Haftanın en önemli haber akışı perşembe günü yapılacak olan Para Politikası Kurulu Toplantısı öncesinde tahminler 250 baz puan artışa işaret ediyor.
Biz de eğer paralel bir evrende yaşıyor olsaydık ve bizi bir makine yönetiyor olsaydı faiz oranı kaç olurdu diye düşündük ve ChatGPT ye sorduk. Şöyle bir cevap aldık;
” Yıllık %62 enflasyon oranı çok yüksek bir seviyedir ve ekonomik istikrarı olumsuz etkileyebilir. Normalde, yüksek enflasyon, para değerini düşürerek ekonomide belirsizlik yaratabilir. Bu durumda, genellikle merkez bankaları politika faizini yükselterek enflasyonu kontrol altına almaya çalışır”.
”Ancak, %35 gibi çok yüksek bir politika faizi oranı da ekonomiyi olumsuz etkileyebilir. Çünkü aşırı yüksek faiz oranları, yatırımları ve tüketimi azaltabilir, işsizliği artırabilir ve genel ekonomik aktiviteyi kısıtlayabilir”.
”Bu tür bir durumda politika faizi belirlenirken dikkatlice analiz yapılmalı, enflasyon hedefleri ve ekonominin genel durumu göz önüne alınmalıdır. Uzman ekonomistler ve merkez bankası yetkilileri tarafından yapılan detaylı analizlerle politika faizi oranı belirlenmelidir” dedi.
Kısacası AI; konuya yerinizde olmak istemezdim, Allah kurtarsın şeklinde yaklaştı.
Dünya turumuza yurt dışı gelişmelerle başlayalım;
Altın – Tahvil
Geçtiğimiz hafta ABD enflasyon verileri ile çıkışa geçen altın yüzde 2 den fazla yükselişin ardından haftaya hafif düşüşle başladı. Bu hafta yapılacak olan ABD 20 yıllık tahvil ihalesi sonuçlarına göre ons altında yeniden bir hareketlenme görülebilir. Tahvil de ise durum gelecek talebe göre şekillenecek bu nedenle volatil bir hafta izleyebiliriz.
Faiz-Enflasyon
ABD Hazine Bakanı Yellen istihdam piyasasının güçlü durumu da dikkate alındığında ABD’nin enflasyonu düşürmek konusunda ‘kayda değer ilerleme’ sağladığını söyledi.
ABD’de 2022’de yüzde 9’u aşarak rekor kıran enflasyon, Fed’in agresif sıkılaşma politikasıyla Ekim ayında yüzde 3,2’ye kadar geriledi. Ancak her ne kadar fiyatlar geçen yılki kadar hızlı artmasa da fiyat artışları devam ediyor.
Avrupa tarafında ise faizle ilgili Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu Üyesi ve Belçika Merkez Bankası Başkanı Pierre Wunsch’un açıklamaları dikkat çekti. 2024 Nisan ayında faiz indirimi olacağına dair yaygın beklentiye karşın faiz artırımı olabileceğini açıkladı.
Wunsch ”Öncelikle Aralık ve Ocak aylarında enflasyonun seyrini izlemeliyiz derken ayrıca herkes faiz indirimi bekliyorsa bu sıkılaşma adına sorun olabilir” dedi.
OpenAI
OpenAI kurucu ortağı Sam Altman’ın geçen hafta görevinden uzaklaştırılmasının ardından Microsoft’un yeni şirket içi yapay zeka ekibine liderlik edeceği açıklandı. Microsoft CEO’su Satya Nadella, LinkedIn’de yaptığı bir paylaşımda OpenAI’ın kurucu ortağı Sam Altman ve bir diğer kurucu ortak Greg Brockman Microsoft’a katılacağını ve yeni şirket içi yapay zeka ekibine liderlik edeceğini duyurdu. Hafta sonundan bu yana yaşanan gelişmelerin Nasdaq borsasında işlem gören Microsoft hisselerine etki edip etmeyeceği merak ediliyor.
Asya ve Emtia
Asya tarafında ise Çin Merkez Bankası Kasım ayı için bir yıllık ve beş yıllık kredi faiz oranlarını (LPR) yüzde 3,45 ve yüzde 4,2’de tuttu.
Ayrıca endüstriyel emtialar, Fed’in faiz artırımlarının sona ereceğine dair artan iyimserlikten faydalanırken; demir fiyatlarında görülen yukarı yönlü hareketlere bakır da Temmuz ayından bu yana en büyük haftalık kazancını elde ederek katıldı. Bakır, yeni haftanın ilk işlem gününde ton başına 8 bin 333 dolara yükseldi.
Dış piyasalardan iç piyasalara dönecek olursak;
BİST
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günün ilk yarısında yüzde 1,21 değer kazanarak 7.948,71 puana çıkarken günü 7.946,37 puandan kapattı.
Öte yandan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı İbrahim Ömer Gönül yaptığı açıklamada ise Kurulun önündeki halka arz dosya sayısının 100’e yakın olduğunu söylerken, ”bu yılı 50 civarında arzla bitiririz, gelecek yıl talebe bakar ona göre değerlendiririz” dedi.
YD-ÜFE
Gün içerisinde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekim ayına ilişkin YD-ÜFE verilerini açıkladı. Buna göre, YD-ÜFE, ekimde bir önceki aya kıyasla yüzde 1,35 geçen yılın aralık ayına göre yüzde 49,61 geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 57,25 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 51,04 yükseldi.
Mevduat
BDDK verilerine göre; artan mevduat faizleri ve sadeleşme adımlarıyla birlikte Türk Lirası mevduatın toplam mevduat içindeki payı yüzde 38,55‘e yükselerek 6,5 ayın zirvesine çıktı.
Akşam saatlerinde gelen açıklamada ise Hazine ve Maliye Bakanlığı, 31 Ekim itibarıyla merkezi yönetim brüt borç stoku verilerini paylaştı. Buna göre, merkezi yönetim brüt borç stoku, ekim sonu itibarıyla 6 trilyon 276,8 milyar lira oldu.
PPK
Perşembe günü yapılacak PPK toplantısında ne kadarlık faiz artışı yapılacağı merak edilirken; yurt içi ve yurt dışı merkezli kurumların yaptığı anketlerde ise Merkez bankasının Kasım toplantısında 250 baz puan artış ile politika faizini 37.50 seviyesine çekmesi bekleniyor.
Yurt içi ve yurt dışı gelişmelerin titizlikle ve uzman bakışları ile değerlendirildiği programlarımızda haftanın akışı şöyle;
