Türkiye’nin yerli otomobil projesi olarak büyük siyasi ve ekonomik beklentilerle yola çıkan TOGG, finansallar tarafında ciddi bir baskı ile karşı karşıya. Şirketin açıkladığı verilere göre TOGG 2025 yılını 14,6 milyar TL zarar ile kapattı. Bir yıl önce yani 2024’te açıklanan zarar ise 13,75 milyar TL seviyesindeydi.
Böylece şirketin yalnızca son iki yıldaki toplam zararı yaklaşık 28 milyar TL seviyesine ulaştı.
Bu tablo otomotiv sektöründe yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Renault Türkiye’nin eski CEO’su ve sektörün deneyimli isimlerinden Hakan Doğu, mevcut modelle projenin sürdürülebilir olmadığını belirterek oldukça sert bir değerlendirme yaptı.
Doğu’ya göre elektrikli otomobil üretimi dünya genelinde henüz kârlı bir iş modeli oluşturabilmiş değil. Tesla gibi erken dönem oyuncular dışında birçok üretici bu alanda yüksek sermaye harcamaları ve düşük marjlarla mücadele ediyor. Özellikle batarya maliyetleri, üretim ölçekleri ve teknolojik yatırımlar elektrikli araç üretimini ağır bir finansman yükü haline getiriyor.
Bu nedenle Doğu, TOGG’un mevcut finansal tabloyla uzun süre devam etmesinin zor olduğunu belirterek şu ifadeyi kullandı: “Bu şekilde gidecek yol kalmadı. Ya satılır ya da bir fona devredilir.”
Elektrikli araç sektöründe küresel rekabetin giderek sertleşmesi de projeyi zorlayan faktörlerden biri olarak görülüyor. Çinli üreticilerin agresif fiyat politikası, Avrupa pazarındaki yavaş talep ve yüksek yatırım maliyetleri birçok üreticinin bilançosunu baskı altına almış durumda.
TOGG tarafında ise henüz ölçek ekonomisinin oluşmaması finansallar üzerinde belirleyici. Otomotiv sektöründe kârlılık genellikle yüksek üretim hacmi ile sağlanıyor. Ancak yeni markalar için bu eşik oldukça yüksek.
Bu nedenle TOGG tartışması artık yalnızca bir otomobil projesi değil, aynı zamanda Türkiye’nin teknoloji yatırımları ve sanayi politikası açısından bir test olarak görülüyor.
Önümüzdeki dönemde kritik soru şu olacak:
TOGG büyüme yatırımlarını sürdürerek ölçek yakalayabilecek mi, yoksa proje farklı bir sermaye yapısına mı devredilecek?
