siyasi müdahale, yüksek enflasyon, yüksek finansman gereksinimleri bağlamında düşük dış likidite ve benzerlerine göre daha zayıf yönetim geçmişini yansıttığını bildirdi. Fitch, Türkiye’de 2025 yılında enflasyonun %32,8’e düşeceğini de öngördü. Geçen 2024 yılındaki not artışlarından sonra bu sene kurumların not artışı ve görünüm değişikliği yapmaması soru işaretleri oluşturdu. Detaylar için haberimize tıklayınız:
Stopajda Yüzde 15 Dönemi Başladı
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın “çok kazanandan çok vergi alınması” ilkesi çerçevesinde finansal yatırım araçlarında yeni düzenlemelere gidildi. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’na göre, yatırım fonu katılma paylarından elde edilen kazançlara uygulanan tevkifat (stopaj) oranı bugünden itibaren yüzde 10’dan yüzde 15’e yükseltildi. Ayrıca vadeli mevduat ve katılma hesaplarına uygulanacak stopaj oranlarında da artışa gidilerek genel oranlara dönüldü.
Mevduat ve katılma hesapları, kur korumalı mevduata yönelik düzenlemeler, borçlanma araçları, yatırım fonları, SPK hükümlerine tabi olarak kurulan ipotek finansmanı kuruluşlarının ihraç ettiği varlık ve ipotek teminatlı menkul kıymetlerden elde edilen gelirler gibi kalemlerin hepsinde yapılan değişiklerin tamamına aşağıdaki haberimizden ulaşabilirsiniz: (Kaynak) (Kaynak)
OpenAI 340 Milyar Dolara Ulaşmak İçin Fon Arayışında
WSJ’nin haberine göre OpenAI, şirketin değerini 340 milyar dolara çıkarmayı hedeflediği finansman turunda, 40 milyar dolara kadar fon sağlamak amacıyla görüşmeler yapacak. SoftBank, ChatGPT üreticisine 15-25 milyar dolar arasında yatırım yaparak bu tura liderlik edecek ve OpenAI’ın en büyük destekçisi konumuna gelerek Microsoft’u geride bırakacak. WSJ’ye göre OpenAI, elde edilecek sermayeyi iş operasyonlarını finanse etmek ve ABD genelinde yapay zeka veri merkezleri kurmayı amaçlayan Stargate projesini hayata geçirmek için kullanacak. (Kaynak)
DeepSeek’de Yeni Soruşturma Şokları
İtalya’nın DeepSeek’e erişimi engellemesinin ardından içinde İrlanda, Fransa ve Güney Kore’nin de bulunduğu ülkeler, şirketin kişisel veri politikalarına ilişkin soruşturmalar başlattı. Bunun yanı sıra, ABD’li yetkililer, DeepSeek’in Singapur’daki üçüncü taraflar aracılığıyla Nvidia yarı iletkenlerini satın alarak yapay zeka çiplerinin satışına yönelik kısıtlamaları aşıp aşmadığını araştırıyor. (Kaynak) (Kaynak)
Gelecek Haftanın Ekonomik Takvimi
Piyasalarda Hafta Kapanış Rakamları Nasıl Oldu?
