Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği’nin (MÜSİAD) yeni genel başkanı Burhan Özdemir, Türkiye ekonomisindeki gelişmelerle ilgili BBC Türkçe’nin sorularını yanıtladı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “Türkiye için şans olduğunu” belirten Özdemir, Şimşek’le özdeşleşen Orta Vadeli Program’ın (OVP) da “sonuç verdiğini” söyledi.
Özdemir, iki yıldır uygulanan ekonomi politikalarının 6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli depremler ve Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) ile ilgili düzenleme gibi maliyetlerle birlikte düşünülmesi gerektiğini savundu. Her şeyin güllük gülistanlık olduğunu söylemediğini, sanayicilerin zorluklar yaşadığını ve kâr edemediklerini belirten Özdemir, bununla birlikte “tünelin ucunda ışığı görebildiğini” söyledi.
TÜSİAD’ın Şubat ayındaki eleştirileri sonucu derneğin bazı yöneticileri hakkında soruşturma açılmasında usulen sorun görmediğini belirten Özdemir; TÜSİAD’a negatif bir yaklaşımının olmadığını, “TÜSİAD’lı iş adamlarıyla daha fazla bir araya gelmeye ihtiyaçları olduğunu” belirtti.
Bakan Şimşek’in performansını nasıl değerlendiriyor?
14 bini aşkın üyeyle 60 bine yakın işletmeyi temsil eden MÜSİAD’ın Türkiye’de 84, yurt dışında ise 84 ülkede 99 irtibat noktası bulunuyor.48 yaşındaki Özdemir, 9 Mayıs’ta MÜSİAD’ın yeni genel başkanı seçildi. MÜSİAD’ın İstanbul’daki genel merkezinde BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Özdemir, Bakan Şimşek hakkında “Maliye Bakanımızı geçtiğimiz iki yıl içerisinde ülkemiz adına bir şans olarak görüyorum” diyor.
Burhan Özdemir, “Covid-19 pandemisinden bu yana enflasyon sorunu olduğunu, Şimşek’in göreve geldiğinde 6 Şubat 2023 depreminin Türkiye’ye maliyetinin tecrübe edilmediğini, konut projeleri nedeniyle 100 milyar dolarlık gider havuzu olduğunu” söylüyor.
Özdemir bunun yanında EYT uygulamasından ve iki seçimin atlatılmasından bahsediyor, yaşananlara “bütüncül bakmak gerektiğini” savunuyor ve ekliyor:
“Bu maliyetlerle beraber baktığımızda ben neredeyse yüzde 80’leri bulan reel enflasyonun bugün yüzde 40’ların altına inmiş olmasını kesinlikle Orta Vadeli Program’ın sonuç vermesi olarak görüyorum.”
‘Yüzde 30’lu oranlara getirilebilmiş bir enflasyon var’
Çeşitli ticaret ve sanayi örgütlerinin temsilcilerinden son dönemde ekonomideki gidişata dair uyarı ve eleştiriler geliyor. Özdemir, “Sanayicimiz zor durumda, kâr etmiyor” diyor, bununla birlikte Türkiye’de üretimin devam ettiğinin altını çiziyor. Hükümete yakın Yeni Şafak gazetesinin 26 Mayıs’ta ekonomideki gidişatı eleştirdiği bir manşetle çıkması dikkat çekt
Haberde yaygın işyeri kapanmalarından da bahsediliyordu.
İşyeri kapanmalarının yaygın olup olmadığını sorduğumuz Özdemir, elinde öyle bir veri olmadığını ama konkordatolarla ilgili verinin geçmiş yıllara kıyasla çok ciddi zıplama göstermediğini söylüyor.
MÜSİAD Başkanı olarak “tabii ki her şeyin güllük gülistanlık olmadığını” söylediğini belirten Özdemir, sözlerini şöyle sürdürüyor:
“İki sene önce Mehmet Bey’in devralmış olduğu o günkü tabloyu, Covid-19’dan bu yana bakiye enflasyonu, deprem, EYT ve iki seçimle dikkate alırsak, ortada yüzde 30’lu oranlara getirilebilmiş olan bir enflasyon var.”
‘Tünelin ucundaki ışığı çok rahatlıkla görebiliyorum’
Özdemir, bundan sonrası için beklentilerini ise şu sözlerle açıklıyor: “Mehmet Şimşek bakanımızın uyguladığı politikada, yanlış olduğu için değil ama artık o kadar para sıkılığına ihtiyaç olmadığı için biraz daha gevşeterek, reel sektöre farklı alanlarda can suyu katacak hareketlere girilmesi gerektiğini düşünüyorum.
“Reel sektördeki faiz oranları bunlar olabilir ama gerçekten üreten kişilere belli şeylerin sübvanse edilebileceğini düşünüyorum. Kredi oranlarında bir miktar gerilemeyi bekliyoruz. Açıkçası bunun olacağını da düşünüyorum.”
Özdemir, “Ben bu tünelin ucundaki ışığı çok rahatlıkla görebiliyorum” diyor.
- Faiz artırımlarından sonra Türkiye’de muhtemel ekonomik senaryolar neler?
- Özdemir, ülke içinde ve dış politikadaki bazı gelişmelerin önümüzdeki yıllarda Türkiye ekonomisine olumlu katkıları olacağı kanısında.
- Buna örnek olarak kendi ifadesiyle “Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleriyle gerginleşen ilişkilerin düzelmesinden, Suriye’nin özgürleşmesinden ve ‘terörsüz Türkiye’ sürecinden” söz edip ekliyor:
- “Bunların ekonomimize pozitif yansıması 2-3 sene içerisinde bizim hayal edemeyeceğimiz düzeyde olacak diye düşünüyorum.”
- ‘TÜSİAD’lı işadamlarıyla daha fazla bir araya gelmeliyiz’
- TÜSİAD’ın 13 Şubat’taki genel kurulunda, hükümetin ekonomi başta olmak üzere güncel politikalarını eleştiren konuşmalar yapıldı.
- Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Ömer Aras ve Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan hakkında soruşturma başlatıldı.
- Yöneticiler hakkındaki yurt dışına çıkış yasağı daha sonra kaldırıldı.
- Bu gelişmelere bakışını sorduğumuz Burhan Özdemir, Türkiye’nin yakın geçmişte darbe girişimi gibi badireler atlattığını vurguluyor ve ekliyor:
- “O gün sesli şekilde dillendirilen bu açıklamaların perde arkasında tam ne kastedildiğini bu ülkenin savcıları sormak zorunda. Kaldı ki bir tutuklama yok. Ben esasta hata görmüyorum.”
- Kendilerine bu süreçte neden TÜSİAD’ın yanında yer almadıklarının sorulduğunu belirten Özdemir, 1990’ların ikincisi yarısındaki 28 Şubat sürecine değiniyor:
- “Bu eleştirileri yapanlar, 28 Şubat’ta bu kurumun kurucu başkanı ve o an aktif çalışan tüm yönetim kurulu üyeleri Devlet Güvenlik Mahkemeleri’nde yargılanırken acaba ne dediler? O gün biz de arzu ederdik ki MÜSİAD’a ilk etapta TÜSİAD’lı işadamları sahip çıksın.”
- Özdemir, genel olaraksa TÜSİAD’a hiçbir negatif yaklaşımının olmadığını söylüyor:
- “TÜSİAD’lı işadamlarından çokça arkadaşım var, iş yaptıklarım var. Onlar da kesinlikle bu ülkenin çok önemli bir değeri. Şahsen birbirimizle daha fazla vakit geçirmemiz gerektiğini, daha fazla sosyal ortamlarda bir araya gelmemiz gerektiğini düşünüyorum.”
- 19 Mart sürecinin ekonomiye etkisi
- Muhalefet partileri, görevden uzaklaştırılan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklandığı 19 Mart sürecinin, ekonomiye önemli zarar verdiğini savunuyor.
- Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkan Yardımcısı, eski ekonomi bakanı Nihat Zeybekçi de, “19 Mart süreci tabii ki ekonomiye zarar verdi” dedi.
- Bu konudaki görüşünü sorduğumuz Özdemir, “Ekonomi ekseninde hiç etkisi olmadı demek belki yanlış olur” dedikten sonra ekliyor:
- “Ama Türkiye ekonomisi artık o kadar büyük ki insan vücuduyla örneklemek gerekecek olursa bunun hıçkırık ya da öksürük kadar etkisi olmuştur. Bir nevi hızlı şekilde üzerinizden atabildiğiniz bir etkisi olmuştur.”
