Black Swan Finans Logo
Ana SayfaDünya EkonomisiIEA 2023 Yıl Sonu...

IEA 2023 Yıl Sonu Yenilenebilir Enerji Raporu

spot_img
spot_imgspot_img
  • Yenilenebilir enerji kapasitesi artışının üst üste rekor kırdığı 22.yıl.
  • 2023 yılında küresel yenilenebilir enerji kapasitesi, yaklaşık 510 gigawatt’a (GW) ulaşarak, son yirmi yılın en hızlı büyüme oranını yakaladı.
  • Çin, 2023 yılında dünya genelinde 2022 yılına kadar devreye alınan güneş enerjisi fotovoltaik (PV) kapasite kadar artış gerçekleştirdi. Rüzgar enerjisi kapasitesi ilaveleri de bir önceki yıla göre %66 artarak dikkat çekti.
  • Küresel olarak, yenilenebilir enerji kapasitesi ilavelerinin dörtte üçü güneş enerjisi kaynaklıydı.
  • IEA COP28’de Enerji sektöründe küresel yenilenebilir kapasitenin 2022’den itibaren üç katına çıkarılması hedefini öne sürdü IEA’nın öncelikleri, 198 hükümet tarafından kabul edildi.
  • IEA’ya göre, 2030 yılına kadar bu kapasite 11.000 GW’ın üzerine çıkacak, ancak mevcut politika ve piyasa koşulları altında 2028 yılına kadar 7.300 GW’a ulaşılması öngörülmektedir.
  • Hükümetler, zorlukların üstesinden gelerek ve mevcut politikaları daha hızlı uygulayarak 2030 yılına kadar 11.000 GW’ı aşan kapasite açığını kapatabilirler.
  • 2030 yılına kadar yenilenebilir enerjinin üç katına çıkarılması kolektif bir hedeftir.
  • Bu hedef, ülkelere ve bölgelere göre farklılık göstermektedir.
  • G20 ülkeleri, küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin neredeyse %90’ını oluşturmaktadır.
  • G20 ülkeleri, mevcut politika ve hedeflerin daha iyi uygulanması sayesinde kolektif kapasitelerini 2030 yılına kadar üç katına çıkarabilirler.
  • Ancak, küresel hedefe ulaşmak için G20 dışındaki ülkelerde de yenilenebilir enerji kurulumlarının hızlandırılması gerekmekte.
  • Bazı yükselen ve gelişmekte olan ekonomiler, bugün yenilenebilir enerji hedeflerine veya destekleyici politikalara sahip değil ve bu ülkelerde de yenilenebilir enerji kurulumlarının artırılması gerekmekte.
  • 2023-2028 döneminde, 130’dan fazla ülkenin destekleyici politikalarının etkisiyle neredeyse 3.700 GW yeni yenilenebilir enerji kapasitesi devreye girecek.
  • Solar PV ve rüzgar enerjisi, küresel yenilenebilir enerji büyümesinin %95’ini oluşturacak ve fosil yakıtlarla karşılaştırıldığında daha düşük üretim maliyetlerine sahip olacak.
  • 2025 yılında yenilenebilir enerji kaynakları, kömürü geride bırakarak dünyanın en büyük elektrik üretim kaynağı haline gelecek.
  • Rüzgar ve güneş enerjisi, sırasıyla 2025 ve 2026’da nükleer enerji üretimini aşacak.
  • 2028 yılında yenilenebilir enerji kaynakları, küresel elektrik üretiminin %42’sinden fazlasını oluşturacak, rüzgar ve güneş enerjisinin payı ise %25’e çıkarak iki katına çıkacak.

DÜNYANIN YENİLENEBİLİR ENERJİ SANTRALİ: ÇİN

  • Çin, 2028 yılına kadar küresel olarak devreye girmesi planlanan yeni yenilenebilir enerji kapasitesinin neredeyse %60’ını oluşturuyor.
  • 2020 ve 2021 yıllarında ulusal sübvansiyonların kademeli olarak kaldırılmasına rağmen, Çin’de karada rüzgar ve güneş fotovoltaik (PV) enerjisi kurulumları hız kazanıyor.
  • Uzun vadeli sözleşmeler sağlayan destekleyici politika çerçeveleri de bu hızlı büyümeye katkı sağlıyor.
  • Çin’in rüzgar ve güneş enerjisi kurulumlarının ulusal 2030 hedefine bu yıl, planlanandan altı yıl önce ulaşması bekleniyor.
  • Çin’in, küresel yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarmak için kritik bir rol oynuyor, çünkü Çin 2030 yılına kadar dünya genelinde ihtiyaç duyulan yeni kapasitenin yarısından fazlasını inşa etmesi öngörülüyor.
  • Tahmin döneminin sonunda, Çin’in elektrik üretiminin neredeyse yarısı yenilenebilir enerjiden kaynaklanacak.
  • ABD, Avrupa Birliği (AB), Hindistan ve Brezilya’da 2028 yılına kadar güneş enerjisi ve kara rüzgarı son beş yıla kıyasla iki katından fazla artması bekleniyor.
  • AB ve Brezilya’da, elektrik faturalarını düşürmeye çalışan konut ve ticari tüketicilerin çatı üstü güneş PV kurulumlarını tercih etmeleri bekleniyor.
  • ABD’de Enflasyonu Azaltma Yasası, tedarik zinciri sorunlarına ve ticari endişelere rağmen yenilenebilir enerji eklemelerini hızlandırmak için bir katalizör rolü oynadı.
  • Yenilenebilir enerjinin genişlemesi, özellikle güneş PV ve kara rüzgar enerjisinin maliyet rekabetinden yararlanan politika teşvikleri sayesinde Orta Doğu ve Kuzey Afrika dahil diğer bölgelerde de hız kazanmaya başlıyor.
  • Sahraaltı Afrika, kaynak potansiyeli ve elektrifikasyon ihtiyaçları göz önüne alındığında, yenilenebilir enerji kapasite artışında hala düşük bir performans sergilemektedir.

Güneş Enerjisinde Arz Fazlası

  • 2023 yılında, güneş PV modülleri için spot fiyatlar yıllık %50’den fazla düştü.
  • Üretim kapasitesi, 2021 seviyelerinin üç katına çıkarak büyüdü.
  • Çin, küresel tedarik zincirlerinin %80 ila %95’ini (üretim segmentine bağlı olarak) elinde tutmaya devam ediyor.
  • ABD, Hindistan ve Avrupa Birliği gibi pazarlarda ithalatın daha pahalı yerel üretimle değiştirilmesi, bu pazarlardaki PV dağıtım maliyetini artırabilir.

Yenilenebilir Kaynaklar Fosil Yakıtlardan Daha Ucuz

2023 yılında, şebeke ölçeğindeki güneş PV ve kara rüzgar kapasitesinin %96’sının, yeni kömür ve doğal gaz santrallerine göre daha düşük üretim maliyetlerine sahipti. Yeni rüzgar ve güneş enerjisi santrallerinin dörtte üçü mevcut fosil yakıt tesislerine göre daha ucuz elektrik üretimi sağladı. Rüzgar ve güneş PV sistemleri, gelecek dönem boyunca maliyet açısından daha rekabetçi hale gelecektir. Değişken yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonu için daha fazla esneklik ve güvenilirlik gereksinimi olmasına rağmen, karadaki rüzgar ve güneş enerjisinin genel rekabet gücü, 2028 yılına kadar Avrupa, Çin, Hindistan ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerde çok az değişecektir.

Ekonomik Konjonktür Rüzgarı Salladı

2023 yılında, gelişmiş ekonomilerde finanse edilen yeni yenilenebilir enerji kapasitesi, Çin ve dünya ortalamasından daha yüksek faiz oranlarına maruz kaldı. Merkez bankası faiz oranları, 2022’den bu yana yüzde 1’in altından neredeyse yüzde 5’e çıktı. Yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerde ise yenilenebilir enerji geliştiricileri 2021’den bu yana daha yüksek faiz oranlarına tabi tutuluyor, bu da yenilenebilir enerji kaynaklarının hızlı büyümesini engelliyor.

  1. Enflasyon, özellikle rüzgar ve güneş enerjisi ekipman maliyetlerini artırmıştır.
  2. Yüksek faiz oranları, sermaye yoğun değişken yenilenebilir teknolojilerin finansman maliyetlerini yükseltmektedir.
  3. Politika, maliyet düşüşlerinin izin süreçlerinin karmaşıklığı nedeniyle yeni makroekonomik ortama uyum sağlamakta yavaş kalmıştır.

Bu durum, gelişmiş ekonomilerdeki birçok açık artırmanın yetersiz talep görmesine ve bazı geliştiricilerin projelerini iptal etmek zorunda kalmasına yol açmıştır. Bu zorlukları aşmak ve ek rüzgar ve güneş PV dağıtımını teşvik etmek için açık artırma tasarımı ve sözleşme endeksleme metodolojilerinin iyileştirilmesine ihtiyaç duyuluyor.

Rüzgar enerjisi sektörü, özellikle rüzgar türbini üreticileri için makroekonomik zorluklarla karşı karşıya kaldı ve finansal sağlığını etkiledi. Avrupa ve Kuzey Amerika’daki rüzgar türbini üreticileri, değişken talep, sınırlı hammadde erişimi, ekonomik zorluklar ve artan faiz oranları nedeniyle art arda yedi çeyrek boyunca negatif net marjlar yaşadı. Bu sorunları çözmek ve rekabet gücünü artırmak amacıyla Avrupa Birliği, Ekim 2023’te bir Rüzgar Enerjisi Eylem Planı başlattı. Bu plan, açık artırma tasarımının iyileştirilmesi, temiz teknoloji yatırımlarının artırılması, izinlerin kolaylaştırılması ve adil rekabetin sağlanması gibi hedefleri içeriyor. Çinli rüzgar türbini üreticileri, güçlü iç talep ve dikey entegrasyon avantajları sayesinde küresel zorluklara karşı daha istikrarlı bir durumda bulunuyorlar.

Açık deniz rüzgar enerjisi sektörü, yeni makroekonomik koşullardan en fazla etkilenen alan olarak öne çıkmaktadır ve 2028 yılına kadar Çin dışında genişlemesi %15 oranında aşağı yönlü revize edildi. Açık deniz rüzgar projelerinin yatırım maliyetleri son birkaç yılda %20’den fazla artış gösterdi. 2023 yılında, Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık’ta toplamda 15 GW’lık açık deniz rüzgar projeleri iptal edilmiş veya ertelendi. Ana senaryoya göre, 2028 yılında güneş enerjisi ve rüzgarın küresel elektrik üretimindeki payının ikiye katlanarak %25’e ulaşması bekleniyor.

Hidrojen ve Biyoyakıtlar

2023 ile 2028 arasında, hidrojen bazlı yakıt üretimine tahsis edilen yenilenebilir enerji kapasitesinin 45 GW kadar büyümesi bekleniyor. Bu, açıklanan projelerin sadece tahmini %7’sini temsil ediyor. Yeni projeler ve boru hatlarının duyurulmasına rağmen, planlanan hidrojen projelerinde ilerleme yavaş ilerliyor. Çin hariç tüm bölgeler için tahminler aşağı yönlü revize edildi, çünkü alıcı eksikliği ve yüksek fiyatlar nedeniyle planlanan projelerin nihai yatırım kararlarına ulaştırılması zorlu bir süreç olmaktadır.

Gelişmekte olan ekonomiler, son beş yıla göre %30 daha hızlı büyümesi beklenen küresel biyoyakıt genişlemesine öncülük ediyor. Güçlü biyoyakıt politikaları, artan ulaşım yakıtı talebi ve bol miktarda hammadde potansiyeli, gelişmekte olan ekonomilerin tahmin dönemi boyunca küresel biyoyakıt talebinin %70’ini yönlendireceği tahmin ediliyor. Brezilya, 2028’e kadar biyoyakıt artışının %40’ının karşılayacak. Hükümetler, uygun fiyatlı, güvenli ve düşük emisyonlu enerji tedariki sağlama çabalarını artırarak, biyoyakıt talebinin büyümesinde etkili oluyorlar. Karayolu taşımacılığı sektöründe kullanılan biyoyakıtlar, büyümenin yaklaşık %90’ını oluşturarak yeni arzın ana kaynağı olmaya devam ediyor. Elektrikli araçlar (EV’ler) ve biyoyakıtlar, petrol talebini azaltmak için güçlü bir tamamlayıcı kombinasyon. Küresel olarak, elektrikli araçlarda kullanılan biyoyakıtların ve yenilenebilir elektriğin, 2028 yılına kadar günde 4 milyon varil petrol eşdeğerini dengeleyeceği tahmin ediliyor; bu, ulaşım için öngörülen petrol talebinin %7’sinden fazlasını temsil ediyor.

spot_img

Most Popular

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

More from Author

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek...

Read Now

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz tahminini 25 baz puanlık artışla yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltti. Banka, Fed'in aralık, ocak ve mart aylarında 25'er baz puanlık artışlarla toplam 75 baz puan sıkılaşmayı gerçekleştirmesini bekliyor. Araştırma notunda ayrıca, aralıkta 25 bp, Ocak 2027’de ikinci 25...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı ve fiyatlar geriledi. Spot altın saat 07.01 itibarıyla 3.869,13 dolar; Aralık vadeli kontrat 3.872,10 dolara çıktı. Spot gümüş 47,57 dolar, platin 1.472,65 dolar, paladyum 978,19 dolar seviyesinde işlem gördü. Haber başlığı, 2025 seviyelerine dönüşe işaret ediyor. Altın...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomide önemli bir etki yaratabileceğini ve para politikasında belirleyici bir rol üstlenebileceğini ifade etti. Teknolojinin verimliliği artırarak büyümeyi destekleyebileceğini belirtirken, otomasyon kaynaklı iş kayıpları ve beklentilerin karşılanamaması halinde ekonomik yavaşlama uyarısında bulundu. Warsh, San Francisco’da düzenlenen...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek malzeme alımı ihalesinde en avantajlı fiyatı vererek birinci olduğunu bildirdi. Şirketin 13 Kasım 2026 saat 13.48.59 tarihli KAP açıklamasında işin baz bedeli 205.917.411 TL olarak belirtildi. Bildirimde imzalanmış sözleşme, teslimat takvimi ve ödeme koşulları açıklanmadı.İlk sıradan...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi ve Yoğun Bakım Bilgi Yönetim Sistemi hizmet alımı ihalesini 216.681.840 TL bedelle kazandığını açıkladı. Bu gelişme 13 Kasım 2026 saat 17.12.58 tarihli KAP bildirimine dayanıyor; 16 Kasım’da açıklanmış yeni bir sözleşme değildir.Şirketin 22...

MİA Teknoloji: Tripy’ye KDV dahil 17,2 milyon dolarlık otonom mobilite siparişi

MİA Teknoloji (MIATK), bağlı ortaklığı Tripy Mobility’nin on yıllık çerçeve sözleşme kapsamında KDV dahil 17.227.200 dolar tutarında sipariş aldığını açıkladı. Şirket, 16 Kasım 2026 saat 09.34.20’de KAP’a gönderdiği bildirimde tutarın TL karşılığını 866.235.297 TL olarak verdi.Sipariş, adı açıklanmayan bir telekomünikasyon şirketiyle yapılan anlaşma kapsamında otonom araç ve...

14.00 Piyasa Masası: BIST’te tepki ve şirket haberleri öne çıkıyor

16 Kasım 2026 | 14.00 öğle baskısı. Bu baskı 14.00 sonrasında hazırlanmıştır; veri saatleri aşağıda ayrı ayrı belirtilmiştir. Sabahın ana sorusu değişmedi: Büyümenin getirisi, pahalı paranın maliyetini karşılayacak mı? Öğle saatlerinde Borsa İstanbul açılıştaki kaybını geri alırken, uluslararası piyasalarda teknoloji yatırımlarının kâra dönüşme hızı ve faizlerin seyri...

Hitit, Sky Vision Airlines ile beş yıllık yazılım sözleşmesini duyurdu

Hitit Bilgisayar Hizmetleri (BIST: HTTBT), Mısır merkezli Sky Vision Airlines’ın Crane yazılım çözümleriyle operasyonlarına başladığını açıkladı. 16 Kasım 2026 saat 09.26 TSİ’de KAP’a yapılan bildirime göre beş yıllık sözleşme; yolcu hizmetleri, operasyonel planlama, iş performansı yönetimi ve mobil uygulamaları kapsıyor. Bildirimde sözleşme bedeli ile beklenen gelir veya kâr...

ASELSAN’dan ROKETSAN ile 1,28 milyar avroluk sözleşme

ASELSAN (ASELS), ROKETSAN ile füze veri bağı ve arayıcı başlık sistemlerinin tedariki için toplam 1.281.101.744 avroluk sözleşmeler imzaladı. 16 Kasım 2026 saat 11.35 tarihli KAP bildiriminde yeni iş ilişkisinin şirket cirosunu olumlu etkilemesinin beklendiği belirtildi. Açıklama, toplam sözleşme tutarının bugün gelir veya kâr olarak kaydedildiği anlamına gelmiyor.Kaynak:...

Türk Telekom: COP31’de eş zamanlı 27.794 cihaz bağlandı

Türk Telekom’un 16 Kasım açıklamasına göre Antalya’daki COP31’in ilk haftasında 380 TB veri taşındı: 130 TB mobil, 250 TB sabit ağdan geçti. Şirket, eş zamanlı 27.794 bağlı cihazla COP organizasyonları için rekor kaydedildiğini bildirdi. Bu ölçüm şirketin açıklamasıdır.Kaynak: Ekonomim, 16 Kasım 2026. Görsel önceki bir teknoloji etkinliğine...

Fed haftasında iki kritik saat: Sanayi üretimi ve toplantı tutanakları

16 Kasım 2026 — BS Finans Haber Merkezi. Fed’in resmî Kasım takvimine göre ABD sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verisi 17 Kasım Salı 17.15 TSİ’de, 27–28 Ekim toplantısının tutanakları ise 18 Kasım Çarşamba 22.00 TSİ’de yayımlanacak. Bu saatler planlanan açıklama zamanlarıdır; veri sonuçları henüz açıklanmadı. BS Finans değerlendirmesi Sanayi...

Altında faiz ve dolar baskısı: Ons 3.840 dolara geriledi

Spot altın, 16 Kasım sabahında güçlü dolar ve sıkı para politikası beklentileriyle geriledi. Türkiye’de gram altın için ons fiyatıyla birlikte dolar/TL’nin seyri belirleyici. Reuters’ın 16 Kasım 2026 tarihli haberine göre spot altın, saat 09.41 TSİ itibarıyla yüzde 1 düşüşle 3.840,52 dolar/ons seviyesindeydi. Haberde güçlenen dolar ve Fed’in faiz...