- TÜFE Eylül’de %3,23 arttı, yıllık enflasyon %33,29’a çıktı; gıda ve hizmet kalemleri öne çıktı.
- Okula dönüş etkisi aylık enflasyona 0,7 puan eklerken, eğitim, servis ve yurt ücretleri sert yükseldi.
- Zirai don ve kuraklık gıda fiyatlarını yukarı itti; üretici enflasyonu %26,59’a çıktı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Eylül ayı Fiyat Gelişmeleri Raporunu yayımladı. Rapora göre tüketici fiyatları eylülde %3,23 artış kaydederken, yıllık enflasyon 0,34 puan yükselişle %33,29 seviyesine çıktı. Aylık bazda en güçlü artışlar gıda ve hizmet gruplarında görüldü.
Okula Dönüş Etkisi
Hizmet enflasyonunun yükselmesinde, okula dönüş dönemi belirleyici oldu. Eğitim hizmetlerinde %17,90, ulaştırmada (özellikle okul servis ücretleri) %6,28 ve yurt ücretlerinde %36,62’lik artış kaydedildi. Kreş ücretleri de %10,81 yükselirken, bu gelişmelerin aylık tüketici enflasyonuna etkisi yaklaşık 0,7 puan oldu. Buna rağmen, kira grubunda aylık artış %4,39’a gerileyerek hız kaybetti.
Gıda ve Enerji Fiyatları
Gıda fiyatları eylülde %4,62 yükseldi; yıllık gıda enflasyonu %36,06’ya çıktı. Olumsuz hava koşulları, zirai don ve kuraklık nedeniyle hem işlenmiş hem işlenmemiş gıdada fiyat artışları geniş tabana yayıldı. İşlenmemiş gıda fiyatları %5,53 artarken, işlenmiş gıda %3,90 ile yüksek seyrini korudu. Sebze, beyaz et, süt ürünleri ve kahve-çay gibi kalemler öne çıktı.
Enerji fiyatları ise akaryakıt öncülüğünde %1,24 yükseldi; yıllık enerji enflasyonu %34,73’e çıktı. Dayanıklı mallarda beyaz eşya (%4,07) ve otomobil (%2,41) fiyatları yukarı yönlü seyretti.
Üretici Fiyatları ve Genel Görünüm
Yurt içi üretici fiyat endeksi (ÜFE) aylık %2,52 artarken, yıllık üretici enflasyonu %26,59’a yükseldi. Gıda ürünleri (%6,77) ve dayanıklı tüketim malları (%2,80) bu artışta öne çıkan kalemler oldu.
TCMB’nin değerlendirmesinde, aylık enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya kıyasla yükseldiği, üç aylık ortalamalarda ise sınırlı bir artış kaydedildiği ifade edildi.
