- İPA verilerine göre İstanbulluların yarısı geçinmekte zorlanıyor, her 3 kişiden 1’i temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor
- Kredi kartı borcunu ödeyemeyenlerin oranı %40’a çıktı, borç sarmalı derinleşiyor; faturalarını ödeyemeyenlerin oranı %18,3
- İşsizlik ve döviz korkusu yükseliyor: Katılımcıların %73,5’i işsizliğin artacağını, %87,1’i dolar kurunun yükseleceğini düşünüyor
İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) Eylül 2025 İstanbul Barometresi kentte ekonomik tablonun hızla kötüleştiğini ortaya koydu. Araştırma sonuçları, hane gelirlerinin eridiğini, borçlanmanın yaygınlaştığını ve İstanbulluların ekonomik umutsuzluğunun derinleştiğini gösterdi.
Geçinemeyenlerin oranı %54’e çıktı
Araştırmaya göre katılımcıların %53,9’u geçinmekte zorlandığını belirtirken, %31,4’ü artık temel ihtiyaçlarını bile karşılayamadığını söyledi. Bu oran bir önceki ay %22,1 seviyesindeydi. Raporda açık bir uyarı yer aldı:
“Eylül ayı itibarıyla İstanbul’da her üç kişiden biri temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor.”
Borç sarmalı büyüyor
Kredi kartı kullanımı hayatta kalma aracına dönüşmüş durumda. Katılımcıların:
- %40’ı kredi kartının sadece asgarisini ödeyebildiğini,
- %11,3’ü hiçbir ödeme yapamadığını,
- Tüm kart borcunu ödeyebilenlerin oranının bir ayda %47,6’dan %40,6’ya düştüğünü belirtti.
İPA uzmanları bu tabloyu şöyle yorumladı:
“Gelirler krediye bağımlı hale geldi, borçluluk haneleri sıkıştırıyor.”
Faturalar artık ödenemiyor
Eylül ayında katılımcıların %18,3’ü tüm fatura ve aidatlarını ödeyemediğini açıkladı. En çok geciktirilen ödemeler:
- Elektrik faturası: %61
- Su faturası: %52,7
- Doğalgaz: %44,5
Gıda güvensizliği arttı
Hanelerde gıdaya erişim kaygısı tehlikeli seviyede:
- %49,5 “evimde yeterli gıda olmayabilir diye endişelendim” dedi
- %17,9 “sıklıkla endişelendim” ifadesini kullandı
Gıda harcamalarının İstanbul’da en hızlı artan kalem olması dikkat çekiyor.
Ekonomik beklentiler dibe vurdu
İstanbulluların ekonomiye güveni son altı ayın en düşük seviyesine indi:
- %37,8 Türkiye ekonomisinin daha da kötüye gideceğini düşünüyor
- %73,5 işsizliğin artacağını,
- %87,1 dövizin yükseleceğini öngörüyor
- Kendi ekonomik durumunun düzeleceğini düşünenlerin oranı yalnızca %26,1
Eğitim maliyeti alarm veriyor
Bu ayın tematik raporunda “devlet ve özel okullar arasındaki uçurum” işlendi. Velilerin büyük kısmı özel okul ücretleri, servis, yemek ve kırtasiye masrafları nedeniyle çocuklarının eğitimini sürdürmekte zorlandığını söyledi.
İPA’dan kritik uyarı
İPA değerlendirmesinde şu ifadeler dikkat çekti:
“İstanbulluların ekonomik dayanıklılığı hızla zayıflıyor. Gelir–gider dengesi bozuldu, yaşam maliyeti arttı, borçluluk sosyal refahı baskılıyor.”
Ekonomi, adalet ve toplumsal güvenlik İstanbulluların en büyük üç sorunu olmaya devam ediyor. Araştırmanın sonuçları kent yoksulluğunun yapısal bir soruna dönüştüğünü gösteriyor.
