TBMM’ye sunulan yeni ekonomi paketiyle, vergide adalet ve etkinliğin artırılması, kayıt dışılıkla mücadele edilmesi, indirim ve istisnaların azaltılması, hukuki belirliliği sağlanması amaçlanırken, teklifte vatandaşa ek yük getiren hükümler bulunmuyor.
AA’nın Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan (GİB) edindiği bilgilere göre, TBMM’ye sunulan vergi paketine ilişkin çalışmalar, ilgili tarafların görüşleri alınarak yürütüldü.
Kayıt dışılığın önlenmesinin amaçlandığı paketle, vergide etkinlik, adalet ve verimliliği sağlayacak düzenlemeler yer alıyor. Teklifle vergi güvenliğinin önceliklendirilmesi hedeflenirken, sınırsız şekilde uygulanan istisnaların daraltılması öngörülüyor. Teklif, vatandaşa ek yük getirecek düzenlemeler içermiyor.
Buna göre, kurumlar vergisi uygulamasında yatırım teşvik belgesinden yararlanma sürelerine ilişkin bir belirleme bulunmuyor ve mükellefler bu yatırımlardan elde ettiği kazançlarına uzun süre indirimli kurumlar vergisi uyguluyor.
Teklifle, yeni alınacak yatırım teşvik belgelerinde indirim hakkının kullanılabileceği süre en fazla 10 yıl ile sınırlandırılacak. Tüm yatırımlar için kurumlar vergisi oranının yüzde 60 indirimli uygulanmasına imkan sağlanacak. Yatırıma katkı oranının üst sınırı yüzde 50 olacak.
Diğer taraftan, proje bazlı yatırımlar bu sınırlamalara tabi olmayacak ve mevcut uygulama devam edecek.
Ar-Ge personeli ücretlerinin vergi istisnasına üst sınır
Araştırma, geliştirme ve teknoloji yatırımlarını desteklemek amacıyla AR-GE, tasarım ve destek personeline yıllardır uygulanan gelir ve damga vergisi istisna ve teşviklerinde yeni bir düzenlemeye gidilecek.
Teknoloji geliştirme bölgeleri, AR-GE merkezleri ve araştırma altyapılarında görev yapan personelin ücretlerine sağlanan vergi istisna ve teşvikleri brüt asgari ücretin 40 katı ile sınırlandırılacak.
Bu alanlarda çalışan personele ödenen ücretler vergi istisnasına tabi tutulup işverene teşvik olarak bırakılmasına rağmen, bu uygulamanın suiistimal edildiği görüldü.
Ayrıca, yüksek ücretli ancak sınırlı sayıdaki personelin istisna/teşvik sistemini orantısız şekilde kullanmasının önüne geçilecek. Teklifin, söz konusu teşvik ve istisnaların AR-GE ve inovasyon ikliminde faaliyet gösteren çalışan ve firmalara daha dengeli dağıtılmasını sağlaması hedefleniyor.
Elektronik Yoklama Sistemi’nde yoklama fişinin, koordinat bazlı konum bilgisini ve yoklama yapılan yere ilişkin fotoğrafları içerecek şekilde elektronik ortamda tanzim edildiği durumlarda, yetkili kişinin yoklama esnasında bulunmaması veya imzadan çekinmeleri halinde, bu fişte polis, jandarma, muhtar veya ihtiyar meclisi üyelerinin imzasının aranması zorunluluğu kaldırılacak.
Akaryakıt ve LPG ürünlerinin ithalatına vergi düzenlemesi
Mevcut uygulamada akaryakıt, LPG ve bunların türevlerinin ithalinde değil, ithalatçıları tarafından yurt içinde tesliminde ÖTV hesaplanıyor. Yurt içi imalatçıların bu malları tesliminde ise hem ÖTV hem de KDV’nin hesaplanması ilk teslimde gerçekleşiyor.
Teklife göre, hem imalatçılarla ithalatçıların teslimleri arasındaki KDV farklılığı giderilecek hem de kayıt dışılığın önlenmesine hizmet edilecek. Teminat karşılığı ithal edilen akaryakıt ve LPG ürünlerinin teminat tutarının hesaplanmasına esas ÖTV tutarı da KDV matrahına dahil edilecek.
Böylece, ithal edilen ancak KDV’si ödenmeyen ÖTV tutarının, yurt içindeki teslimler sırasında usulsüz yöntemlerle KDV matrahının dışına çıkarılması önlenecek.
Kayıt dışılıkla mücadele kapsamında LPG sektöründe de herhangi bir dağıtıcıdan alınan toptan LPG’nin başka bir dağıtıcıya satışı önlenecek.
Serbest bölgeler için düzenleme
İhracatın desteklenmesi ve mükelleflerin uluslararası pazarlarda rekabet avantajı sağlamalarını teşvik etmek amacıyla, serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunanların serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelerde faaliyette bulunanlara satışlarından elde ettikleri kazançlar da gelir ve kurumlar vergisi istisnası kapsamına alınacak.
Ancak serbest bölgelerden yurt içine yapılan satışlardan elde edilen kazançlardan vergi alınmaya devam edilecek.
Binek otomobillerin vergilendirilmesinde ÖTV matrahları güncellenecek
Mevcut durumda akaryakıtla çalışan binek otomobillerin vergilendirilmesinde temelde motor silindir hacmi ve matrah olmak üzere iki kriter kullanılıyor. Ancak zaman içerisinde araçların değerlerindeki hızlı artışa karşın, uygulanan matrahlar yetersiz kaldı.
Vergi oranları yüzde 45 ila yüzde 220 arasında olmasına rağmen, matrah güncellemesine ilişkin yetkinin sonuna gelinmesi nedeniyle yerli ve yabancı ayrımı veya yüksek ve düşük bedel ayrımı yapılmadan fiilen tüm araçlar yüzde 80, yüzde 150 ve yüzde 220 oranında vergilendiriliyor.
Teklifle, akaryakıtla çalışan binek otomobillerde uygulanan ÖTV matrahları, piyasa koşullarında oluşan fiyatları etkilemeyecek ve güncel ÖTV oranlarına uygun olacak şekilde yeniden belirlenecek.
