Trump’tan Ticaret Savaşına 30 Günlük Ara
Pekin, Trump’ın Tarifelerine Misilleme Yaptı
Yatırımcılar, ABD ve Çin arasındaki karşılıklı gümrük vergilerinin etkilerini değerlendirirken Salı günü temkinli bir şekilde işlem yaptı.
ABD Başkanı Donald Trump, Kanada ve Meksika’dan yapılan ithalata yönelik planlanan %25’lik ek vergiyi 30 gün süreyle erteledi. Ancak Pekin için aynı esnekliği göstermedi ve Çin’den ithal edilen mallara %10’luk ek gümrük vergisi Salı günü yürürlüğe girdi.
Buna karşılık Çin, ABD’den yapılan kömür ve sıvılaştırılmış doğal gaz ithalatına %15, ham petrol, tarım ekipmanları ve otomobillere ise 10 Şubat’tan itibaren geçerli olacak şekilde %10 ek vergi getirdi.
Çin Ticaret Bakanlığı ayrıca, ülkenin en büyük üreticilerinden olduğu nadir toprak elementleri ve egzotik metallere ihracat kontrolleri uygulamaya başladı. Bu kısıtlamalar tungsten, tellür, rutenyum ve molibden gibi kritik malzemeleri kapsıyor.
Ayrıca, Pekin hükümeti Calvin Klein’ın sahibi PVH Corp ve biyoteknoloji şirketi Illumina’yı “güvenilmez kuruluşlar” listesine ekledi. Bunun yanında, Alphabet’e ait Google’a yönelik bir rekabet soruşturması başlatıldı.
Bu misilleme hamleleri, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki ticaret savaşlarının yeniden alevlendiğini gösteriyor. Trump yönetiminin Pekin’e karşı sert tavrı göz önüne alındığında, yatırımcılar daha fazla gerginliğe hazırlıklı olmayı sürdürüyor.
İstanbul’da Yaşamanın Maliyeti Aylık 82.880 Lira
Reel Sektörün Döviz Açığı Son 4 Yılın Zirvesinde!
BSFinans – Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, finansal kesim dışındaki firmaların net döviz açığı Kasım 2024 itibarıyla 132,8 milyar dolara çıkarak Mayıs 2020’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Reel sektörün döviz pozisyonundaki bozulma, döviz varlıklarındaki düşüş ve yükümlülüklerdeki artıştan kaynaklandı. Kasım ayında şirketlerin döviz varlıkları 4,94 milyar dolar azalırken, yükümlülükleri 181 milyon dolar arttı. Böylece net döviz pozisyonu açığı bir önceki aya kıyasla 5,12 milyar dolar artarak 132,8 milyar dolara yükseldi.
Varlık dağılımına bakıldığında, yurt içi bankalardaki mevduatlar 4,62 milyar dolar azalırken, ihracat alacakları 775 milyon dolar düştü. Menkul kıymetler 83 milyon dolar gerilerken, yurt dışına yapılan doğrudan yatırımlar 540 milyon dolar arttı.
Yükümlülük tarafında ise yurt içinden sağlanan nakdi krediler 1,95 milyar dolar artarken, yurt dışından sağlanan krediler 1,58 milyar dolar azaldı. İthalat borçları ise 192 milyon dolar gerileme gösterdi.
Kasım 2024 itibarıyla kısa vadeli varlıklar 133,76 milyar dolar, kısa vadeli yükümlülükler ise 109,29 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlası önceki aya göre 4,46 milyar dolar azalarak 24,46 milyar dolara geriledi. Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı ise yüzde 37’ye yükseldi.
Şirketlerin döviz açığındaki artış ve kısa vadeli pozisyon fazlasındaki daralma, önümüzdeki süreçte döviz kuru ve finansman maliyetleri açısından kritik bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Fitch’ten Türkiye Değerlendirmesi: Riskler Azalıyor, Politikaların Uyumuna Odaklanılacak
BSFinans – Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’nin kredi notunu “BB-“, not görünümünü ise “durağan” olarak teyit etti. Kuruluşun Kıdemli Direktörü Erich Arispe Morales, kararın ardından yaptığı açıklamada, Türkiye ekonomisine dair beklentilerini ve önümüzdeki dönemde takip edecekleri kritik faktörleri paylaştı.
Türkiye’nin cari işlemler açığında iyileşme ve uluslararası rezervlerde güçlenme olduğuna dikkat çeken Morales, kur korumalı mevduat hesaplarındaki azalmaya ve 2024 yılı sonu enflasyon beklentisinin %44,4 seviyesinde gerçekleşmesinin Merkez Bankası’nın revize hedefleriyle büyük ölçüde uyumlu olduğuna işaret etti. Ancak yüksek enflasyonun en büyük politika zorluğu olmaya devam ettiğini vurguladı.
Enflasyonda Düşüş Beklentisi Devam Ediyor
Morales, enflasyona yönelik risklerin kredi notu değerlendirmesinde belirleyici bir faktör olduğunu, ancak enflasyonun aşağı yönlü hareketinin sürdüğünü ifade etti. Fitch’in tahminlerine göre:
- 2024 yılı sonunda enflasyonun %23’e,
- 2026 sonunda ise %18 seviyesine gerilemesi bekleniyor.
Bu süreçte Merkez Bankası’nın politika faizini yıl sonunda %28, 2026 sonunda ise %21 seviyesine düşüreceğini öngördüklerini belirten Morales, para politikasındaki gevşeme sürecine rağmen sıkı duruşun korunacağını ifade etti.
Merkez Bankası’nın enflasyonu kontrol altına almak için makro ihtiyati tedbirlerle finansman ve para politikalarını desteklemeye devam edeceğini belirten Fitch yetkilisi, enflasyonu tek başına para politikasıyla düşürmenin yeterli olmayacağını vurguladı. Morales’e göre, tüm ekonomi politikalarının uyum içinde olması kritik öneme sahip.
Türkiye İçin Kritik Faktörler: Enflasyon ve Rezervler
Fitch, yılın ikinci kredi notu değerlendirmesi için iki temel faktörü izleyecek:
1️⃣ Dezenflasyon sürecinin başarılı olup olmayacağı
2️⃣ Para, maliye ve gelir politikalarının enflasyon kontrolüne yönelik tutarlı bir şekilde uyum sağlaması
Özellikle Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bütçe açığını azaltma çabalarının, dezenflasyon sürecini destekleyebileceğini belirten Morales, bütçe açığının GSYH’nin %4,8’inden %3 seviyesine düşürülmesi hedefinin önem taşıdığını söyledi.
Bir diğer önemli unsur ise dış finansman ihtiyacının azaltılması ve rezervlerin güçlendirilmesi olacak. 2023 yılında uluslararası rezervlerde beklenmedik şekilde iyileşme görüldüğünü kaydeden Morales, önümüzdeki süreçte rezerv kompozisyonunun daha da güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Yatırımcı Güveni ve Türkiye’nin Not Artışı
Fitch’in değerlendirmesinde, Türkiye’nin mevcut ekonomi politikalarını sürdürmesi durumunda portföy yatırımlarında artış beklenirken, doğrudan yabancı yatırımlar (FDI) için daha uzun vadeli bir güven ortamının gerekli olduğu belirtildi.
Türkiye’nin yeniden yatırım yapılabilir kredi notuna ulaşması için enflasyonu düşürmenin en kritik faktörlerden biri olduğunu söyleyen Morales, makroekonomik istikrarın sağlanmasının ve ekonomi politikalarının öngörülebilir olmasının yatırımcı güveni açısından belirleyici olacağını ifade etti.
Fitch’in değerlendirmesi, Türkiye’nin ekonomi politikalarındaki kararlılığına ve bu politikaların uygulanabilirliğine bağlı olarak kredi notu görünümünün değişebileceğini gösteriyor.
Kaynak: AA
TCMB’den Yeni Adım: Zorunlu Karşılık Oranı Yükseltildi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), parasal aktarım mekanizmasını güçlendirmek amacıyla zorunlu karşılık oranlarında değişikliğe gitti. Bankaların 1 yıla kadar vadeli Türk lirası yükümlülükleri için belirlenen zorunlu karşılık oranı %8’den %12’ye yükseltildi.
TCMB’den yapılan açıklamada, yeni düzenlemenin yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar, yurt dışından kullanılan krediler ve yurt dışı bankalar mevduatı/katılım fonu için geçerli olacağı belirtildi.
Alınan bu karar, Merkez Bankası’nın finansal istikrarı destekleme ve parasal sıkılaştırmayı güçlendirme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. TCMB’nin attığı adımlarla, bankacılık sistemindeki likidite yönetimi ve finansman yapısının daha etkin bir hale getirilmesi amaçlanıyor.
Yeni düzenleme ile birlikte, bankaların TL yükümlülüklerindeki maliyetleri artarken, para politikasının daha sıkı bir çerçevede uygulanmaya devam etmesi bekleniyor. TCMB, makro ihtiyati tedbirlerin piyasalara etkisini yakından takip edecek.
Altın zirve tazeledi
Piyasalar Dalgalı Seyrediyor
ABD ve Çin arasındaki ticaret savaşına dair belirsizlikler geçtiğimiz günlerde piyasaları baskılarken, yatırımcılar kurumsal şirketlerin finansal sonuçlarını değerlendirerek hisse senetlerinde toparlanma sağladı. Palantir Technologies Inc. ve Infineon Technologies AG gibi büyük şirketlerden gelen güçlü gelir tahminleri piyasa duyarlılığını olumlu yönde etkiledi.
Nasdaq 100 endeksi %1’in üzerinde yükselirken, “Muhteşem Yedili” olarak adlandırılan büyük teknoloji şirketlerinin tamamı değer kazandı. Meta Platforms Inc., üst üste 12. işlem gününde de artış kaydederek tarihindeki en uzun yükseliş serisini yaşadı.
ABD Ekonomisi ve Piyasalar
ABD Çalışma Bakanlığı’nın Salı günü açıkladığı verilere göre, iş ilanları beklenenden daha fazla düşerek son üç ayın en düşük seviyesine geriledi. Bu durum, iş gücü piyasasındaki yavaşlamanın sürdüğünü gösteriyor ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) enflasyonla mücadelede iş piyasasını artık bir tehdit olarak görmediğini destekliyor.
Bu gelişmeler ışığında S&P 500 endeksi %0,6, Nasdaq 100 %1,2 ve Dow Jones Sanayi Endeksi %0,1 oranında yükseldi. Küçük ölçekli şirketleri takip eden Russell 2000 endeksi ise %0,9 değer kazandı.
Çin, Alphabet’e (Google) Rekabet Soruşturması Açtı
ABD’nin Çin’e yönelik ek gümrük vergilerinin ardından, Çin Ticaret Bakanlığı Alphabet’in (Google) rekabet kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle bir soruşturma başlattığını duyurdu.
Alphabet’in Çin’de 2010 yılından bu yana faaliyet göstermemesine rağmen soruşturmanın açılması, Pekin’in misilleme hamlesi olarak değerlendirildi. Buna rağmen şirketin hisseleri beklenenden iyi gelen bilançolar öncesinde değer kazandı.
Alphabet’in mevcut piyasa değerinin, yapay zeka ve büyük teknoloji şirketleri arasında en ucuz seçeneklerden biri olduğunu belirten yatırım uzmanları, hisse senedinin şu an “çekici bir alım fırsatı sunduğunu” ifade ediyor.
Piyasalarda Son Durum
- S&P 500 %0,6 yükseldi
- Nasdaq 100 %1,2 arttı
- Dow Jones Sanayi Endeksi %0,1 değer kazandı
- Russell 2000 %0,9 yükseldi
Tahvil ve Döviz Piyasaları
- ABD 10 yıllık tahvil faizi 4,53%’e geriledi
- Bloomberg Dolar Endeksi %0,7 düştü
- Euro 1,0382 dolara yükseldi
- Sterlin 1,2481 dolara çıktı
- Japon yeni 154,51 seviyesinde işlem gördü
Kripto Para ve Emtia Piyasaları
- Bitcoin %2,4 düşüşle 99.460 dolara geriledi
- Ethereum %1,1 düşerek 2.787 dolardan işlem gördü
- Batı Teksas Petrolü %1 düşerek 72,43 dolara geriledi
- Spot altın %0,8 artışla 2.838 dolara yükseldi
Şirketlerden Öne Çıkan Haberler
- Palantir Technologies Inc., yapay zeka yazılımlarına yönelik güçlü talep sayesinde yıllık gelir tahminlerini yukarı çekti.
- Infineon Technologies AG, zorlu çip piyasasında beklenenden iyi gelir tahminleri sundu.
- Salesforce Inc., yapay zeka ürünlerini satacak yeni personeller alırken, bazı çalışanlarını işten çıkardı.
- PayPal Holdings Inc., kart işlemlerinde yavaşlama bildirirken, dördüncü çeyrek kazançları beklentileri aştı.
- Spotify, abone sayısında beklentilerin üzerine çıkarak ilk yıllık kârını açıkladı.
- PepsiCo Inc., satış tahminlerinde yavaşlama öngörerek 2025 için temkinli bir tablo çizdi.
- Pfizer Inc., güçlü Covid aşı ve ilaç satışlarıyla beklentilerin üzerinde bir kâr elde etti.
- Merck & Co., Çin’e Gardasil aşısı sevkiyatlarını durdurduğunu duyurdu.
Önümüzdeki Günlerde Takip Edilecek Gelişmeler
📌 Çin Caixin Hizmet PMI – Çarşamba
📌 Euro Bölgesi Hizmet PMI ve ÜFE – Çarşamba
📌 ABD Ticaret Verileri – Çarşamba
📌 ABD Tarım Dışı İstihdam ve İşsizlik Verileri – Cuma
📌 Amazon’un Finansal Sonuçları – Perşembe
📌 İngiltere Merkez Bankası Faiz Kararı – Perşembe
