ABD’de 2019 yılında açılan ve uzun süredir Türkiye-ABD ilişkilerinde önemli bir başlık olarak gündemde bulunan Halkbank davasında kritik bir gelişme yaşandı. Banka tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan açıklamaya göre, ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı ile “Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması” (Deferred Prosecution Agreement – DPA) imzalanması yönünde karar alındı.
Buna göre dava, belirli koşulların yerine getirilmesi halinde yargılamaya devam edilmeden kapatılabilecek. Söz konusu anlaşma kapsamında Halkbank herhangi bir cezai suç kabulünde bulunmayacak ve adli veya idari para cezası ödemeyecek.
Anlaşmanın teknik çerçevesi ise uyum denetimi üzerine kurulu. Bağımsız bir uzman kuruluş tarafından hazırlanacak uyum raporu ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) ile ABD Güney New York Başsavcılığı’na teslim edilecek. Bu sürecin tamamlanmasının ardından tarafların mahkemeye birlikte başvurması ve davanın düşürülmesi bekleniyor. Mahkemenin onayıyla birlikte yaklaşık 9 yıldır devam eden ceza davası süreci sona erebilecek.
ABD’de açılan dava, Halkbank’ın İran’a yönelik Amerikan yaptırımlarının ihlal edilmesine aracılık ettiği iddialarına dayanıyordu. Savcılık iddianamesinde İran’ın petrol gelirlerinin altın ve nakit üzerinden dolaşıma sokulduğu ve yaklaşık 20 milyar dolarlık bir fon akışının bu sistem üzerinden gerçekleştiği öne sürülmüştü. Banka ise bu suçlamaları başından beri reddetti.
Gelişme yalnızca hukuki açıdan değil, finansal sistem açısından da önemli sonuçlar doğurabilir. Banka yönetimine göre davanın kapanmasıyla birlikte Halkbank’ın uluslararası finans piyasalarına erişiminin genişlemesi, muhabir banka ağının güçlenmesi ve yurtdışı fonlama imkanlarının artması bekleniyor.
Piyasa tarafında ise davanın çözülmesi, Türkiye’nin bankacılık sektörü açısından uzun süredir “hukuki risk” olarak görülen bir başlığın ortadan kalkması anlamına geliyor. Bu durumun özellikle uluslararası bankacılık işlemleri ve dolar likiditesi açısından olumlu etkiler yaratabileceği değerlendiriliyor.
Sonuç olarak yaklaşık dokuz yıldır Türkiye-ABD ilişkilerinde tartışma yaratan Halkbank dosyası, DPA mekanizmasıyla kapanma aşamasına gelmiş durumda. Eğer süreç planlandığı şekilde ilerlerse dava, herhangi bir suç kabulü veya para cezası olmadan resmen sonlandırılabilir.
HALKBANK
