• Açlık sınırı Eylül’de 27.970 TL’ye çıktı, Ağustos’a göre 859 TL arttı.
• Yoksulluk sınırı 91.109 TL’ye ulaşarak ilk kez 90 bin TL eşiğini aştı.
• Bekar çalışanın yaşam maliyeti 36.305 TL’ye yükseldi.
Rakamların Anlamı
Grafik, TÜRK-İŞ’in Eylül verilerinin bir önceki aya kıyasla nasıl sıçradığını net şekilde gösteriyor. Açlık sınırındaki 859 TL’lik artış, temel gıdaya erişimin her geçen ay zorlaştığını ortaya koyuyor. Yoksulluk sınırındaki 2.799 TL’lik yükseliş, geniş hanelerin bütçe açığını daha da büyütüyor. Bekar çalışanın yaşama maliyeti de 1.324 TL artarak gelir-yük arasındaki makası açtı.
Gıda Enflasyonu ve Hane Halkı Etkisi
Eylül’de gıda enflasyonu aylık %3,17, yıllık %41,46 oldu. Bu tablo, sadece dar gelirlilerin değil, orta gelir grubunun da hızla eridiğini gösteriyor. TÜRK-İŞ’e göre enflasyonun kalıcı yüksekliği, gıda sepetini oluşturan ürünlerin başta et, süt, sebze ve bakliyat fiyatlarındaki sert dalgalanmalardan kaynaklanıyor.
Asgari ücret ve emekli maaşı ile TÜRK-İŞ’in açıkladığı sınırlar arasındaki farkları gösteren karşılaştırma ise aşağıdaki gibi
| Kalem | Tutar / Durum |
|---|---|
| 2025 asgari ücret (net) | 22.104,67 TL |
| En düşük emekli maaşı (2025 Temmuz zammı sonrası) | 16.881 TL |
| (TÜRK-İŞ’e göre) Açlık sınırı Eylül | 27.970 TL |
| (TÜRK-İŞ’e göre) Yoksulluk sınırı Eylül | 91.109 TL |
| (TÜRK-İŞ’e göre) Bekar çalışan yaşam maliyeti Eylül | 36.305 TL |
Karşılaştırma: Asgari Ücret & Emekli Maaşı Oranları
- Asgari ücret / açlık sınırı = 22.104,67 ÷ 27.970 ≈ 79,1 %
- Emekli maaşı / açlık sınırı = 16.881 ÷ 27.970 ≈ 60,3 %
- Asgari ücret / yoksulluk sınırı = 22.104,67 ÷ 91.109 ≈ 24,3 %
- Emekli maaşı / yoksulluk sınırı = 16.881 ÷ 91.109 ≈ 18,5 %
- Asgari ücret / bekar yaşam maliyeti = 22.104,67 ÷ 36.305 ≈ 60,9 %
- Emekli maaşı / bekar yaşam maliyeti = 16.881 ÷ 36.305 ≈ 46,5 %
Analiz & Sonuç
- Asgari ücret, açlık sınırının bile % 80 civarına ulaşamazken; emekli maaşı bu sınırın sadece % 60’ını bile karşılayabiliyor.
- Yoksulluk sınırı düşünüldüğünde her iki gelir seviyesi de çok geride kalıyor; asgari ücret ancak çeyrek kadar, emekli maaşı ise % 20’yi dahi geçemiyor.
- Bekar bir çalışanın yaşam maliyeti dikkate alındığında; asgari ücretin ancak % 61’ini, emekli maaşının ise % 47’sini karşılayabildiği görülüyor.
- Bu farklar, asgari ücretliler ve emekliler için yaşam standartlarının sürdürülemez hale geldiğini gösteriyor ve sosyal gerilim potansiyelini artırıyor.
