QNB’nin Ekonomik Stres Endeksi: Şirketler 2018’e Göre Daha Sağlam, Bireyler Pandemi Eşiğinde
QNB’nin yayımladığı “Ekonomik Stres Göstergeleri” raporuna göre, protestolu senetler ve karşılıksız çeklerdeki oranlar tarihi ortalamaların altında seyretmeye devam ediyor. Bu durum, özellikle borç yapılandırmalarına erişimi olan şirketlerin görünümünü görece istikrarlı kılıyor. Ancak tablo bireyler cephesinde çok daha kaygı verici.
Tahsili geciken bireysel krediler ve kredi kartı borçlarında son dönemdeki artış, bireysel stresin pandemi dönemi seviyelerine yeniden yaklaştığını gösteriyor. Özellikle 2024 ortasından itibaren kredi kartı borçlarının Z-skorunda yaşanan hızlı tırmanış, ödeme gücünün ciddi şekilde zayıfladığını işaret ediyor.
GRAFİKTE ÖNE ÇIKANLAR:
- Karşılıksız çekler ve protestolu senetler, kurumsal borçluların risklerinin yönetilebilir düzeyde olduğunu yansıtıyor. Bu veriler, yüksek sesle kriz anlatan bazı şirketlerin finansal yapılarının geçmişe göre daha güçlü olabileceğine işaret ediyor.
- Tüketici kredileri ve kredi kartları ise tam tersi bir eğilimde: özellikle kart borçları, 2021 sonrası en yüksek stres seviyelerine ulaşmış durumda.
- Z-skora göre bireysel borç göstergeleri, negatif bölgeden hızlıca pozitif bölgeye sıçrayarak finansal dayanıklılık eşiğinin aşıldığını gösteriyor.
Bu farklılaşma, şirketlerin döviz gelirleri, vergi ertelemeleri ve yeniden yapılandırmalarla kısmen korunurken; hanehalkının yükselen enflasyon, reel ücret kayıpları ve kredi maliyetleriyle baş başa kaldığını ortaya koyuyor.
Bsekonomi notu:
Grafikteki veriler, makro düzeyde dengeli görünen ekonomik gidişatın alt katmanlarda nasıl farklı kırılmalara yol açtığını net biçimde ortaya koyuyor. Kurumsal stres baskısı düşük seyrederken, bireylerin borç geri ödeme kapasitesi kritik seviyelere ulaşıyor. Özellikle kredi kartlarındaki gecikmelerin, bankacılık sisteminin bireysel portföylerinde yeni bir risk alanı oluşturabileceği unutulmamalı. Bu tablo, sessizce derinleşen bir bireysel borç krizinin erken uyarısı olabilir.
