Yüksek bitkisel yağ fiyatları FAO Gıda Fiyat Endeksi’ni yukarı çekiyor, ancak düşük tahıl ve şeker fiyatları yükselişi yavaşlatıyor
» FAO Gıda Fiyat Endeksi (FFPI), Kasım 2024’te Ekim seviyesinden %0,5 artarak 127,5 puan ortalamasına ulaştı ve Nisan 2023’ten bu yana en yüksek değerine ulaştı. Bu artış, et, tahıllar ve şeker fiyat tekliflerindeki düşüşleri biraz aşan süt ürünleri ve bitkisel yağlar için daha yüksek fiyat tekliflerinden kaynaklandı. Tarihsel seviyelerle karşılaştırıldığında, Kasım ayındaki FFPI bir yıl önceki karşılık gelen değerinden %5,7 daha yüksekti ancak Mart 2022’de ulaşılan 160,2 puanlık zirvesinin %20,4 altında kaldı.
» FAO Tahıl Fiyat Endeksi Kasım ayında ortalama 111,4 puan oldu ve Ekim ayına göre 3,0 puan (%2,7) ve Kasım 2023 değerinin 9,6 puan (%8,0) altında kaldı. Küresel buğday fiyatları, Güney Yarımküre’de devam eden hasatlardan kaynaklanan artan arz ve bazı büyük Kuzey Yarımküre ihracatçı ülkelerinde 2025 hasadı için iyileşen ürün koşulları nedeniyle aydan aya düştü. Zayıf uluslararası talep de daha yumuşak fiyat tonuna katkıda bulundu. Dünya mısır fiyatları, karşıt faktörlerin bir sonucu olarak Kasım ayında sabit kaldı. Fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskı, Güney Amerika’da devam eden ekimle genel olarak olumlu hava koşullarından, Ukrayna tedariklerine olan zayıf talepten ve Amerika Birleşik Devletleri’nde devam eden hasattan kaynaklanan mevsimsel baskıdan kaynaklanırken, Brezilya’daki güçlü iç talep ve Meksika’nın ABD tedariklerine olan talebi yukarı yönlü destek sağladı. Diğer iri taneli tahılların yanı sıra, arpa ve sorgumun dünya fiyatları Kasım ayında hafifçe düştü. FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi, artan piyasa rekabeti, hasat baskısı ve ABD dolarına karşı para biriminin değer kaybetmesi sonucu önemli piyasa segmentlerindeki fiyat düşüşlerinin etkisiyle yüzde 4,0 oranında düşüş kaydetti.
» FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi Kasım ayında ortalama 164,1 puana ulaşarak bir önceki aya göre 11,4 puan (%7,5) artarak Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Bu artış, palmiye, kolza tohumu, soya ve ayçiçeği yağları için daha yüksek fiyat tekliflerinden kaynaklandı. Uluslararası palmiye yağı fiyatları, Güneydoğu Asya’daki aşırı yağış nedeniyle beklenenden düşük küresel üretimle ilgili devam eden endişeler nedeniyle alternatif yağlara göre primini koruyarak üst üste altıncı ay arttı. Bu arada, dünya soya yağı fiyatları da, esas olarak güçlü küresel ithalat talebi nedeniyle yükselmeye devam etti. Benzer şekilde, kolza tohumu ve ayçiçeği yağlarının fiyatları da, ilgili pazarlarında küresel arzın sıkılaşma olasılığını yansıtarak arttı.
» FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi Kasım ayında 139,9 puana ulaşarak Ekim ayına göre 0,9 puan (%0,6) ve bir yıl öncesine göre 23,4 puan (%20,1) arttı. Özellikle tam yağlı süt tozu olmak üzere uluslararası süt tozu fiyatları, küresel talepteki toparlanma ve Batı Avrupa’daki süt üretimindeki mevsimsel düşüşle birlikte Okyanusya’daki artan mevsimsel süt üretiminin dengelenmesiyle en büyük artışları kaydetti. Dünya tereyağı fiyatları, özellikle Batı Avrupa’da sıkı envanterler ortasında güçlü iç ve uluslararası talep nedeniyle üst üste on dördüncü ay artarak yeni bir rekor seviyeye ulaştı. Peynir fiyatları da spot tedarikler için artan ithalat talebini karşılamak için sınırlı kullanılabilirliği yansıtarak yükseldi.
» FAO Et Fiyat Endeksi * Kasım ayında ortalama 118,1 puan olarak gerçekleşti ve revize edilmiş Ekim değerine göre 0,9 puan (%0,8) düştü, ancak bir yıl öncesine göre 6,6 puan (%5,9) arttı. Bu düşüş esas olarak, üst üste beşinci ay düşen uluslararası domuz eti fiyatlarından kaynaklandı. Bu düşüş, esas olarak Avrupa Birliği’ndeki zayıf tekliflerin, bol miktarda arzı ve sürekli olarak zayıflayan küresel ve yerel talebi yansıtmasıyla gerçekleşti. Kasım ayında küçükbaş hayvan eti fiyatları, güçlü uluslararası talebe rağmen döviz hareketlerinden etkilenerek hafif bir düşüş gösterdi. Benzer şekilde, dünya kümes hayvanı eti fiyatları, büyük üretim bölgelerinden gelen bol ihracat arzının baskısı altında marjinal olarak düştü. Bu arada, uluslararası sığır eti teklifleri genel olarak sabit kaldı. Güçlü küresel taleple desteklenen Brezilya sığır eti fiyatlarında görülen keskin artış, Amerika Birleşik Devletleri’nden gelen satın alma ilgisinin azalması nedeniyle düşen Avustralya fiyatlarıyla telafi edildi.
» FAO Şeker Fiyat Endeksi, iki ardışık aylık artışın ardından Ekim ayına göre 3,1 puan (%2,4) düşüşle Kasım ayında ortalama 126,4 puan oldu ve bir yıl önceki seviyesinin 35,0 puan (%21,7) altında kaldı. Kasım ayındaki düşüş, Hindistan ve Tayland’da ezme sezonunun başlamasına ve Brezilya’da gelecek yılki mahsul beklentilerine ilişkin endişelerin azalmasına bağlanıyor. Brezilya’nın güneydeki önemli yetiştirme bölgelerindeki artan yağışlar ay boyunca hasat sürecini aksatsa da, uzun süreli kurak hava koşullarının ardından gelecek mahsulün faydasına olacak şekilde toprak nemini iyileştirdi. Ayrıca, Brezilya realinin ABD dolarına karşı zayıflaması ve uluslararası ham petrol fiyatlarının düşmesi dünya şeker fiyatlarındaki düşüşe katkıda bulundu.
