ABD Başkanı Donald Trump, ikinci dönemine küresel ticaret savaşlarını yeniden alevlendirerek başladı. Çin’e %10’luk yeni tarifeler getirilirken, Pekin anında karşılık verdi. Google’a anti-tröst soruşturması açıldı, kritik nadir elementlerin ihracatına kısıtlama getirildi ve ABD’li şirketler kara listeye alındı. Küresel ekonomiye büyük etkileri olacak bu hamleler, piyasalarda yeni bir dalga yaratıyor.
ABD-Çin Çatışması Büyüyor: Misilleme Sertleşiyor
Çin, Trump’ın tarifelerine karşı 10 Şubat’tan itibaren %15 ek gümrük vergisi getirdiğini duyurdu. Kömür, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), ham petrol, tarım makineleri ve otomobiller bu vergilerden etkilenecek. Ayrıca, tungsten, tellurium, ruthenium ve molibden gibi kritik nadir elementlerin ihracatı sınırlandırılıyor. Bu hamle, mobil cihazlardan uçak sanayine kadar birçok sektörü zor durumda bırakabilir.
Çin’in mesajı net: “Trump’ın ticaret savaşını sessizce kabul etmeyeceğiz.” ABD’nin 2020’de imzaladığı ticaret anlaşmasına uyumunu inceleyen Çin, nisan ayında yeni misillemeler yapabileceğini açıkladı. Bu durum, iki süper güç arasında yeni bir ticaret savaşı dalgasını tetikleyebilir.
Kuzey Amerika’da Tarifeler, Uyuşturucu Krizi ve Belirsizlik
Trump, yalnızca Çin’i değil, Kanada ve Meksika’yı da tarifelerle baskı altına aldı. Meksika sınırına 10.000 asker gönderme taahhüdü karşılığında %25’lik tarifeler ertelendi. Kanada, 1.3 milyar dolarlık sınır güvenliği planı açıkladı, ancak Trump’ın baskısı sürüyor. ABD yönetimi, Kanada ve Meksika’nın fentanil kaçakçılığını engellemesini şart koşarak tarifeleri sürekli erteleyerek pazarlık gücünü artırıyor.
Piyasalar ve Küresel Ekonomi Ne Durumda?
Goldman Sachs, Çin’in reel GSYH büyümesinin 50 baz puan düşeceğini öngörüyor. Çin, %4.5 büyüme tahminiyle daha zayıf bir yıl beklerken, yerel tüketici enflasyonunun %0.4’te kalması, ülkenin iç talep eksikliğini gözler önüne seriyor. Asya piyasaları tarifelerin etkisini fiyatlamaya başladı: Toyota, Honda, Nissan ve Kia hisseleri düşüşte, Çin’in kapanan borsaları ise Lunar Yeni Yıl tatilinin ardından sert dalgalanmalarla açılabilir.
Trump’ın İlk Döneminde Türkiye-ABD İlişkileri
Donald Trump’ın 2017’de ABD Başkanı olmasıyla Türkiye-ABD ilişkileri dalgalı bir seyir izledi. Erdoğan ve Trump zaman zaman yakın diyalog kursa da, özellikle Suriye, yaptırımlar ve savunma sanayi konularında ciddi krizler yaşandı.
Gerilim Noktaları: Suriye, Brunson Krizi, S-400 ve CAATSA Yaptırımları
Trump yönetiminin YPG’ye desteği Türkiye’nin sert tepkisini çekerken, 2018’deki Rahip Brunson krizi Türk ekonomisini olumsuz etkiledi. Trump’ın yaptırım tehditleriyle dolar/TL kuru hızla yükseldi ve ABD, Türkiye’ye çelik ve alüminyum tarifeleri uyguladı.
En büyük krizlerden biri ise Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasıydı. ABD, bu hamleyi NATO güvenliğine tehdit olarak görerek Türkiye’yi F-35 programından çıkardı. Trump, Türkiye’ye yönelik yaptırımları ertelemeye çalışsa da Kongre’nin baskısıyla 2020’de CAATSA yaptırımları devreye alındı. Bu yaptırımlar, Türkiye’nin savunma sanayisini olumsuz etkiledi ve ABD ile askeri iş birliğini zora soktu.
Trump’ın Yeni Dönemi: Türkiye İçin Fırsat mı?
Trump’ın ikinci başkanlık döneminde, küresel ticaret savaşlarının sertleşmesi Türkiye için hem tehdit hem de fırsat anlamına geliyor. ABD-Çin gerilimi, Türkiye’yi alternatif bir ticaret ortağı haline getirebilir. Ancak Trump’ın ekonomik yaptırımları ve korumacı politikaları Türkiye’yi zor durumda bırakabilir.
Türkiye, bu süreçte dengeli bir strateji izleyerek ticaret ve savunma sanayi alanında Trump yönetimiyle ilişkileri dikkatli yürütmeli. Aksi takdirde, CAATSA yaptırımları genişletilebilir ve Türkiye, ABD’nin ekonomik baskısıyla karşı karşıya kalabilir.
Dükkanı Açtık | Trump Siyaseti Türk Ekonomisini Batırır mı, Kurtarır mı ?
📌 Küresel Ekonomi ve Türkiye
ABD’de Trump’ın dönüşü, küresel ekonomide büyük dalgalanmalar yaratabilir. Dr. Artunç Kocabalkan, Türkiye’nin de bu değişimlerden doğrudan etkileneceğini belirtiyor. Prof. Dr. Ahmet Kasım Han, Trump’ın agresif ticaret politikalarının Türkiye için hem fırsatlar hem de riskler barındırdığını söylüyor.
📊 Enflasyon, TL ve Merkez Bankası
Türkiye’de enflasyon verilerine dair soru işaretleri sürerken, yatırımcı güveni zedeleniyor. Kocabalkan, TL’nin cazibesini yitirdiğini ve dövize yönelim olduğunu vurguluyor. Han’a göre bu sadece Türkiye’ye özgü değil; gelişmekte olan piyasalarda benzer bir tablo var.
🌍 Borsalar, Ticaret Savaşları ve Enerji Krizi
Trump’ın kararları ABD borsalarını dalgalandırırken, Avrupa piyasaları da baskı altında. Prof. Dr. Han, Çin’in Trump’ın politikalarından ciddi zarar görebileceğini, Türkiye’nin de dikkatli olması gerektiğini söylüyor. Petrol fiyatlarındaki oynaklık ise enerji bağımlı ülkeleri zorluyor.
🇹🇷 Türkiye-ABD İlişkileri & Jeopolitik Riskler
ABD’nin Suriye ve YPG politikaları, Türkiye için en büyük risklerden biri. Han’a göre, Netanyahu-Trump ilişkileri Ortadoğu’daki dengeleri daha da karmaşık hale getirebilir.
🔎 İç Siyaset ve Ekonomi
Türkiye’de siyasi atmosfer giderek sertleşirken, seçim süreci ekonomi üzerinde belirleyici olacak. Kocabalkan, iktidarın ekonomi politikalarında yeni hamleler yapabileceğini öngörüyor. Yayının tamamı ve daha fazlası için IFM Economist TV YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
📉 Kritik Veriler
📌 %58 – Zelenski, ABD’nin Ukrayna’ya gönderdiği yardımın büyük kısmının kaybolduğunu iddia ediyor.
📌 10.000 – BIST 10.000 puan altındaki hareketler kritik eşik olarak görülüyor.
📌 400 Milyar $ – Ukrayna’nın yeniden inşası Türkiye için ekonomik fırsatlar sunabilir.
Gündemden Kısa Kısa
Finans Kuruluşlarının Enflasyon ve Faiz İndirimi Beklentileri
Faiz İndirim Döngüsü ve Bankacılık
Akbank CEO’su Kaan Gür, faiz indirim döngüsünün başladığını ve makroihtiyati önlemlerin önümüzdeki çeyreklerde gevşemesini beklediğini belirtti. Enflasyondaki düşüşün bankaların kârlılığına olumlu yansıyacağını vurgulayan Gür, KOBİ’lerin büyüme alanı olarak ön planda olacağını söyledi.
Uludağ İhracatçı Birlikleri’nden Rekor İhracat
UİB’in 2025 Ocak ayı ihracatı 3.1 milyar dolar olarak gerçekleşti ve yıllık bazda yüzde 6 artış kaydedildi. OİB 2.6 milyar dolar, UTİB 104 milyon dolar, UHKİB 59 milyon dolar, UMSMİB 21 milyon dolar, UYMSİB ise 13 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.
TÜRSAB Sağlık Turizmi Çalıştayı
Sağlık turizminin geliştirilmesi için düzenlenen TÜRSAB Sağlık Turizmi Çalıştayı’nda sektör temsilcileri, kamu yetkilileriyle bir araya geldi. TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya, Türkiye’nin sağlık turizminden yıllık 10-12 milyar dolar gelir elde edebileceğini vurguladı. Sağlık turizmi alanında mevzuat ve regülasyon konularında yeni düzenlemeler yolda.
Şişecam’dan Sürdürülebilir Enerji Adımı
Şişecam, Polonya merkezli ML System ile yaptığı iş birliğiyle binalarda temiz enerji üretimini destekleyen Şişecam Charger’ı tanıttı. BAU 2025 Fuarı’nda yoğun ilgi gören bu teknoloji, mimari projelerde enerji verimliliğini artırmayı hedefliyor.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) 2025’te Sona Eriyor
Türkiye Bankalar Birliği Başkanı Alpaslan Çakar, KKM’nin 144 milyar dolardan 29 milyar dolara düştüğünü ve 2025 itibarıyla tamamen sona ereceğini söyledi. Enflasyondaki düşüş ve cari açığın daralmasının makroekonomik istikrarı desteklediğini belirtti.
Mehmet Şimşek: “Enflasyon Düşecek”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bloomberg Zirvesi’nde enflasyonun düşeceğini ancak piyasadaki şüpheleri anladığını söyledi. Türkiye’nin ABD’nin ek gümrük tarifelerinden etkilenmeyeceğini öngördüğünü belirtti ve TL’de yapısal bir sorun olmadığını vurguladı.
Otomotiv Satışları Yıla Düşüşle Başladı
2024’te rekor kıran otomotiv sektörü, 2025’in ilk ayında yüzde 13,9’luk bir düşüşle 68 bin 654 adet satış gerçekleştirdi. SUV segmenti en çok tercih edilen araç tipi olurken, hafif ticari araç satışlarında daha büyük bir düşüş görüldü.
Piyasadan Son Rakamlar
Sadece Borsa
Borsa İstanbul (BIST) öğle seansında pozitif seyrini sürdürüyor. BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında %0,35 artış kaydederek 9.804 puan seviyesinde işlem görmeye devam ediyor. Günün ilk bölümünde piyasalarda alıcılı bir seyir izlenirken, toplam işlem hacmi 44,5 milyar lira seviyesine ulaştı.
Sadece Forex
Döviz piyasalarında yatay seyir devam ediyor. Dolar/Türk lirası 35,96 seviyesinde işlem görürken, global dolar endeksi (DXY) 108,5 seviyesinde yatay bir gün geçiriyor.
Euro/Dolar paritesi pozitif ayrışarak %0,4 yükselişle 1,0337 seviyesine ulaşırken, Japon yeni ve İngiliz sterlini negatif ayrışıyor. Sterlin/Dolar paritesi %0,15 düşüşle 1,2430 seviyesinde, Dolar/Japon yeni ise %0,32 yükselişle 155,25 seviyesinde işlem görmeye devam ediyor.
Amerikan 10 yıllık tahvil faizleri, %0,53 artış kaydederek 4,53 seviyesinde işlem görüyor. Piyasalar, tahvil faizlerindeki hareketliliği yakından takip ediyor.
Sadece Emtia
Ons altın yatay seyrini korurken, ons gümüş sınırlı pozitif bir gün geçiriyor. Brent petrol ise negatif eğilim gösteriyor.
Altın piyasasında, ons altın 2.814 dolar seviyesinde seyrederken, gram altın 3.255 liradan alıcı buluyor. Gümüş tarafında ise ons gümüş %0,2 yükselişle 31,6 dolardan işlem görüyor.
Petrol piyasasında ise satıcılı bir seyir dikkat çekiyor. Brent petrol, %0,5 değer kaybederek 74,87 seviyesinde işlem görmeye devam ediyor.
Sadece Kripto
Kripto para piyasasında satıcılı seyir devam ediyor. Bitcoin, %2,63 düşüşle 98.702 dolar seviyesine gerilerken, en büyük ikinci kripto para olan Ethereum %5,42 değer kaybederek 2.726 dolar seviyesinde işlem görüyor.
