Türk Ekonomisinde Seçim Dönemi
Şimdi akıllardaki soru gerçekten enflasyonu düşürmek için mi uğraşıyoruz yoksa para bulup anayasa değişikliği amacıyla sandığa gidebilmek için mi?
Gri listeden çıkmak ardından swap hatlarını açmak, bu konudaki en önemli gelişmeler olacak.
2023 Mayıs’ında gerçekleşen genel seçimlerden önce rasyonel politikalara uygun olmayan ve alışılmışın dışında ekonomi politikaları uygulayan ekonomi yönetimi, seçimin ardından yerini, bu politikaların tam tersini uygulayan bir ekibe bıraktı.
Seçim öncesinde %8.5 olan politika faizi oranı %45’e yükseltildi ve kur sarmalından kurtarıcı olarak görülen KKM’de ise destekleyici politikalar yerine, KKM stoğunu azaltacak adımlar ve kararlar alınmaya başladı.
Bu kararların alınmasında en önemli etken ise ekonominin başına Mehmet Şimşek’in getirilmesi oldu.
Nereden Nereye?
21 Şubat 2001’de Başbakan Bülent Ecevit ve Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer arasındaki tartışma sonrası gerçekleşen ekonomik krizin 23. yıl dönümünü geride bırakıyoruz.
Bu kriz gerçekleştiğinde İstanbul Menkul Kıymetler Borsası %18.1 düşmüş ve gecelik faizler %7500 seviyesine kadar gelmişti. Peki o zamandan bu zamana kadar neler değişti?
Dün sabah Dükkanı Açtık programımızda Sayın Tunç Şatıroğlu şu ifadelere yer verdi: “2001 krizinden ancak IMF ve Kemal Derviş ile çıktık. Dışarıdan para bulunması gerekiyordu ve para harcanmıştı. Peki 2001 krizi niye patladı? Çünkü birileri ben uyanığım diyordu kur çıpası ile kurun ne kadar artabileceğine karar verebileceğini düşünüyorlardı.
Bugün geldiğimiz noktada gene böyle bütçe açıkları devam ediyor kamu bankalarında zararlar tekrar başladı gene birileri ben uyanığım diyor. Hiçbir ders alınmamış.”
Mehmet Şimşek’ten Önce Mehmet Şimşek’ten Sonra
Mehmet Şimşek öncesi ekonomide yüksek enflasyona rağmen gevşek para politikası uygulanması, Türkiye’yi son 20 yılın en yüksek enflasyon seviyeleri ile tekrar tanıştırdı.
Ancak Mehmet Şimşek sonrası hızlı faiz artışları ve sıkı para politikası adımları atıldı. Ancak bu adımların etkileri Mehmet Şimşek’in açıklamasına göre, haziran ve temmuzda görülmeye başlanacak.
Son enflasyon raporunda, TCMB Başkanı tarafından faizlerin daha fazla arttırılmayacağı mesajı verilse de gerektiği yerde gerektiği ölçüde devam edilebileceği ve diğer araçlarında etkin kullanılacağı söylendi.
Türkiye, Gri Listeden Çıkarılmayı Bekliyor
Mali Eylem Görev Gücünün (FATF) Türkiye’nin gri listeden çıkmayı hak ettiği yönünde pozitif görüş açıklaması bekleniyor.
Türkiye, kendisi dahil 40 üyesi bulunan FATF tarafından kara para aklama ve terörizmin finansmanı ile mücadele konusunda yeterince çaba göstermediği gerekçesiyle 21 Ekim 2021’de gri listeye alınmıştı.
Türkiye, 2011 yılında da gri listeye girmiş ancak 2014 yılında çıkmayı başarmıştı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, tüm bu süreçte yine maliye bakanlığı görevindeydi.
Hazine Döviz Borçlanmaya Devam Ediyor
Risk primlerinin gerilemesinden sonra dış borçlanma maliyetleri geriledi. Gerileyen maliyetler sonrasıda hazine yabancı para cinsi borçlanmaya devam ediyor.
Bugün Hazine toplam 2.8 milyar dolar değerinde altın tahvili ve altına dayalı kira setifikasını %2 getiri oranı ile ihraç etti.
Borsa İstanbul 300 Dolar Sınırında Zorlanıyor
Borsa İstanbul 100 endeksi 300 dolar seviyesine geldikten sonra pazartesi günü gün zirvesinden %2’ye yakın değer kaybetti. Salı günü ise %1.62 değer kazancı ile 9344.97 puandan günü tamamladı
TL Bazlı Tarihi Zirveler Görülsede Dolar Bazlı Hala Yolumuz Var
Borsa İstanbul 100 endeksinde TL bazlı 9400 seviyesi rekor olarak test edilsede dolar bazlı tarihi zirvemiz olan 500 dolar seviyelerinden hala uzağız.
ABD Piyasaları
Pazartesi günü tatil olan ABD piyasaları salı günü %1’e yakın değer kaybetti. Teknoloji hisseleri öncülüğünde yaşanan düşüşlerde büyük çip üreticisi NVIDIA’nın çarşamba günü açıklayacağı finansal raporu öncesi yaşanan sert satışlar ile Nasdaq endeksinin %1’e yakın değer kaybetmesine yol açtı
Çarşamba günü bilançosunu paylaşacak olan NVIDIA %5 değer kaybı ile işlem gördü.
S&P500 5000 puanın altına tekrar sarkarken Nasdaq ise 15.615 puandan işlem gördü.
ABD 10 yılllık tahvilleri ise hareketsiz bir seans geçirerek 1 baz puan düşüş ile %4.274 seviyesinden işlem gördü.
Ancak bugün piyasada 1.6 milyon dolar tutarında ABD 10 yıllıkları satış opsiyonu işlemi gerçekleşti. Hesaplamalara göre opsiyonun hedeflediği getiri %4.85 seviyesinde.
Bu hedefin gerçekleşmesi ABD 10 yıllıklarının mevcut seviyelerden 57 baz puan yükselmesi anlamına geliyor.
Avrupa Piyasaları
Avrupa piyasalarında kapanışlar yatay negatif olarak gerçekleşti. İngiltere %0.12 düşüş Almanya %0.14 düşüş ile kapanırken Fransa borsası %0.34 yükseliş ile kapandı.
Almanya 10 yıllık tahvilleri %2.37 seviyesinden 3.81 baz puan düşüş ile işlem görürken İngiltere 10 yıllıkları %4.04 seviyesinden 6.75 baz puan düşüş ile işlem görüyor.
Asya Piyasaları
Asya piyasalarında uzun bir tatilin ardından Hang Seng %0.57 CSI300 %0.21 değer kazandı KOSPI ve NİKKEİ ise sırası ile %0.84 ve %0.28 değer kaybetti
Japonya 10 yıllık tahvilleri ise küresel tahvil getirileri gibi %0.73 seviyesinden 0.15 baz puan düşüş ile işlem görüyor.
Kripto
Bu haftanın en ilgi çekici gelişmesi, 19 Şubat günü borsalardan 1 milyar dolar değerinde Bitcoin çekilmesiydi. 8 Şubat’tan itibaren hızlanan ETF alımları ve buna bağlı olarak yaşanan Bitcoin çıkışı sonucunda Coinbase’in Bitcoin rezervi 2015’ten bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Bitcoin, yarılanmaya(halving) 2 aydan az bir süre kalmışken 52 bin dolardan işlem görüyor. Bitcoin’de, 49 bin dolar altında haftalık kapanış görmediğimiz sürece hedef 55 bin dolar ve üst seviyeler olabilir.
Markette çok fazla karlı durumda olan yatırımcı olması dışında on-chain veriler de kısa vade için olumlu gözüküyor. Yılın başından bu yana olan gelişmeleri göz önüne alarak Bitcoin’i ve diğer kripto paraları pozitif bir yıl beklediğini söyleyebiliriz. Fakat piyasanın yukarı yönlü bir trend yakalamış olması, bu dönemde sert düşüşler görmeyeceğimiz anlamına gelmiyor. Volatilenin artacağı bu dönemde, risk yönetimi oldukça önem taşıyor.
Bitcoin dominasyonunun(BTC.D) 53 seviyesinde olması, bize bu süreçte, Bitcoin’in Altcoin’lere göre daha ön planda olabileceğini gösteriyor.
