Black Swan Finans Logo
Ana SayfaEkonomiGerçekleri Duymak Hoşunuza Gider...

Gerçekleri Duymak Hoşunuza Gider mi?

spot_img
spot_imgspot_img

Rahatlatıcı yalanların her zaman alıcısı vardır. Gerçeklerse daha az tercih edilir. Türkiye’nin son dönem ekonomi yönetimlerine bakıldığında, ulaşılamayan hedeflerde gösterdi ki gerçeklerden uzaklaşarak günü kurtarmak çok daha fazla tercih edilmiş.Şimdi gerçekten rasyonelleşme zamanı.

Berat Albayrak: “3+1 sac ayağı yaklaşımı”

11 Temmuz 2018’de göreve gelen ve 10 Kasım 2020 tarihinde affını isteyen dönemin Hazine ve Maliye Bakanlığını yapan Berat Albayrak, yeni modeli “3+1 sac ayağı olan bir yaklaşım” olarak tanımlamıştı. Bakan Albayrak tarafından açıklanan OVP şu şekildeydi:

  • 2019’da yüzde 3-4’lük büyüme,
  • Cari açığın yüzde 4 civarında dengelenmesi,
  • Tasarruf programının devamı,
  • Bütçe açığının yüzde 1,5’larda sınırlandırılması,
  • Altyapı yatırımlarında yurt dışı finansman ve yabancı yatırımcı şartı,
  • Hazine borç çevirme oranlarının yüzde 100’lerin altına indirilmesi,
  • 2018’in kalan bölümünde 35 milyar TL tasarruf,
  • Faiz Dışı Fazla’nın (FDF) 5 milyar TL’ye yükseltilmesi,
  • Yıl sonu iç borç çevirme oranının yüzde 104 olması,
  • Yıl sonunda bütçe açığının yüzde 2’nin altına indirilmesi,

Sanırım bu hedeflerin yakınından bile geçemedik.

Lütfi Elvan: “Faiz artırım dönemi”

10.11.2020-02.12.2021 tarihleri arasında Bakanlık yapan Lütfi Elvan, enflasyonla mücadele için Merkez Bankası’nın yaptığı cesur faiz artırımları döneminde görev yapmasıyla hatırlanıyor. Belki de bu faiz kararları MB Başkanı Naci Ağbal gibi onun da koltuğunu kaybetmesine neden oldu. Tabi Lütfi Elvan da bir OVP açıklamadan gitmemişti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığınca hazırlanan ve 2022-2024 dönemini kapsayan OVP ile belirlenen hedeflerin bazıları şöyleydi:

  • Büyüme için cari yıl (2021) gerçekleşme tahmini yüzde 9 olurken, ekonominin 2022’de yüzde 5, 2023 ve 2024 yıllarında ise yüzde 5,5 büyüyeceği öngörüldü.
  • Enflasyonun cari yıl yüzde 16,2 olacağı tahmin edilirken, enflasyon hedefi gelecek yıl için yüzde 9,8, 2023 için yüzde 8, 2024 için yüzde 7,6 olarak belirlendi.
  • Bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2022’de yüzde 3,5, program dönemi sonunda ise yüzde 2,9 olarak gerçekleşeceği öngörüldü.
  • Programda, işsizlik oranının yıl sonunda yüzde 12,6 olacağına yer verilirken, gelecek yıl hedefi yüzde 12, 2023 yılı için yüzde 11,4 ve 2024 için ise yüzde 10,9 olarak tahmin edildi.

Görüleceği üzere enflasyon hedefe uzak mesafeden geçerken, böyle dev bir enflasyon ve parasal genişleme ortamında haliyle büyüme hedefine yaklaşılmış.

Nurettin Nebati: “Şimdi uyuyun 6 ay sonra uyanın dönemi”

02.12.2021-04.06.2023 tarihleri arasında Bakanlık yapan Nurettin Nebati, rekor enflasyon, tutulmaya çalışılan kur ve istikrarsız para piyasalarıyla hatırlanıyor. Katıldığı bir programda ”6 ay uyuyun, uyanın. Bambaşka bir Türkiye göreceksiniz” sözleri üzerine umutlanan insanlar 6 ay sonra ancak kabusa uyanabildi. Nurettin Nebati dönemi OVP şu şekilde açıklanmıştı:

  • 2023 büyüme hedefi yüzde 5, 2024 ve 2025 büyüme hedefi yüzde 5.5 olarak yer aldı.
  • 2022 enflasyon hedefi yüzde 65 oldu. Enflasyon hedefi 2023’te yüzde 24,9, 2024’te yüzde 13.8, 2025’te yüzde 9,9 olarak belirlendi.
  • İşsizlik için hedef 2022’de yüzde 10,8 olurken, 2023’te yüzde 10,4, 2024’de yüzde 9,9, 2025’te yüzde 9,6 olarak hedeflendi.
  • Hükümetin ortalama dolar/TL kuru tahminleri 2022 yılı için 16,62, 2023 yılı için 21,52, 2024 yılı için 24,62, 20225 yılı için 25,76 oldu.

Bu hedefler de görüldüğü gibi gerçekleşmedi veya gerçekleşmeyecek gibi gözüküyor.

“Piyasaların kurtarıcısı” Mehmet Şimşek

01.05.2009-24.11.2015 tarihleri arasında görev yapmış olan Mehmet Şimşek uluslararası piyasalarda kabul gören , gerçekçi yaklaşımı ile ekonomi camiasında beğenilen bir isim olmuştu. İçinde bulunduğumuz dönemde arka arkaya gelen başarısızlıklar sonucunda akıllara gelen ilk isim oldu. Mehmet Şimşek’in açıkladığı OVP’de belki de şu zamana kadar ki en gerçekçi Orta Vadeli Planlardan biri oldu. Mehmet Şimşek’in açıkladığı OVP şu şekilde özetlenbilir:

  • OVP’de 2024 büyüme tahmini yüzde 4, 2025 için yüzde 4,5 ve 2026 için yüzde 5. 2023 için büyüme tahmini ise yüzde 4,4’e çekildi. Büyümede tahminlerin yüzde 5’ten düşük olmasının nedeni 6 Şubat depremlerine bağlandı.
  • 2024 için enflasyon tahmini yüzde 33, 2025 için yüzde 15,2; 2026 içinse yüzde 8,5 oldu. 2023 enflasyon tahmini yüzde 65.
  • İşsizlik oranının 2024’te yüzde 10,3’e, 2025’te yüzde 9,9’a, 2026’da yüzde 9,3’e gerilemesi bekleniyor. Yıllık ortalama 909 bin ve toplamda 2,7 milyon kişilik artış amaçlanıyor.
  • Kişi başına gelirin 2024’te 12 bin 875, 2025’te 13 bin 717, 2026’da 14 bin 855 dolar olması bekleniyor.
  • Dönem sonunda cari işlemler açığının milli gelire oranının dönem sonunda yüzde 4’ten yüzde 2’ye gerilemesi bekleniyor.
  • Cari açık 2024’te 2,6 trilyon lira; 2025’te 1,8 trilyon lira; 2026’da 1,8 trilyon lira olacak.

Gerçekleri seçmenler duymak istemese de, yabancı sermaye hayal satan dükkanlara pek uğramıyor. Yabancı para girişine çok ihtiyaç duyulan şu günlerde daha gerçekçi hedef ve açıklamalar dışarıda daha fazla kabul görürken, yaklaşan yerel seçimler öncesi herkes memnuniyetle karşılıyor mudur acaba?

spot_img

Most Popular

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

More from Author

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek...

Read Now

Deutsche Bank’tan Fed için yeni tahmin: Arka arkaya faiz artışları

Deutsche Bank ekonomistleri, ekim ayı enflasyon verilerinin ardından nominal nötr faiz tahminini 25 baz puanlık artışla yüzde 3,75-4,00 aralığına yükseltti. Banka, Fed'in aralık, ocak ve mart aylarında 25'er baz puanlık artışlarla toplam 75 baz puan sıkılaşmayı gerçekleştirmesini bekliyor. Araştırma notunda ayrıca, aralıkta 25 bp, Ocak 2027’de ikinci 25...

Dolar 19 ayın zirvesinde; altın ve gümüşte kara tablo: 2025 seviyelerine dönüldü

BS Finans Haber Merkezi. Doların güçlenmesiyle altın ve gümüşte satış baskısı arttı ve fiyatlar geriledi. Spot altın saat 07.01 itibarıyla 3.869,13 dolar; Aralık vadeli kontrat 3.872,10 dolara çıktı. Spot gümüş 47,57 dolar, platin 1.472,65 dolar, paladyum 978,19 dolar seviyesinde işlem gördü. Haber başlığı, 2025 seviyelerine dönüşe işaret ediyor. Altın...

Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka para politikalarında belirleyici olabilir ama hayal kırıklığı da yaratabilir

BS Finans Haber Merkezi. ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh, yapay zekanın ekonomide önemli bir etki yaratabileceğini ve para politikasında belirleyici bir rol üstlenebileceğini ifade etti. Teknolojinin verimliliği artırarak büyümeyi destekleyebileceğini belirtirken, otomasyon kaynaklı iş kayıpları ve beklentilerin karşılanamaması halinde ekonomik yavaşlama uyarısında bulundu. Warsh, San Francisco’da düzenlenen...

Europower, TEİAŞ’ın 205,9 milyon TL baz bedelli ihalesinde ilk sırada

Europower Enerji (EUPWR), TEİAŞ’ın 152 adet Metal Clad hücre ve yedek malzeme alımı ihalesinde en avantajlı fiyatı vererek birinci olduğunu bildirdi. Şirketin 13 Kasım 2026 saat 13.48.59 tarihli KAP açıklamasında işin baz bedeli 205.917.411 TL olarak belirtildi. Bildirimde imzalanmış sözleşme, teslimat takvimi ve ödeme koşulları açıklanmadı.İlk sıradan...

Fonet, Hatay’daki 216,7 milyon TL’lik sağlık bilgi sistemi ihalesini kazandı

Fonet Bilgi Teknolojileri (FONET), Hatay İl Sağlık Müdürlüğü’nün 36 aylık Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi ve Yoğun Bakım Bilgi Yönetim Sistemi hizmet alımı ihalesini 216.681.840 TL bedelle kazandığını açıkladı. Bu gelişme 13 Kasım 2026 saat 17.12.58 tarihli KAP bildirimine dayanıyor; 16 Kasım’da açıklanmış yeni bir sözleşme değildir.Şirketin 22...

MİA Teknoloji: Tripy’ye KDV dahil 17,2 milyon dolarlık otonom mobilite siparişi

MİA Teknoloji (MIATK), bağlı ortaklığı Tripy Mobility’nin on yıllık çerçeve sözleşme kapsamında KDV dahil 17.227.200 dolar tutarında sipariş aldığını açıkladı. Şirket, 16 Kasım 2026 saat 09.34.20’de KAP’a gönderdiği bildirimde tutarın TL karşılığını 866.235.297 TL olarak verdi.Sipariş, adı açıklanmayan bir telekomünikasyon şirketiyle yapılan anlaşma kapsamında otonom araç ve...

14.00 Piyasa Masası: BIST’te tepki ve şirket haberleri öne çıkıyor

16 Kasım 2026 | 14.00 öğle baskısı. Bu baskı 14.00 sonrasında hazırlanmıştır; veri saatleri aşağıda ayrı ayrı belirtilmiştir. Sabahın ana sorusu değişmedi: Büyümenin getirisi, pahalı paranın maliyetini karşılayacak mı? Öğle saatlerinde Borsa İstanbul açılıştaki kaybını geri alırken, uluslararası piyasalarda teknoloji yatırımlarının kâra dönüşme hızı ve faizlerin seyri...

Hitit, Sky Vision Airlines ile beş yıllık yazılım sözleşmesini duyurdu

Hitit Bilgisayar Hizmetleri (BIST: HTTBT), Mısır merkezli Sky Vision Airlines’ın Crane yazılım çözümleriyle operasyonlarına başladığını açıkladı. 16 Kasım 2026 saat 09.26 TSİ’de KAP’a yapılan bildirime göre beş yıllık sözleşme; yolcu hizmetleri, operasyonel planlama, iş performansı yönetimi ve mobil uygulamaları kapsıyor. Bildirimde sözleşme bedeli ile beklenen gelir veya kâr...

ASELSAN’dan ROKETSAN ile 1,28 milyar avroluk sözleşme

ASELSAN (ASELS), ROKETSAN ile füze veri bağı ve arayıcı başlık sistemlerinin tedariki için toplam 1.281.101.744 avroluk sözleşmeler imzaladı. 16 Kasım 2026 saat 11.35 tarihli KAP bildiriminde yeni iş ilişkisinin şirket cirosunu olumlu etkilemesinin beklendiği belirtildi. Açıklama, toplam sözleşme tutarının bugün gelir veya kâr olarak kaydedildiği anlamına gelmiyor.Kaynak:...

Türk Telekom: COP31’de eş zamanlı 27.794 cihaz bağlandı

Türk Telekom’un 16 Kasım açıklamasına göre Antalya’daki COP31’in ilk haftasında 380 TB veri taşındı: 130 TB mobil, 250 TB sabit ağdan geçti. Şirket, eş zamanlı 27.794 bağlı cihazla COP organizasyonları için rekor kaydedildiğini bildirdi. Bu ölçüm şirketin açıklamasıdır.Kaynak: Ekonomim, 16 Kasım 2026. Görsel önceki bir teknoloji etkinliğine...

Fed haftasında iki kritik saat: Sanayi üretimi ve toplantı tutanakları

16 Kasım 2026 — BS Finans Haber Merkezi. Fed’in resmî Kasım takvimine göre ABD sanayi üretimi ve kapasite kullanımı verisi 17 Kasım Salı 17.15 TSİ’de, 27–28 Ekim toplantısının tutanakları ise 18 Kasım Çarşamba 22.00 TSİ’de yayımlanacak. Bu saatler planlanan açıklama zamanlarıdır; veri sonuçları henüz açıklanmadı. BS Finans değerlendirmesi Sanayi...

Altında faiz ve dolar baskısı: Ons 3.840 dolara geriledi

Spot altın, 16 Kasım sabahında güçlü dolar ve sıkı para politikası beklentileriyle geriledi. Türkiye’de gram altın için ons fiyatıyla birlikte dolar/TL’nin seyri belirleyici. Reuters’ın 16 Kasım 2026 tarihli haberine göre spot altın, saat 09.41 TSİ itibarıyla yüzde 1 düşüşle 3.840,52 dolar/ons seviyesindeydi. Haberde güçlenen dolar ve Fed’in faiz...