Black Swan Finans Logo
Ana SayfaEkonomiHal Başkanlarından Ortak Çağrı:...

Hal Başkanlarından Ortak Çağrı: Tüketiciye Doğrudan Satış Başlatılsın

spot_img
spot_imgspot_img

Mevsim sebzelerinde hal çıkış fiyatları üzerinden yapılan karşılaştırmalar, geçen yıla göre bazı ürünlerde yüzde 30’un üzerinde düşüş olduğunu gösteriyor. Ancak bu gerileme, market ve pazar tezgâhlarına yansımış değil.

İstanbul, Adana ve Antalya hal başkanları, bu çarpıklığın temel nedenlerinden birinin denetimsiz tedarik zinciri olduğunu belirtiyor. Çözüm olaraksa, sebze ve meyve hallerinin doğrudan tüketiciye açılmasını öneriyorlar.

Bu sayede hem çiftçi ürününü gerçek değeriyle satabilecek, hem de vatandaş sofraya daha uygun fiyatla sebze koyabilecek.2025 yılının ilk altı ayında enflasyon yüzde 16,67 olarak ölçüldü. Ancak mevsim sebzelerinin bir kısmında hal çıkış fiyatlarında artış değil, geçen yıla kıyasla yüzde 30’un üzerinde gerileme yaşandı.

İstanbul halinde domatesin çıkış fiyatı 2024 Temmuz ayında cinsine göre 30-43 lira arasında değişirken, bu yıl 20-35 lira arasında satılıyor. Yine aynı dönemle kıyaslandığında Ayşekadın fasulye 80 liradan 70 liraya, patlıcan 40 liradan 30 liraya, patates 18 liradan 15 liraya, sivribiber 35 liradan 30 liraya geriledi. Antalya’da da benzer şekilde sivri biberin fiyatı 65 TL’den 55 TL’ye, salatalık 28 TL’den 9 TL’ye, patates 13 TL’den 8 TL’ye, patlıcan 35 TL’den 25 TL’, ayşekadın fasulye 120 TL’den 100 TL’ye geriledi.

İstanbul, Antalya ve Adana hal başkanları, sebze-meyve fiyatlarındaki çarpıklığın arka planını değerlendirdi. Üç büyük üretim ve dağıtım merkezinin temsilcileri, çiftçinin zarar ettiğini, ürünün tarlada kaldığını ve fiyat düşüşüne rağmen tüketiciye pahalı ürün gittiğini söyledi. Ortak çözüm önerisi: Haller tüketiciye doğrudan açılsın.


🔁 Zincirde Kopukluk: “Üreticide 1 Lira, Markette 10 Lira”

Antalya Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncular Derneği Başkanı Nevzat Akcan, sistemde üreticinin zarar ettiğini, tüketicinin ise fiyatlara erişemediğini vurguladı:

“Ürün halden 1 liraya çıkıyor, markette 10 liraya satılıyor. Biz kazanamıyoruz, tüketici de yiyemiyor.”
Hal dışı denetimsiz ticaretin sorunun ana kaynağı olduğunu belirten Akcan, halden çıkan ürünlerin doğrudan tüketiciye ulaşmasının hem fiyatları düşüreceğini hem tarımı ayakta tutacağını söyledi.
“Hal sistemi çökerse, köy de boşalır, şehir de doymaz.”


🧮 Sistem Dışı Satışlar, Fiyatı Gizliyor

İstanbul Halciler Derneği Başkanı Numan Duyan, hal sistemine yönelik algının yanlış olduğunu ve asıl görevin üretici adına aracılık yapmak olduğunu vurguladı:

“Biz yüzde 8 komisyonla üretici adına mal satıyoruz. Ama sistem dışında dolaşan zincirler denetlenmediği için haksız rekabet yaşıyoruz.”
Ürünlerin beyan edilen fiyatlarının gerçeği yansıtmadığını belirten Duyan, sahadaki fiyat ile sistemde görünen fiyat farkını şöyle özetledi:
“Tarlada 30 TL’ye satılan ürün sisteme 3 TL yazılıyor. Çünkü stopajdan kaçmak için düşük gösteriliyor. Bakanlık verisi düşük, market rafı yüksek.”
Bu durumun kamuoyunu yanılttığını ve sorunun komisyoncularda değil sistemsel işleyişte olduğunu dile getirdi.


🚜 Girdi Fiyatı Katlandı, Ürün Fiyatı Çöktü

Adana Kabzımallar Esnaf Odası Başkanı Mahsun Doğan, çiftçinin bu yıl büyük zarar ettiğini, önümüzdeki yıl ekim yapmayabileceğini belirtti:

“Geçen sene 30 TL olan biber bu yıl 5 TL. Salatalık 30 TL’den 3 TL’ye düştü. Girdi maliyetleri 2 ila 4 kat artarken, ürün fiyatı 5 kat düştü.”
Hal dışı tüccarların denetimsiz çalıştığını ve marketlerin doğrudan üreticiden ucuza ürün alıp pahalı sattığını vurgulayan Doğan, devletin müdahale etmemesi durumunda arz krizinin kapıda olduğunu ifade etti:
“Bu yıl zarar eden çiftçi seneye ekmez. Ürün azalınca fiyat 30 TL olur. O zaman da çiftçi suçlanır.”


📌 Bsekonomi Notu:

Tarım zincirinde üretici–hal–market üçgeni kopmuş durumda. Denetimsiz tedarik zinciri, sahte fiyat beyanları ve üretim maliyetleriyle uyumsuz raf fiyatları, hem çiftçiyi hem tüketiciyi mağdur ediyor.

  • Mevcut durumda ürün ucuzken tüketiciye ulaşmıyor, ürün pahalıyken ithalat devreye giriyor.
  • Hallerin doğrudan satış noktası olarak tüketiciye açılması, enflasyonla mücadelede kalıcı bir mikro çözüm olabilir.
  • Ancak hal dışı ticaretin kontrol altına alınmadığı, girdi maliyetleri desteklenmediği sürece bu sistem sürdürülebilir değil.

📉 Sorunun adı: “Aracısız bir sistemde bile aracının kazanması.”
📈 Çözüm ise: “Denetimli, şeffaf, doğrudan ve çiftçiyi yaşatan bir tedarik modeli.”

spot_img

Most Popular

More from Author

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek...

Read Now

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz tahminini 25 baz puanlık artışla yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltti. Banka, Fed'in aralık, ocak ve mart aylarında 25'er baz puanlık artışlarla toplam 75 baz puan sıkılaşmayı gerçekleştirmesini bekliyor. Araştırma notunda ayrıca, aralıkta 25 bp, Ocak 2027’de ikinci 25...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı ve fiyatlar geriledi. Spot altın saat 07.01 itibarıyla 3.869,13 dolar; Aralık vadeli kontrat 3.872,10 dolara çıktı. Spot gümüş 47,57 dolar, platin 1.472,65 dolar, paladyum 978,19 dolar seviyesinde işlem gördü. Haber başlığı, 2025 seviyelerine dönüşe işaret ediyor. Altın...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomide önemli bir etki yaratabileceğini ve para politikasında belirleyici bir rol üstlenebileceğini ifade etti. Teknolojinin verimliliği artırarak büyümeyi destekleyebileceğini belirtirken, otomasyon kaynaklı iş kayıpları ve beklentilerin karşılanamaması halinde ekonomik yavaşlama uyarısında bulundu. Warsh, San Francisco’da düzenlenen...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek malzeme alımı ihalesinde en avantajlı fiyatı vererek birinci olduğunu bildirdi. Şirketin 13 Kasım 2026 saat 13.48.59 tarihli KAP açıklamasında işin baz bedeli 205.917.411 TL olarak belirtildi. Bildirimde imzalanmış sözleşme, teslimat takvimi ve ödeme koşulları açıklanmadı.İlk sıradan...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi ve Yoğun Bakım Bilgi Yönetim Sistemi hizmet alımı ihalesini 216.681.840 TL bedelle kazandığını açıkladı. Bu gelişme 13 Kasım 2026 saat 17.12.58 tarihli KAP bildirimine dayanıyor; 16 Kasım’da açıklanmış yeni bir sözleşme değildir.Şirketin 22...

MİA Teknoloji: Tripy’ye KDV dahil 17,2 milyon dolarlık otonom mobilite siparişi

MİA Teknoloji (MIATK), bağlı ortaklığı Tripy Mobility’nin on yıllık çerçeve sözleşme kapsamında KDV dahil 17.227.200 dolar tutarında sipariş aldığını açıkladı. Şirket, 16 Kasım 2026 saat 09.34.20’de KAP’a gönderdiği bildirimde tutarın TL karşılığını 866.235.297 TL olarak verdi.Sipariş, adı açıklanmayan bir telekomünikasyon şirketiyle yapılan anlaşma kapsamında otonom araç ve...

14.00 Piyasa Masası: BIST’te tepki ve şirket haberleri öne çıkıyor

16 Kasım 2026 | 14.00 öğle baskısı. Bu baskı 14.00 sonrasında hazırlanmıştır; veri saatleri aşağıda ayrı ayrı belirtilmiştir. Sabahın ana sorusu değişmedi: Büyümenin getirisi, pahalı paranın maliyetini karşılayacak mı? Öğle saatlerinde Borsa İstanbul açılıştaki kaybını geri alırken, uluslararası piyasalarda teknoloji yatırımlarının kâra dönüşme hızı ve faizlerin seyri...

Hitit, Sky Vision Airlines ile beş yıllık yazılım sözleşmesini duyurdu

Hitit Bilgisayar Hizmetleri (BIST: HTTBT), Mısır merkezli Sky Vision Airlines’ın Crane yazılım çözümleriyle operasyonlarına başladığını açıkladı. 16 Kasım 2026 saat 09.26 TSİ’de KAP’a yapılan bildirime göre beş yıllık sözleşme; yolcu hizmetleri, operasyonel planlama, iş performansı yönetimi ve mobil uygulamaları kapsıyor. Bildirimde sözleşme bedeli ile beklenen gelir veya kâr...

ASELSAN’dan ROKETSAN ile 1,28 milyar avroluk sözleşme

ASELSAN (ASELS), ROKETSAN ile füze veri bağı ve arayıcı başlık sistemlerinin tedariki için toplam 1.281.101.744 avroluk sözleşmeler imzaladı. 16 Kasım 2026 saat 11.35 tarihli KAP bildiriminde yeni iş ilişkisinin şirket cirosunu olumlu etkilemesinin beklendiği belirtildi. Açıklama, toplam sözleşme tutarının bugün gelir veya kâr olarak kaydedildiği anlamına gelmiyor.Kaynak:...

Türk Telekom: COP31’de eş zamanlı 27.794 cihaz bağlandı

Türk Telekom’un 16 Kasım açıklamasına göre Antalya’daki COP31’in ilk haftasında 380 TB veri taşındı: 130 TB mobil, 250 TB sabit ağdan geçti. Şirket, eş zamanlı 27.794 bağlı cihazla COP organizasyonları için rekor kaydedildiğini bildirdi. Bu ölçüm şirketin açıklamasıdır.Kaynak: Ekonomim, 16 Kasım 2026. Görsel önceki bir teknoloji etkinliğine...

Fed haftasında iki kritik saat: Sanayi üretimi ve toplantı tutanakları

16 Kasım 2026 — BS Finans Haber Merkezi. Fed’in resmî Kasım takvimine göre ABD sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verisi 17 Kasım Salı 17.15 TSİ’de, 27–28 Ekim toplantısının tutanakları ise 18 Kasım Çarşamba 22.00 TSİ’de yayımlanacak. Bu saatler planlanan açıklama zamanlarıdır; veri sonuçları henüz açıklanmadı. BS Finans değerlendirmesi Sanayi...

Altında faiz ve dolar baskısı: Ons 3.840 dolara geriledi

Spot altın, 16 Kasım sabahında güçlü dolar ve sıkı para politikası beklentileriyle geriledi. Türkiye’de gram altın için ons fiyatıyla birlikte dolar/TL’nin seyri belirleyici. Reuters’ın 16 Kasım 2026 tarihli haberine göre spot altın, saat 09.41 TSİ itibarıyla yüzde 1 düşüşle 3.840,52 dolar/ons seviyesindeydi. Haberde güçlenen dolar ve Fed’in faiz...