Temmuz Enflasyonunda Geçici Sıçrama: Ana Eğilim Yine %2’nin Altında
Akbank Ekonomik Araştırmalar birimi, Temmuz 2025’e ilişkin enflasyon tahmin modelini yayımladı. Kurumun nowcast (anlık tahmin) hesaplamalarına göre, temmuz ayında TÜFE’nin aylık bazda yaklaşık %2,4–2,5 aralığında gerçekleşmesi bekleniyor. Bu senaryo altında yıllık enflasyon oranı %35’ten %34’e doğru sınırlı bir geri çekilme gösterecek.
Mayıs ve haziran aylarında ilk kez iki ay üst üste mevsimsellikten arındırılmış enflasyon %2’nin altına gerilemişti. Bu durum, enflasyon rejiminde bir kırılmanın başlangıç sinyali olarak değerlendirilmişti. Ancak temmuz ayında yeniden yukarı yönlü bir hareket gözleniyor. Akbank’a göre bu artış, ağırlıklı olarak vergi ve yönetilen fiyat kaynaklı geçici etkilerden oluşuyor.
Doğalgaza yapılan %24,6’lık zam, enflasyona yaklaşık 0,4 puan katkı sunarken; sigaralara yapılan 5 TL’lik artış (yaklaşık %6) ve %6,5’e ulaşan akaryakıt zamları toplamda 0,4 puanlık bir ek baskı yaratıyor. Bu bileşenler birleştiğinde yaklaşık 0,8 puanlık “bir kerelik” yönetilen fiyat/vergi etkisi gözlemleniyor. Bu etkiler dışarıda bırakıldığında, çekirdek eğilim %2’nin altında kalmayı sürdürüyor.
Özellikle akaryakıttaki otomatik vergi ayarlamaları öne çıkıyor. Akaryakıt, üretim maliyetleri üzerinde doğrudan etkili olması nedeniyle dolaylı enflasyon geçişkenliği yüksek bir kalem. Akbank, TÜFE sepetinde %3,3 ağırlığa sahip bu kalemin %10 zamlanması hâlinde, toplam enflasyona katkısının 1 puanı aşabileceğini belirtiyor. Bu da dolaylı etkinin doğrudan etkinin en az iki katına çıktığı anlamına geliyor.
Rapor ayrıca, kamu kaynaklı enflasyon baskısının “altı ayda bir tekrar eden” bir desen oluşturduğunu hatırlatıyor. Gelirler politikası ve enerji fiyatlarında belirli bir koordinasyon görülse de, akaryakıt ve stopaj vergilerindeki uygulamalar söz konusu olduğunda bu eşgüdümün yeterince güçlü olmadığına dikkat çekiliyor.
Akbank’a göre bu aşamada öncelik, hızlı dezenflasyon ve gelir dağılımında iyileşme olmalı. Bu, bütçe açığında elde edilecek sınırlı teknik iyileştirmelerden daha önemli. Kurum, enflasyonla mücadelede tabana yayılan refah artışını destekleyecek bir vergi politikası oluşturulması gerektiğini, kolay gelir kalemlerine yüklenmenin uzun vadede yapısal çözüm üretmeyeceğini vurguluyor.
Bsekonomi notu:
Temmuz enflasyonu, politika kaynaklı kısa vadeli sıçramalara sahne olsa da, çekirdek dinamikler hâlâ kontrol altında. Ana risk, maliye politikası ile para politikası arasında kopan koordinasyon. Akbank’ın mesajı açık: bütçede sayısal hedeflerden önce fiyat istikrarı ve refah öncelenmeli.
