Gazze’de Ateşkes:
Orta Doğu’da uzun süredir devam eden çatışmalara, İsrail ve Hamas arasında sağlanan ateşkes anlaşması ile geçici bir ara veriliyor. Katar Başbakanı Abdurrahman Al Sani, Gazze’deki ateşkesin 19 Ocak Pazar günü yürürlüğe gireceğini açıkladı. Bu gelişme, uluslararası diplomasinin bölgedeki barış çabalarını yeniden gündeme taşıdı.
Trump’tan Açıklama
ABD’nin seçilmiş başkanı Donald Trump, Truth Social adlı sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda anlaşmayı şu ifadelerle duyurdu:
“Orta Doğu’da esirler konusunda (Gazze’de ateşkes) anlaşma sağlandı. Kısa sürede serbest kalacaklar. Teşekkürler.”
Trump’ın açıklaması, ABD’nin bölgedeki etkin rolüne dikkat çekerken, esirlerin serbest bırakılmasının önümüzdeki süreçte barış için önemli bir adım olacağına işaret ediyor.
Biden: Diplomasi Sonuç Verdi
ABD Başkanı Joe Biden da yaptığı açıklamada, ABD, Mısır ve Katar tarafından yürütülen diplomasi sayesinde anlaşmanın sağlandığını belirtti. Biden, “Bu ateşkes ve rehine anlaşması, tarafların barışa bir adım daha yaklaşmasını sağlayabilir,” dedi.
Katar ve Mısır’ın Kritik Rolü
Katar merkezli diplomasi süreci, ateşkesin sağlanmasında kilit bir rol oynadı. Katar merkezli El Cezire, Hamas’ın ateşkesi onayladığını “son dakika” olarak duyururken, Reuters ajansı da “Gazze’de ateşkes onaylandı” ifadelerine yer verdi. Bu gelişme, Orta Doğu’da diplomatik ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
ABD Borsaları, Aralık Ayı Enflasyon Verilerinin Sürpriz Şekilde Düşmesiyle Yükseldi
ABD borsaları, Aralık ayında enflasyonun beklenmedik şekilde düşüş göstermesiyle birlikte Çarşamba günü güçlü bir yükseliş kaydetti. Bu durum, fiyat baskılarındaki artışın Fed’i faiz indirimlerini daha uzun süre durdurmaya zorlayabileceği endişelerini hafifletti.
Çarşamba günü saat 17:54 GMT itibarıyla, Dow Jones Sanayi Endeksi 639 puan (%1,5), S&P 500 %1,6, NASDAQ Bileşik Endeksi ise %2,1 yükseldi.
Aralık Çekirdek TÜFE Sürprizi
Çarşamba günü piyasa duyarlılığı, Aralık ayı tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) aylık bazda %0,4 arttığını göstermesiyle yükseldi. Bu oran, bir önceki ayın %0,3’lük artışından biraz daha hızlıydı. Yıllık bazda ise TÜFE, Kasım ayındaki %2,7’den %2,9’a çıktı.
Asıl sürpriz, yakıt ve gıda gibi dalgalı bileşenleri hariç tutan çekirdek TÜFE’de yaşandı. Çekirdek enflasyon, aylık bazda %0,2 ve yıllık bazda %3,2 artış göstererek, sırasıyla %0,3 ve %3,3 olan piyasa beklentilerinin altında kaldı.
Fed’den Beklentiler Sabit
Wall Street’te bazı uzmanlar hâlâ enflasyon risklerinin devam ettiğini düşünüyor ve Fed’den bu yıl yalnızca bir faiz indirimi bekliyor.
Macquarie’den gelen bir notta, “Baz senaryomuz, FOMC’nin 25 baz puanlık bir faiz indirimi daha yapması yönünde. Bunun en olası zamanı Mart veya Mayıs ayı. Ancak riskler daha geç bir tarihe kayıyor,” ifadeleri yer aldı.
Rapor öncesinde, geçen hafta açıklanan güçlü istihdam verileri nedeniyle enflasyonun kalıcı olabileceği ve Fed’in faiz artırımı yapmak zorunda kalabileceği yönünde endişeler hakimdi. Ayrıca seçilmiş Başkan Donald Trump’ın müttefik ve rakiplere karşı sıkı tarifeler uygulama planları, fiyat baskılarına ilişkin korkuları artırmıştı.
2025’te Daha Yavaş Faiz İndirimi Beklentisi
Piyasa, Fed’in 2025 yılında daha yavaş bir faiz indirimi temposu öngörmesi nedeniyle riskli varlıklar için olumsuz bir görünüm çiziyor. Fed, yalnızca iki faiz indirimi tahmin ediyor ve enflasyonun “yapışkan” kalma ihtimali, yatırımcıları tedirgin ediyor.
Bankacılık Sektöründe Güçlü Performans
Kurumsal sektörde, büyük bankalar Çarşamba günü açıkladıkları çeyrek sonuçlarıyla piyasalara moral verdi ve seçim sonrası borsa rallisine yeni bir ivme kazandırdı.
- JPMorgan Chase (NYSE:JPM) hisseleri, bankanın dördüncü çeyrekte piyasa toparlanmasından faydalanarak yıllık rekor kâr açıklamasının ardından %2 yükseldi.
- Goldman Sachs (NYSE:GS) hisseleri, dördüncü çeyrek kârının ikiye katlanmasıyla %5 arttı.
- Wells Fargo (NYSE:WFC), güçlü yatırım bankacılığı sonuçlarının etkisiyle %6’dan fazla değer kazandı.
- BlackRock Inc (NYSE:BLK) hisseleri, hem gelir hem de kârda beklentileri aşmasının ardından %5 yükseldi ve varlık yönetiminde rekor seviyelere ulaştı.
FDA, Kırmızı No.3 Gıda Boyasını Yasakladı: Gıda Güvenliği İçin Tarihi Adım
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), gıda ve içeceklerde kullanılan “Kırmızı No.3” (FD&C Red No.3) adlı sentetik gıda boyasının yasaklandığını duyurdu. Daha önce kozmetik ürünlerde kullanımı yasaklanan bu katkı maddesi, potansiyel kanser riski nedeniyle artık ABD’nin gıda tedarik zincirinden tamamen çıkarıldı.
Kanser Riski Nedeniyle Yıllar Sonra Gelen Yasak
FDA tarafından yapılan yazılı açıklamada, sentetik gıda boyasının bazı çalışmalarda laboratuvar farelerinde kansere neden olduğunun tespit edilmesi üzerine bu kararın alındığı belirtildi. FDA, yasağın, halk sağlığını koruma amacıyla “hukuki bir mesele” olarak yürürlüğe girdiğini vurguladı.
Kırmızı No.3, özellikle şekerlemeler, atıştırmalık kekler ve vişneler gibi ürünlere parlak kırmızı renk katması için yaygın olarak kullanılıyordu. Ancak, tüketici hakları savunucuları ve sağlık uzmanları uzun yıllardır bu katkı maddesinin insan sağlığı üzerindeki potansiyel zararlarına dikkat çekerek yasaklanması gerektiğini savunuyordu.
Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü
Bu yasağın arkasında, 24 sivil toplum kuruluşunun 2022’de FDA’ya sunduğu dilekçe bulunuyor. Gıda güvenliğini tehdit eden bu maddenin yasaklanması çağrısı, tüketici haklarını koruma çabalarının bir zaferi olarak değerlendiriliyor. FDA’nın bu kararı, tüketici hakları savunucuları tarafından memnuniyetle karşılandı.
Tedarik Zincirinde Değişim Başlıyor
FDA, yasağın bugün itibarıyla yürürlüğe girdiğini ve Kırmızı No.3’ün artık ülkenin gıda tedarik zincirinde bulunmayacağını duyurdu. Bu durum, gıda üreticilerinin alternatif renklendirici maddelere yönelmesine yol açacak.
Global Piyasalar:
Emtia:
2007-2024 Yılları Arasında Türkiye’nin Bütçe Açığının Milli Gelire Oranı:
Bütçe açığının milli gelire oranı, bir ülkenin bütçe açığının (harcamaların gelirlerden fazla olan kısmı) milli gelire (GSYİH) oranını gösterir. Bu oran, kamu maliyesinin sürdürülebilirliğini ve borçlanma ihtiyacını değerlendirmek için kullanılır.
- Düşük oran: Hükümet gelir ve harcama dengesinin sağlıklı olduğunu ve ekonomik istikrarı ifade eder.
- Yüksek oran: Borçlanma ihtiyacını artırır, mali riskleri yükseltir ve yatırımcı güvenini zayıflatabilir.
