• BDDK, kredi kartı limitleri konusunda bankalara çok sert bir talimat gönderdi
• 400 bin TL üzerindeki mevcut kart limitlerinde %50–%80’e varan düşüşler gündemde
• Yeni kart ve limit artışlarında net ve belgeli gelir teyidi zorunlu hale geliyor
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, kredi kartı piyasasında uzun süredir konuşulan sıkılaşmayı resmen devreye aldı. 29 Ocak 2026 tarihli kurul kararıyla hem yeni kredi kartı tahsisleri hem de mevcut kart limitleri için bankalara bağlayıcı nitelikte talimatlar iletildi.
Karara göre bankalar, yeni bir kredi kartı verirken veya mevcut kart limitini artırırken artık yalnızca beyanla yetinemeyecek. Net gelir, düzenli ödeme kapasitesi ve belgeli kazanç şartı aranacak. Gelirle uyumsuz limit tahsisleri doğrudan risk unsuru olarak kabul edilecek.
Ancak asıl dikkat çeken başlık, mevcut kredi kartı limitleri oldu. Özellikle toplam kart limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan bireysel müşteriler için bankalara, limitlerin %50 ila %80 oranında aşağı çekilmesi yönünde açık talimat verildi. Üstelik bu indirimin, kartın aktif kullanılıp kullanılmadığından bağımsız biçimde değerlendirilmesi isteniyor.
Kullanılmayan limit neden sorun görülüyor?
Düzenlemenin en tartışmalı noktası tam da burada başlıyor.
Bir kart sahibi:
– Geliriyle orantılı bir limite sahipse
– Ödemelerini düzenli yapıyorsa
– Gecikme veya temerrüt geçmişi yoksa
bu kişinin kullanmadığı kredi kartı limitinin iptal edilmesi veya sert biçimde düşürülmesinin sistem açısından ne kazandırdığı sorusu öne çıkıyor.
Kredi kartı limiti, yalnızca anlık harcama için değil; ani ve yüksek tutarlı zorunlu ödemeler için de bir güvence işlevi görüyor. Vergi ödemesi, okul taksiti, hastane gideri ya da beklenmeyen bir masraf anında, kart limiti likidite tamponu olarak kullanılıyor. Bugün kullanılmayan bir limit, yarın kritik bir finansal rahatlama aracı olabiliyor.
Sistemik risk mi, bilanço makyajı mı?
BDDK’nın yaklaşımı, bireysel kredi kartlarını “potansiyel kaldıraç” olarak ele alıyor. Kart limiti kullanılmasa bile, bankanın risk hesaplamasında bu limit, olası bir borçlanma alanı olarak kabul ediliyor. Özellikle sermaye yeterlilik rasyoları üzerinde baskı artarken, kullanılmayan limitlerin düşürülmesi bankalar açısından bilanço rahatlatıcı bir etki yaratıyor.
Ancak bu noktada şu soru kaçınılmaz hale geliyor:
Aynı mantık şirketler için de geçerli mi?
Şirketlerin bankalardan tanımlı ancak kullanılmayan spot kredi limitleri, teminatlı nakdi kredi hatları ve rotatif limitleri bulunuyor. Bu limitler de kullanılmadığı halde bankaların risk hesaplarında yer alıyor. Eğer bireysel kart limitleri “kullanılmıyor ama risk” gerekçesiyle budanıyorsa, kurumsal tarafta da benzer bir daraltma gündeme gelecek mi?
Şu aşamada düzenleme yalnızca bireysel kredi kartlarını kapsıyor. Ancak piyasa aktörleri, bunun bir ilk adım olabileceğini ve ilerleyen dönemde kurumsal kredi hatlarının da daha sıkı denetleneceğini konuşuyor.
BDDK’nın hamlesi, enflasyonla mücadele ve kredi genişlemesini frenleme açısından teknik olarak anlaşılabilir. Ancak düzenli ödeyen, geliriyle uyumlu limite sahip bireyler için kullanılmayan kart limitlerinin sert biçimde düşürülmesi, finansal güvence kavramını zayıflatıyor.
Bu adım, tüketimi soğutabilir; fakat aynı zamanda hanehalkının beklenmedik harcamalara karşı manevra alanını da daraltıyor. Asıl test, bu sıkılaşmanın kurumsal kredi cephesine uzanıp uzanmayacağı olacak.
