Beşar Esad rejiminin düşüşünün ardından Rusya, Suriye’deki iki stratejik askeri üssünü korumak için yeni yönetimle anlaşmaya yaklaşıyor. Tartus’taki deniz üssü ve Hmeymim’deki hava üssünün kullanımına devam edilmesi, Kremlin’in Orta Doğu’daki en önemli hedeflerinden biri olarak görülüyor.
Konuya yakın kaynaklara göre, Moskova, Avrupa ve Orta Doğu’daki müzakerelerde, Rus güçlerinin bu üslerde kalması için çalışmalar yürütülüyor. Konunun hassasiyeti nedeniyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, Rusya Savunma Bakanlığı’nın, Esad’ı deviren operasyonu yöneten Heyet Tahrir el-Şam (HTŞ) ile bu üslerin kullanımına yönelik gayriresmî bir uzlaşıya vardığını düşündüğünü belirtti. Ancak, Suriye’deki mevcut istikrarsızlık nedeniyle durumun değişebileceği uyarısında bulundular.
Tartus üssü, Rusya’nın Akdeniz’deki tek deniz üssü olması nedeniyle büyük stratejik öneme sahip. Hmeymim hava üssü ise Afrika’daki güvenlik operasyonlarına destek sağlayarak Moskova’nın siyasi ve ekonomik nüfuzunu genişletmesine olanak tanıyor. Bu üsler, Kremlin’in Soğuk Savaş dönemi etkisini yeniden kazanma çabalarının önemli unsurları arasında yer alıyor.
Rusya, hafta sonu Esad ve ailesini ülkeyi terk etmeye ikna ederek onları Rusya’ya sürgüne götürdü. Kremlin, Suriyeli liderin başkent Şam’a yaklaşan isyancı gruplarla savaşı kaybettiği sonucuna vardıktan sonra bu hamleyi gerçekleştirdi.
Esad rejiminin çöküşü, Rusya’nın 2017’de 49 yıllığına aldığı üslerin kullanım hakkını geçersiz kılma riski taşıyor. Bu haklar, Putin’in 2015 yılında Esad güçlerini desteklemek için askeri müdahalede bulunmasından iki yıl sonra verilmişti. Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, konuyla ilgili yorum taleplerine henüz yanıt vermedi.
Türkiye’nin İstihbarat Başkanı İbrahim Kalın’dan Şam’a Sürpriz Ziyaret
Türkiye Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Perşembe günü Suriye’nin başkenti Şam’ı ziyaret etti. TVNet’in haberine göre, bu ziyaret, ülkedeki güç dengelerinin yeniden şekillendiği bir dönemde Türkiye’nin üst düzey istihbarat yetkilisinin nadir görülen bir kamuoyu önüne çıkışı oldu.
Görüntülerde Kalın, Şam’daki Emevi Camii’nde yer alırken görüldü. Bu ziyaret, Suriye’de HTŞ (Heyet Tahrir el-Şam) öncülüğündeki isyancıların Beşar Esad rejimini ani bir saldırıyla devirmesinden sadece dört gün sonra gerçekleşti. Türkiye’nin desteklediği bir diğer grup olan Suriye Milli Ordusu da bu son harekâtta Esad güçlerine karşı yer aldı.
2012 yılında, ayaklanmanın başlamasından bir yıl sonra, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Emevi Camii’nde bir gün namaz kılmayı umut ettiğini ifade etmişti. Kalın’ın camide görüntülenmesi, Türkiye’nin Suriye’deki yeni güç dinamiklerine nasıl yaklaşacağını şekillendirecek kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Çin Piyasalarında Şüphecilik Yeniden Yükseliyor
Çin piyasalarındaki iyimserlik kısa sürdü. Hızla eriyen hisse rallisi, liderlerin güçlü büyüme teşvikleri sözüne rağmen kilit politika toplantısından beklentilerin düşük olduğunu ortaya koydu.
Çarşamba günü, Çin’in CSI 300 endeksi %0,2 gerilerken, Hong Kong’da işlem gören Çin hisselerini izleyen endeks %0,8 düştü. Önceki seansta %3,3’e kadar yükselen CSI 300, kazançlarının büyük kısmını geri vermişti. Aynı gün yuan bir haftanın en büyük düşüşünü yaşarken, 10 yıllık devlet tahvili getirileri yeni bir rekor düşük seviyeye indi.
Bu ihtiyatlı tablo, Çinli liderlerin yıllık Merkez Ekonomik Çalışma Konferansı’nı başlatmasıyla şekillendi. Konferansta daha önce vaat edilen para ve maliye politikası gevşeme adımlarına dair detayların açıklanması bekleniyor. Ancak, yatırımcıların son dönemdeki politika hayal kırıklıkları nedeniyle ikna olması zor görünüyor. Eylül sonunda duyurulan teşvik paketlerinin ardından güçlü adımların gelmemesi, beklentileri zayıflatmıştı.
Maybank Securities Pte’den Wong Kok Hoong, “Bu noktada yatırımcılar somut detaylar bekliyor, ancak CEWC sonrası bunun gerçekleşmesi pek olası değil” dedi. Wong ayrıca, “Bazı piyasa gözlemcileri, güçlü teşviklerin ancak 20 Ocak’tan sonra, Donald Trump’ın başkanlık görevine başlamasıyla gündeme geleceğine inanıyor ve politika yapıcılar şu an acele etmiyor” diye ekledi.
Komünist Parti’nin üst düzey karar alma organı Politbüro, 2025 yılı için para politikasında “ılımlı gevşeme” stratejisini benimseyeceğini açıkladı. Bu, 2011’den bu yana ilk büyük politika değişikliği olarak öne çıkıyor. Politbüro ayrıca, maliye politikasında “daha proaktif” bir yaklaşım benimseyeceğini, emlak ve hisse piyasalarını istikrara kavuşturmayı ve tüketimi “güçlü bir şekilde artırmayı” vaat etti.
UBS Global Wealth Management’ın Çin Baş Yatırım Sorumlusu Yifan Hu, yabancı yatırımcıların Pekin’in teşvik paketine dair somut rakamlar beklediğini belirtti. Bloomberg TV’ye konuşan Hu, “Çerçeveye sahipsiniz, ancak bana rakamlar verin ki yatırımı ona göre yapayım” dedi
Altın ve Gümüş Vadeli İşlemlerinde Tarifeler Endişesiyle Primler Arttı
ABD Başkanı seçilen Donald Trump’ın kapsamlı gümrük tarifesi planlarının değerli metalleri de içerebileceği olasılığı, New York’ta altın ve gümüş vadeli işlemlerinde primlerin artmasına yol açtı.
Şubat vadeli altın kontratları, erken Londra işlemlerinde spot fiyatlara kıyasla ons başına 60 dolar (%2) primle işlem görürken, gümüş vadeli işlemleri ons başına 1 dolardan fazla (%3) bir primle fiyatlandı.
MKS Pamp SA’nın metal stratejisi başkanı Nicky Shiels, fiyat hareketlerinin, bankalar ve fonların Comex vadeli işlemlerini satın alıp Londra’daki kontratları satmasıyla tetiklendiğini belirtti. Bu kısa pozisyon kapama işlemleri, tarifelerin getirebileceği riskler karşısında önlem olarak değerlendiriliyor.
Trump’ın ticaret politikalarına yönelik belirsizlikler, değerli metaller piyasasında volatiliteyi artırırken yatırımcıların riskten korunma stratejilerini güçlendirdiğini gösteriyor.
Avrupa Merkez Bankaları, Trump’ın İkinci Dönemi Öncesinde Güvercin Tutum Benimsiyor
Avrupa’nın merkez bankaları, Donald Trump’ın Beyaz Saray’daki ikinci döneminin yaratacağı belirsizliklere karşı ekonomileri desteklemek amacıyla güvercin bir politika izlemeye yöneliyor.
Frankfurt ve Bern’deki politika yapıcılar Perşembe günü faiz oranlarını düşürme kararı alarak, ticaret gerilimlerinden jeopolitik kaynaklı kur oynaklığına kadar uzanan risklerin etkisini hafifletmek için gelecekte daha fazla gevşeme ihtimaline kapı araladı.
En dikkat çekici adım, İsviçre Merkez Bankası’ndan geldi. Banka, sürpriz bir yarım puanlık indirime giderek faiz oranını %0,5’e çekti. Bu karar, Eylül 2022’de negatif faiz politikasının sona ermesinden bu yana en düşük seviyeyi temsil ediyor. ABN Amro ekonomistleri Nick Kounis, Jan-Paul van de Kerke ve Bill Diviney, yayınladıkları bir raporda, “Tarifeler euro bölgesi için nihayetinde dezenflasyonist bir şok yaratacaktır. Bu durum, orta vadede enflasyonun hedefin altında kalmasına ve daha gevşek bir para politikası duruşuna ihtiyaç duyulmasına yol açabilir,” ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray’daki yönetim değişikliğine ilişkin endişeler başka bölgelerde de hissediliyor. Kanada Merkez Bankası, güney komşusundan gelebilecek daha yüksek ticaret tarifeleri riskine karşı Çarşamba günü faiz oranlarını yarım puan düşürdü.
Bu adımlar, Trump’ın ikinci dönemiyle bağlantılı belirsizliklerin küresel ekonomi üzerindeki etkilerini dengelemek adına merkez bankalarının harekete geçtiğini ortaya koyuyor.
Borsa İstanbul Karışık Kapanış Yaptı, Küresel Piyasalarda Yeşil Hava Hakimdi
Borsa İstanbul, günü karışık bir seyirle tamamladı. BIST 100 endeksi, 10.058 puanda değişim göstermeyerek sabit kaldı. Sektörel bazda ulaştırma, Pegasus hisselerindeki %2’lik yükselişle öne çıkarken, madencilik endeksi %3,5 düşüşle günün en zayıf performansını sergiledi.
Avrupa piyasalarında, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 25 baz puanlık faiz indirimi sonrası Londra FTSE 100 %0,12 ve Frankfurt DAX %0,13 artış kaydetti. Paris CAC 40 ise %0,03’lük hafif bir düşüşle yatay negatif kapanış yaptı.
Asya’da ise genel olarak pozitif bir hava hakimdi. Japonya Nikkei %1,21, Hong Kong Hang Seng %1,2, Çin CSI 300 %0,99 ve Güney Kore KOSPI %1,662 yükselişle günü tamamladı. Piyasalarda genel olarak yeşil bir kapanış görüldü.
ABD piyasalarında ise enflasyon verisi sonrası rekor seviyelere ulaşan endeksler, hafif bir geri çekilme yaşadı. Nasdaq %0,3, S&P 500 ise %0,25 düşüşle günü tamamladı. Yatırımcılar, enflasyon verileriyle şekillenen Fed beklentilerini değerlendirirken piyasalar karışık bir seyir izledi.
