Black Swan Finans Logo
Ana SayfaEkonomiGıda İsrafının Ekonomik Karşılığı...

Gıda İsrafının Ekonomik Karşılığı 1 Trilyon Dolar

spot_img
spot_imgspot_img

• Dünyada üretilen her 3 gıdadan 1’i israf ediliyor, küresel ekonomik kayıp 1 trilyon dolara ulaşıyor
• Gıda sistemi, küresel sera gazı salımlarının yaklaşık yüzde 30’undan sorumlu
• Türkiye’de 2025’te 1,2 milyon gıda denetimi yapıldı, 2,5 milyar TL idari ceza kesildi

“Gıdanın Geleceği için Dönüşüm” temasıyla düzenlenen 11. Sürdürülebilir Gıda Zirvesi, İstanbul’da sektörün tüm paydaşlarını bir araya getirdi. Akademiden sanayiye, finanstan sivil topluma uzanan geniş katılımla gerçekleşen zirvede gıda israfı, iklim krizi, tarımsal denetimler ve sürdürülebilir üretim modelleri öne çıktı. Zirvede ortak mesaj netti: Söylem aşaması tamamlandı, artık eylem zamanı.

Zirvenin açılış konuşmasını yapan Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası (TÜGİS) Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, gıda israfının yalnızca sosyal değil, aynı zamanda devasa bir ekonomik ve iklimsel maliyet yarattığını vurguladı. Sidar’a göre dünyada üretilen her üç gıdadan biri çöpe gidiyor; bunun ekonomik karşılığı yaklaşık 1 trilyon dolar, iklim üzerindeki etkisi ise yılda 3 milyar ton karbon salımı.

Sidar, gıda israfının artık bireysel tercihler değil, kurumsal ve kamusal düzeyde bir “yönetim başlığı” olarak ele alınması gerektiğini belirterek, “Dünya yeterince gıda üretiyor ama her 9 insandan 1’i hâlâ aç. Bu tablo gıda sisteminin nasıl işlediğini kökten sorgulamamızı zorunlu kılıyor” dedi.

Tarımda Teknoloji Var, Eşitsizlik Sürüyor

Kaan Sidar, tarım sektöründeki yapısal çelişkilere de dikkat çekti. Türkiye’de tarımda çalışan her dört kişiden birinin kayıt dışı olduğunu hatırlatan Sidar, buna karşın tarım teknolojilerine yapılan yatırımların son 10 yılda dört kat arttığını söyledi. “Bir yanda teknoloji ve imkânlar büyürken, diğer yanda eşitsizlikler derinleşiyor” diyen Sidar, dönüşümün yalnızca teknolojiyle değil, yönetişim ve politika setleriyle mümkün olacağını vurguladı.

Rejeneratif tarım, döngüsel ekonomi ve dijitalleşmenin altını çizen Sidar, sağlıklı toprağın verimi yüzde 20’ye kadar artırabildiğini, veriyle çalışan çiftçinin aynı araziden yüzde 15–20 daha fazla ürün alabileceğini ifade etti. Zirveden çıkacak sonuçların raporlarda kalmayacağını belirten Sidar, “Gıdayı doğru yönetirsek, geleceği de yönetiriz” dedi.

Denetimler Sertleşiyor: 1,2 Milyon Kontrol, 2,5 Milyar TL Ceza

Zirvede konuşan Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Ersin Dilber, gıda güvenliğine ilişkin çarpıcı rakamlar paylaştı. Dilber, 2025 yılı içinde yaklaşık 1,2 milyon denetim gerçekleştirildiğini, uygunsuzluk tespit edilen 29 bin işletmeye toplam 2,5 milyar TL idari para cezası uygulandığını, 540 işletme hakkında ise savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu açıkladı.

Dilber, gıdanın artık yalnızca bir ticaret konusu değil; güvenlik, sağlık, çevre ve egemenlik başlıklarının kesişiminde yer aldığını belirterek, iklim değişikliği ve su kaynakları üzerindeki baskının gıda zincirinin dayanıklılığını doğrudan etkilediğini söyledi. Bakanlığın suyu merkeze alan üretim planlamasıyla hangi ürünün nerede ve ne kadar üretileceğini sistematik biçimde yönettiğini vurguladı.

Taklit ve tağşişle mücadelede şeffaflığın temel ilke olduğunu belirten Dilber, bugüne kadar 2 bin 300’ün üzerinde ürünün kamuoyuna açıklandığını, 138 gıda kontrol laboratuvarında yılda 1 milyonun üzerinde numunenin analiz edildiğini ifade etti. Önümüzdeki dönemde kamera destekli denetimler, risk bazlı ve veri temelli kontrol modelleri ile pestisit kullanımına yönelik yeni kısıtlamaların hayata geçirilmesi planlanıyor.

“Kriz Ötesi” Bir Dönem

Zirvede söz alan eski Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı ve TARPOL Başkanı Mehdi Eker ise küresel ölçekte gelinen noktayı “kriz ötesi” olarak tanımladı. Dünya genelinde yaklaşık 700 milyon insanın açlıkla karşı karşıya olduğuna dikkat çeken Eker, temennilerle yetinmeyen, uygulanabilir ve acil politika setlerine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Zirveden çıkan mesaj net: Gıda artık yalnızca tarımın değil, ekonominin, iklim politikasının ve toplumsal istikrarın merkezinde yer alıyor. İsrafın azaltılması, verimliliğin artırılması ve sürdürülebilirliğin sağlanması ise bir tercih değil, zorunluluk olarak görülüyor.

spot_img

Most Popular

More from Author

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek...

Read Now

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz tahminini 25 baz puanlık artışla yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltti. Banka, Fed'in aralık, ocak ve mart aylarında 25'er baz puanlık artışlarla toplam 75 baz puan sıkılaşmayı gerçekleştirmesini bekliyor. Araştırma notunda ayrıca, aralıkta 25 bp, Ocak 2027’de ikinci 25...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı ve fiyatlar geriledi. Spot altın saat 07.01 itibarıyla 3.869,13 dolar; Aralık vadeli kontrat 3.872,10 dolara çıktı. Spot gümüş 47,57 dolar, platin 1.472,65 dolar, paladyum 978,19 dolar seviyesinde işlem gördü. Haber başlığı, 2025 seviyelerine dönüşe işaret ediyor. Altın...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomide önemli bir etki yaratabileceğini ve para politikasında belirleyici bir rol üstlenebileceğini ifade etti. Teknolojinin verimliliği artırarak büyümeyi destekleyebileceğini belirtirken, otomasyon kaynaklı iş kayıpları ve beklentilerin karşılanamaması halinde ekonomik yavaşlama uyarısında bulundu. Warsh, San Francisco’da düzenlenen...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek malzeme alımı ihalesinde en avantajlı fiyatı vererek birinci olduğunu bildirdi. Şirketin 13 Kasım 2026 saat 13.48.59 tarihli KAP açıklamasında işin baz bedeli 205.917.411 TL olarak belirtildi. Bildirimde imzalanmış sözleşme, teslimat takvimi ve ödeme koşulları açıklanmadı.İlk sıradan...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi ve Yoğun Bakım Bilgi Yönetim Sistemi hizmet alımı ihalesini 216.681.840 TL bedelle kazandığını açıkladı. Bu gelişme 13 Kasım 2026 saat 17.12.58 tarihli KAP bildirimine dayanıyor; 16 Kasım’da açıklanmış yeni bir sözleşme değildir.Şirketin 22...

MİA Teknoloji: Tripy’ye KDV dahil 17,2 milyon dolarlık otonom mobilite siparişi

MİA Teknoloji (MIATK), bağlı ortaklığı Tripy Mobility’nin on yıllık çerçeve sözleşme kapsamında KDV dahil 17.227.200 dolar tutarında sipariş aldığını açıkladı. Şirket, 16 Kasım 2026 saat 09.34.20’de KAP’a gönderdiği bildirimde tutarın TL karşılığını 866.235.297 TL olarak verdi.Sipariş, adı açıklanmayan bir telekomünikasyon şirketiyle yapılan anlaşma kapsamında otonom araç ve...

14.00 Piyasa Masası: BIST’te tepki ve şirket haberleri öne çıkıyor

16 Kasım 2026 | 14.00 öğle baskısı. Bu baskı 14.00 sonrasında hazırlanmıştır; veri saatleri aşağıda ayrı ayrı belirtilmiştir. Sabahın ana sorusu değişmedi: Büyümenin getirisi, pahalı paranın maliyetini karşılayacak mı? Öğle saatlerinde Borsa İstanbul açılıştaki kaybını geri alırken, uluslararası piyasalarda teknoloji yatırımlarının kâra dönüşme hızı ve faizlerin seyri...

Hitit, Sky Vision Airlines ile beş yıllık yazılım sözleşmesini duyurdu

Hitit Bilgisayar Hizmetleri (BIST: HTTBT), Mısır merkezli Sky Vision Airlines’ın Crane yazılım çözümleriyle operasyonlarına başladığını açıkladı. 16 Kasım 2026 saat 09.26 TSİ’de KAP’a yapılan bildirime göre beş yıllık sözleşme; yolcu hizmetleri, operasyonel planlama, iş performansı yönetimi ve mobil uygulamaları kapsıyor. Bildirimde sözleşme bedeli ile beklenen gelir veya kâr...

ASELSAN’dan ROKETSAN ile 1,28 milyar avroluk sözleşme

ASELSAN (ASELS), ROKETSAN ile füze veri bağı ve arayıcı başlık sistemlerinin tedariki için toplam 1.281.101.744 avroluk sözleşmeler imzaladı. 16 Kasım 2026 saat 11.35 tarihli KAP bildiriminde yeni iş ilişkisinin şirket cirosunu olumlu etkilemesinin beklendiği belirtildi. Açıklama, toplam sözleşme tutarının bugün gelir veya kâr olarak kaydedildiği anlamına gelmiyor.Kaynak:...

Türk Telekom: COP31’de eş zamanlı 27.794 cihaz bağlandı

Türk Telekom’un 16 Kasım açıklamasına göre Antalya’daki COP31’in ilk haftasında 380 TB veri taşındı: 130 TB mobil, 250 TB sabit ağdan geçti. Şirket, eş zamanlı 27.794 bağlı cihazla COP organizasyonları için rekor kaydedildiğini bildirdi. Bu ölçüm şirketin açıklamasıdır.Kaynak: Ekonomim, 16 Kasım 2026. Görsel önceki bir teknoloji etkinliğine...

Fed haftasında iki kritik saat: Sanayi üretimi ve toplantı tutanakları

16 Kasım 2026 — BS Finans Haber Merkezi. Fed’in resmî Kasım takvimine göre ABD sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verisi 17 Kasım Salı 17.15 TSİ’de, 27–28 Ekim toplantısının tutanakları ise 18 Kasım Çarşamba 22.00 TSİ’de yayımlanacak. Bu saatler planlanan açıklama zamanlarıdır; veri sonuçları henüz açıklanmadı. BS Finans değerlendirmesi Sanayi...

Altında faiz ve dolar baskısı: Ons 3.840 dolara geriledi

Spot altın, 16 Kasım sabahında güçlü dolar ve sıkı para politikası beklentileriyle geriledi. Türkiye’de gram altın için ons fiyatıyla birlikte dolar/TL’nin seyri belirleyici. Reuters’ın 16 Kasım 2026 tarihli haberine göre spot altın, saat 09.41 TSİ itibarıyla yüzde 1 düşüşle 3.840,52 dolar/ons seviyesindeydi. Haberde güçlenen dolar ve Fed’in faiz...