Türk vatandaşlarına yönelik Schengen vizesi Avrupa ülkeleri tarafından seyahat özgürlüğünü engellemek için bir ‘bariyer’ olarak kullanılmaya devam ediyor. Türk vatandaşlarının yaşadığı bu mağduriyet önceki gün yayınlanan 2024 Schengen vize istatistiklerine de açık bir şekilde yansıdı. AB Komisyonu tarafından yayınlanan istatistiklere göre 2024 yılında Türkiye’deki konsolosluklar üzerinden toplam 1 milyon 173 bin 917 vize başvurusu yapıldı. Bunların sadece 1 milyon 3 bin 788’i Schengen vizesi alabildi. 170 bin 129 başvuru ise retle sonuçlandı. Yani Türkiye’den yapılan her 100 başvurudan yaklaşık 15’i reddedildi.
Ciddi gelir kalemi
2009 yılından bu yana tutulan istatistiklere göre ise son 16 yılda 1 milyondan fazla Türk’ün yaptığı başvuruya ret verildi. Bu ret verilen vizelerin ücretleri de sahiplerine geri ödenmedi. Geçen yıl ret verilen 170 bin vize başvurusunun maliyeti ise 13.6 milyon euroyu geçti. Son 16 yıldaki ret verilen vizeler yüzünden çöpe giden tutar ise 73 milyon 886 bin euro, yani Türk lirasıyla 3 milyar 197 milyon TL oldu. 2009’dan bu yana Schengen vizesi almak isteyen Türkiye vatandaşlarının yaptığı toplam harcama ise 801 milyon 646 bin 630 euroya (bugünkü kurla 34 milyar 687 milyon TL) ulaşmış durumda.
Oranları kararttılar
AB Komisyonu, geçtiğimiz yıllarda yayınladığı istatistiklerinde Schengen vizesi veren ülkelerin konsolosluk bazında hangi ülkeye ne kadar vize verdiği ne kadar vizenin ret ile sonuçlandığını veriyordu. Ancak bu yıl konsolosluklar tek bir kalemde gösterildi. Böylece Türkiye’deki başvurulara en yüksek ret oranı veren ülkelerin hangileri olduğuna ilişkin bilgi de kararmış oldu. 2023 yılında Almanya, 253.472 başvuru almış, Ankara’dan yapılan başvuruların ret oranı yüzde 27.1, İstanbul’dan yüzde 21.5 ve İzmir’den yüzde 13.1 olarak gerçekleşmişti. 2023 yılında en yüksek ret oranına sahip ülkeler ise sırasıyla Estonya (yüzde 42.5), Danimarka (yüzde 39.4), Finlandiya (yüzde 31.3), Belçika (yüzde 27.5), Almanya (yüzde 22), Hırvatistan (yüzde 21), İspanya (yüzde 20.8) ve Çekya (yüzde 20.6) olmuştu.
İkinci sıradayız ama…
Türkiye Schengen vize başvurularında Çin’in ardından ikinci sırada yer aldı. Çin 1 milyon 779 bin 255 başvuru ile ilk sırada yer alırken, sadece 80 bin 703 başvuru ret ile sonuçlandı. Yani ret oranı yüzde 4.6 olarak olarak gerçekleşti. Bu rakam Türkiye’nin ret oranının üçte birinden bile az. Türkiye’nin 2023 yılındaki Schengen vize başvuru sayısı 1 milyon 55 bin 885 idi. 2024’te yüzde 10 civarı bir artış oldu. Ancak Schengen vizesi isteyen Türklerin sayısı kısıtlı randevu sayılarına rağmen her yıl yüzde 20 büyüme eğiliminde.
Kayıp çok daha yüksek
AB ülkeleri, 2024 yılında Türkiye’deki temsilcilikleri üzerinden Schengen başvurularından resmi olarak 80 euro alıyordu. Açıklanan istatistiklerde de bu rakam üzerinden hesaplamalar yapıldı. Ancak başvurular aracı şirketlerle yapıldıkları için VFS Global, iDATA, Cosmos gibi aracı şirketlere 20 ila 50 euro arasında bir hizmet bedeli ödemek gerekiyor. Bu rakam VIP hizmetlerde ise 100 euroya kadar çıkabiliyor. Diğer taraftan 11 Haziran 2024 itibarıyla Türkiye’de Schengen vizelerinin fiyatı yüzde 12.5 oranında arttı. Yetişkin vizesi 90 euroya, çocuk vizesi de 40 eurodan 45 euroya çıktı. Yani ret ile sonuçlanan vizelerden oluşan kayıp iki kattan daha fazla. Diğer ülke vatandaşlarına da ayrı fiyatlar uygulanıyor.
