Black Swan Finans Logo
Ana SayfaDünya EkonomisiCEO'ların "Yeni Dünya" Çıkmazı

CEO’ların “Yeni Dünya” Çıkmazı

spot_img
spot_imgspot_img

Üst düzey yöneticilerin her zaman bir çeşit denge ustası olması gerekir. Çalışanların, tedarikçilerin ve özellikle hissedarların ihtiyaçlarını dengelerken hükümetlerin belirlediği sınırlar içinde kalırlar. Ancak bu denge şimdi her zamankinden daha karmaşık. Dünya, hükümetlerin şirketleri yönlendirmeye çalışmasıyla tehlikeli ve düzensiz hale geliyor. Küresel şirketler ve patronları her yönden çekiştiriliyor.

Eski kurallar artık değişti. Hükümetler, pandemide kırılgan hale gelen tedarik zincirleri, daha tehditkar bir Çin ve iklim değişikliği gibi tehlikeleri dikkate alarak daha çok müdahil olmaya başlıyor. Şirket CEO’larına yeni bir çağ için yeni bir yaklaşım gerekiyor.

İşletmelerin politikaya yeniden girişi Trump dönemine yakın başladı. Sosyal konularda tavır alan patronlar, popülizme karşı hoşnutsuzluklarını belirtmenin – ve elbette çalışanlarıyla müşterilerine “erdem”lerini göstermenin bir yolunu buldular.

Oysa gerçekte cepheler daha geniş ve risk çok daha yüksek. Hükümetler her yerde gibi görünüyor. Küreselleşmenin sorunlarını düzeltmek, üretim işlerini geri kazanmak istiyorlar. Hayati teknolojileri koruyarak ulusal güvenliği artırmak istiyorlar. Ve dekarbonizasyonu hızlandırarak iklim değişikliğiyle mücadele etmek istiyorlar.

Bazı şirketler, milli şampiyonlar olmak için bayrağa sarılıyorlar. Çin ve Hindistan gibi yerlerde uzun zamandır norma dönüşen bur durum, Batı’ya doğru ilerliyor. Diğerleri politik tepkiden kaçınmayı umuyor.

Her iki strateji de kolaylıkla terse gidebilir. Yurt dışında iş yaptığınızda, vatansever söylemler problem olabilir. Intel, fabrikalarını sadece Amerika’da değil, Almanya’ya da kuruyor. Ortalama Amerikalı ve çok uluslu bir şirketin sekiz yabancı iştiraki bulunur; General Motors gibi bir devin yüzü bulur. Ve patronun gizli bir strateji olarak gördüğü şey, başkaları için kafayı kuma gömmek gibi görünebilir.

Essec Business School’da profesör Cédomir Nestorovic’e göre, bu konu geleneksel olarak işletme okullarında öğretilen bir konu değil. Okullar, artan uluslararası gerginliklere müfredatta daha fazla yer vererek yanıt veriyor. Nestorovic, Essec & Mannheim ortak EMBA’da Asya’nın jeopolitiğine odaklanan zorunlu bir ders veriyor. Devletler arasında ve içinde artan sürtüşmenin, şirket yöneticilerinin giderek belirsiz bir küresel çevrede nasıl hareket edeceğini öğrenme ihtiyacını vurguladığını söylüyor.

Nestorovic, “Küreselleşmenin otuz yıllık yürüyüşü ile şirketlerin nasıl yönetileceği, ne yapması gerektiği bir dereceye kadar belirliydi” diyor. Ancak Rusya-Ukrayna savaşından, ABD-Çin çatışmasından ve koronavirüsün ticareti bozmasına kadar, bir dizi jeopolitik şok, küreselleşmeyi sarstı ve belirsizliği körükledi. Sonuç olarak, jeopolitiği öğretmenin daha geniş bir trend haline geldiğini söylüyor.

Barcelona’daki Iese İşletme Okulu’nda yönetim uygulama profesörü olan Mike Rosenberg de bu düşünceye katılıyor. “Jeopolitik daha sıcak bir konu haline geliyor” diyen Rosenberg, birçok şirketin artık global olarak faaliyet göstermesine rağmen, yöneticilerin genellikle jeopolitik analiz eğitimi olmadığını ve küresel şoklar karşısında hazırlıksız yakalandığını söylüyor.

Rosenberg, “İş dünyası, jeopolitik konulara yeterince önem vermiyor,” derken, “Sorumluluk sahibi kişiler için bu kabul edilemez.” diye de ekliyor. Rosenberg, yöneticilerin işlerinin çekirdek alanlarının dışındaki politik ve sosyal konuları da göz önünde bulundurması gerektiğine inanarak, “Uluslararası iş liderlerinin en iyilerinde bu entelektüel merak vardır” diyor.

İspanya’nın Esade İşletme Okulu’nda Küresel Ekonomi ve Jeopolitik Merkezi’nin direktörü olan Angel Saz-Carranza’ya göre, yöneticilerin giderek daha fazla jeopolitik olayların şirkete nasıl etki ettiğine dair değerlendirme yeteneğine ihtiyacı var. Saz-Carranza, “Pratikte hemen her gün, jeopolitik olayların küresel firmaların finansal sonuçlarını ve stratejilerini nasıl etkilediğine dair bir örnek haberlere yansıyor” diyor.

Saz-Carranza, bu duruma bir örnek olarak, Moskova’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından BP’nin Rusya’nın devlet petrol şirketi Rosneft’teki hissesini elden çıkarma kararını vermesini ve bu durumun 25 milyar dolarlık maliyeti olabileceğini gösteriyor.

HEC’de ekonomi ve uluslararası ilişkiler doçenti Jeremy Ghez’e göre, okulların öğrencilere politikanın işletmeleri nasıl şekillendirdiği konusunda bilgi sağlaması yeterli değil, aynı zamanda politikayı değiştiren güçler hakkında da öğretim yapmaları gerekiyor.

“Gerçekten iş çevresini anlamak için eşitsizlik, çevre ve teknoloji hakkında daha geniş bir bilgilendirmeye ihtiyacımız var” diyen Ghez, yeni bir metodoloji çağrısında bulunuyor: “Bu metodolojinin ana özelliği, bir iş kararını hiçbir zaman bilgi boşluğuyla vermemek.”

WTW’nin politik analiz direktörü Sam Wilkin, Foreign Policy köşe yazarı Elisabeth Braw’a yaptığı açıklamada, “Şirketlerin jeopolitik risk hakkındaki tutumlarında büyük bir değişim var” dedi. “Ukrayna’daki çatışma ve ABD şirketleri için Çin ile yaşanan çatışma sonucunda, algılarda büyük bir değişim oldu. Şirketler, savaşları ve çatışmaları ciddiye almaya başladı.”

Wilkin, “İş topluluğunun en çok endişe duyduğu risk, Batı’nın Çin’e karşı duruşu, çünkü Batılı ülkeler, Çin’i sistemik bir rakip olarak görmeye istekli” diye ekledi. “Şimdi, büyük bir ekonominin küreselleşmiş bir ekonomiden çıkabileceğini hayal etmek mümkün. 2020’de hala dünyada riskli olan ülkeler vardı. O zamanlar, politik riski az olan veya hiç olmayan birçok ülkeyi içeren çeşitlendirilmiş operasyonlara sahip olduğunuz için politik risk taşıyan ülkelerde faaliyet gösterebiliyordunuz. Şimdi politik risk, bir zamanlar büyük yatırım hedefleri olan büyük dünya ekonomilerine kaydı. Şirketler, politik risk sonucunda işlerini kaybetme konusunda endişeleniyorlar” diye ifade etti.

Oxford Analytica tarafından yapılan ankette, yöneticilerin yaklaşık üçte ikisi, devlet destekli siber saldırılardan endişe duyuyor. Yüzde 60’a yakını, bireyleri ve şirketleri hedef alan yaptırımlar konusunda endişeleniyor. Yüzde 50’den fazlası devlet destekli finansal manipülasyonlardan endişelenirken, yüzde 40’tan fazlası devlet destekli fikri mülkiyet hırsızlığından endişe duyuyor.

GE’nin efsanevi CEO’su Jack Welch, “Eğer dışarıdaki değişim hızı, içerideki değişim hızını aşıyorsa, son yakındır” dedi.

Yapılan açıklamalara ve gelişmelere bakıldığında, durum küreselleşmiş ekonomiye kendilerini entegre etmek için son otuz yılını harcayan ve tam olarak yapmaları gerekeni yapan şirketler için iyi görünmüyor.

Kaynaklar:

https://foreignpolicy.com/2023/04/19/geopolitics-business-war-risk-ukraine-russia-china-investment/

https://www.economist.com/leaders/2023/07/27/how-to-run-a-business-in-a-dangerous-and-disorderly-world

https://www.ft.com/content/34ac549d-2ab4-42e2-a8ec-b2253c222b87

Görsel kaynak:

https://businessgraduatesassociation.com/app/uploads/2019/10/Geopolitics-world-leaders-global.jpg

spot_img

Most Popular

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

More from Author

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek...

Read Now

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz tahminini 25 baz puanlık artışla yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltti. Banka, Fed'in aralık, ocak ve mart aylarında 25'er baz puanlık artışlarla toplam 75 baz puan sıkılaşmayı gerçekleştirmesini bekliyor. Araştırma notunda ayrıca, aralıkta 25 bp, Ocak 2027’de ikinci 25...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı ve fiyatlar geriledi. Spot altın saat 07.01 itibarıyla 3.869,13 dolar; Aralık vadeli kontrat 3.872,10 dolara çıktı. Spot gümüş 47,57 dolar, platin 1.472,65 dolar, paladyum 978,19 dolar seviyesinde işlem gördü. Haber başlığı, 2025 seviyelerine dönüşe işaret ediyor. Altın...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomide önemli bir etki yaratabileceğini ve para politikasında belirleyici bir rol üstlenebileceğini ifade etti. Teknolojinin verimliliği artırarak büyümeyi destekleyebileceğini belirtirken, otomasyon kaynaklı iş kayıpları ve beklentilerin karşılanamaması halinde ekonomik yavaşlama uyarısında bulundu. Warsh, San Francisco’da düzenlenen...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek malzeme alımı ihalesinde en avantajlı fiyatı vererek birinci olduğunu bildirdi. Şirketin 13 Kasım 2026 saat 13.48.59 tarihli KAP açıklamasında işin baz bedeli 205.917.411 TL olarak belirtildi. Bildirimde imzalanmış sözleşme, teslimat takvimi ve ödeme koşulları açıklanmadı.İlk sıradan...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi ve Yoğun Bakım Bilgi Yönetim Sistemi hizmet alımı ihalesini 216.681.840 TL bedelle kazandığını açıkladı. Bu gelişme 13 Kasım 2026 saat 17.12.58 tarihli KAP bildirimine dayanıyor; 16 Kasım’da açıklanmış yeni bir sözleşme değildir.Şirketin 22...

MİA Teknoloji: Tripy’ye KDV dahil 17,2 milyon dolarlık otonom mobilite siparişi

MİA Teknoloji (MIATK), bağlı ortaklığı Tripy Mobility’nin on yıllık çerçeve sözleşme kapsamında KDV dahil 17.227.200 dolar tutarında sipariş aldığını açıkladı. Şirket, 16 Kasım 2026 saat 09.34.20’de KAP’a gönderdiği bildirimde tutarın TL karşılığını 866.235.297 TL olarak verdi.Sipariş, adı açıklanmayan bir telekomünikasyon şirketiyle yapılan anlaşma kapsamında otonom araç ve...

14.00 Piyasa Masası: BIST’te tepki ve şirket haberleri öne çıkıyor

16 Kasım 2026 | 14.00 öğle baskısı. Bu baskı 14.00 sonrasında hazırlanmıştır; veri saatleri aşağıda ayrı ayrı belirtilmiştir. Sabahın ana sorusu değişmedi: Büyümenin getirisi, pahalı paranın maliyetini karşılayacak mı? Öğle saatlerinde Borsa İstanbul açılıştaki kaybını geri alırken, uluslararası piyasalarda teknoloji yatırımlarının kâra dönüşme hızı ve faizlerin seyri...

Hitit, Sky Vision Airlines ile beş yıllık yazılım sözleşmesini duyurdu

Hitit Bilgisayar Hizmetleri (BIST: HTTBT), Mısır merkezli Sky Vision Airlines’ın Crane yazılım çözümleriyle operasyonlarına başladığını açıkladı. 16 Kasım 2026 saat 09.26 TSİ’de KAP’a yapılan bildirime göre beş yıllık sözleşme; yolcu hizmetleri, operasyonel planlama, iş performansı yönetimi ve mobil uygulamaları kapsıyor. Bildirimde sözleşme bedeli ile beklenen gelir veya kâr...

ASELSAN’dan ROKETSAN ile 1,28 milyar avroluk sözleşme

ASELSAN (ASELS), ROKETSAN ile füze veri bağı ve arayıcı başlık sistemlerinin tedariki için toplam 1.281.101.744 avroluk sözleşmeler imzaladı. 16 Kasım 2026 saat 11.35 tarihli KAP bildiriminde yeni iş ilişkisinin şirket cirosunu olumlu etkilemesinin beklendiği belirtildi. Açıklama, toplam sözleşme tutarının bugün gelir veya kâr olarak kaydedildiği anlamına gelmiyor.Kaynak:...

Türk Telekom: COP31’de eş zamanlı 27.794 cihaz bağlandı

Türk Telekom’un 16 Kasım açıklamasına göre Antalya’daki COP31’in ilk haftasında 380 TB veri taşındı: 130 TB mobil, 250 TB sabit ağdan geçti. Şirket, eş zamanlı 27.794 bağlı cihazla COP organizasyonları için rekor kaydedildiğini bildirdi. Bu ölçüm şirketin açıklamasıdır.Kaynak: Ekonomim, 16 Kasım 2026. Görsel önceki bir teknoloji etkinliğine...

Fed haftasında iki kritik saat: Sanayi üretimi ve toplantı tutanakları

16 Kasım 2026 — BS Finans Haber Merkezi. Fed’in resmî Kasım takvimine göre ABD sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verisi 17 Kasım Salı 17.15 TSİ’de, 27–28 Ekim toplantısının tutanakları ise 18 Kasım Çarşamba 22.00 TSİ’de yayımlanacak. Bu saatler planlanan açıklama zamanlarıdır; veri sonuçları henüz açıklanmadı. BS Finans değerlendirmesi Sanayi...

Altında faiz ve dolar baskısı: Ons 3.840 dolara geriledi

Spot altın, 16 Kasım sabahında güçlü dolar ve sıkı para politikası beklentileriyle geriledi. Türkiye’de gram altın için ons fiyatıyla birlikte dolar/TL’nin seyri belirleyici. Reuters’ın 16 Kasım 2026 tarihli haberine göre spot altın, saat 09.41 TSİ itibarıyla yüzde 1 düşüşle 3.840,52 dolar/ons seviyesindeydi. Haberde güçlenen dolar ve Fed’in faiz...