• Basit usulden çıkan esnaf tartışması büyüyor: 550 bin mükellef etkilenecek, “kapatma” uyarıları yükseliyor.
• Bakan Şimşek: “Amaç haksız rekabeti gidermek, yükleri artırmak değil.”
• Esnaf kanadı ‘gelir adaleti’ vurgusuna karşın kırsalda sosyal kırılma riski görüyor.
Meclis’te bütçe görüşmelerinin tansiyonu bu kez “basit usul” düzenlemesi üzerinden yükseldi.
1 Ocak 2026’da yürürlüğe girecek değişiklikle, büyükşehir statüsündeki illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerinde faaliyet gösteren esnaflar, basit usulden çıkarılarak gerçek usulde vergilendirilecek.
Düzenlemenin gerekçesi “vergi adaleti” ve “büyükşehirler arasındaki uygulama farklarını ortadan kaldırmak” olarak açıklandı.
Ancak hem sahada hem de siyasette yankı büyük: yaklaşık 550 bin küçük esnafı etkileyen bu karar, “yükü artıracak” eleştirileriyle karşı karşıya.
CHP Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, düzenlemenin özellikle kırsal ilçelerde sosyal sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu:
“Birçok küçük esnaf bu uygulamadan sonra kepenk kapatacaktır. Büyükşehirlerin çeperlerinde, köylerinde günde bir yevmiyeyi zor çıkartan insanlar var. Bu uygulama sosyal patlama riskini artırır.”
Benzer bir ton MHP’den de geldi. Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, amacın kayıt dışılığı azaltmak olduğunu kabul etmekle birlikte, “eşitsizlik yaratma” riski taşıdığına dikkat çekti:
“Hem büyükşehir olan iller ile diğer iller arasında hem de 30 bin üstü ilçelerle diğerleri arasında fark doğacak. Belli bir gelir altına istisna getirilmeli.”
MHP İzmir Milletvekili Tamer Osmanoğlu ve CHP Mersin Milletvekili Talat Dinçer de benzer biçimde, basit usulden çıkan mükelleflerin 100–150 bin TL civarında ek yıllık yükle karşılaşacağını belirterek, “Birçok esnaf işini bırakmak zorunda kalacak” uyarısında bulundu.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, eleştirileri bütçe komisyonunda yanıtladı.
Bakan, uygulamanın hedefini “haksız rekabeti gidermek ve adil bir vergi sistemi oluşturmak” olarak tanımladı:
“Burada kriterler var, herkes otomatik olarak basit usulden gerçek usule geçmeyecek. Ciro gibi birçok ölçüt değerlendirilecek. Bazı maliyetlerden bahsediliyor; biz bunları minimize etmek için her türlü düzenlemeye hazırız. Gerçek anlamda basit usulde kalması gereken esnafa her türlü kolaylığı sağlamaya açığız.”
Şimşek’in açıklamaları, hükümetin küçük esnafı kaybetmeden vergi tabanını genişletmeye çalıştığı mesajı olarak değerlendiriliyor.
Ekonomi çevreleri, düzenlemenin vergi tabanında sadeleşme ve gelir denetimi açısından olumlu olduğunu ancak geçişin hızı ve bölgesel farklılıkların yeni tartışmalara yol açabileceğini belirtiyor.
