Fransa’daki Siyasi Çalkantılar Euro Üzerinde Baskı Oluşturuyor
Fransa’da devam eden siyasi belirsizlik, Euro Bölgesi’nin ikinci büyük ekonomisi üzerinde artan bir risk oluştururken, euro da bu durumdan olumsuz etkileniyor. Hükümetin güvensizlik oylarıyla karşı karşıya kalması ve bütçe tartışmalarının derinleşmesi, piyasalardaki tedirginliği artırıyor.
Fransa’nın bütçe tasarısını meclisten geçirmek için Anayasa’nın 49.3 maddesini devreye sokması, siyasi tansiyonu daha da yükseltti. Aşırı sağ ve sol muhalefet partilerinin hükümete karşı gensoru önergesi hazırlığı yapması, siyasi istikrarsızlığın uzun süreceği endişelerini körüklüyor. Bu gelişmeler, yatırımcı güvenini sarsarken euro üzerinde belirgin bir baskı yaratıyor.
Analistler, Fransa’daki siyasi krizlerin, Euro Bölgesi’nin genel ekonomik görünümünü de tehdit ettiğini vurguluyor. Fransa’nın artan risk primi ve yükselen devlet tahvili faizleri, ülkenin mali sürdürülebilirliği konusundaki endişeleri artırırken euro/dolar paritesi de son yılların en düşük seviyelerine yaklaştı.
Fransa’daki siyasi belirsizlik devam ettiği sürece, euronun değer kaybının derinleşebileceği belirtiliyor. Uzmanlar, hükümetin istikrar sağlamada başarısız olması durumunda piyasalardaki kırılganlığın daha da artabileceği konusunda uyarıyor. Bu gelişmeler, sadece Fransa’nın değil, tüm Euro Bölgesi’nin ekonomik sağlığı için bir tehdit oluşturuyor.
(2024 yılı EUR/USD grafiği)
Yunan ve Fransız Tahvil Getirileri Tarihte İlk Kez Eşitlendi
Avrupa tahvil piyasalarında tarihi bir gelişme yaşandı. Yunanistan’ın 10 yıllık tahvil getirileri, Fransa’nın 10 yıllık tahvilleriyle ilk kez aynı seviyeye indi. Bu, Avrupa borç krizinin zirve yaptığı dönemde iki ülke arasındaki tahvil getirisi farkının 35 puana kadar çıktığı göz önüne alındığında, bölge ekonomilerindeki toparlanmanın dikkat çekici bir işareti olarak yorumlanıyor.
Piyasa analistlerine göre, Yunanistan’ın uzun yıllara yayılan mali reformlarının ve Avrupa Birliği’nin finansal destek mekanizmalarının etkisiyle ülke risk primi istikrarlı bir şekilde azaldı. Öte yandan, Fransa’nın ekonomik görünümündeki zayıflıklar ve Avrupa Merkez Bankası’nın faiz artırımları, Fransız tahvillerinde getiri artışına neden oldu.
Bu eşitlenme, yalnızca Yunanistan’ın piyasalardaki algısının güçlendiğini değil, aynı zamanda Avrupa’nın ekonomik manzarasında değişen dinamikleri de gözler önüne seriyor. Yatırımcılar şimdi, bu yeni dengenin sürdürülebilir olup olmadığını sorguluyor.
Macron, Fransa’da Siyasi Çalkantılar Ortasında Birlik Çağrısı Yaptı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, hükümeti düşürebilecek kritik bir güvensizlik oylaması öncesinde milletvekillerine çağrıda bulunarak, kişisel hırslarını bir kenara bırakıp ulusal çıkarları önceliklendirmelerini istedi. Macron, böyle bir adımın ülkeyi derin bir siyasi krizle karşı karşıya bırakabileceği uyarısında bulundu.
Haziran ayında yapılan erken seçimler, Ulusal Birlik Partisi’nin (RN) mecliste en büyük parti olarak yükselmesine ve Marine Le Pen’i parlamentoda kilit bir güç haline getirmesine yol açtı. Ancak bu güç dengesi, meclisteki üç farklı blok arasında keskin bir ayrışmaya neden oldu: zayıflamış bir merkez, güçlenmiş bir aşırı sağ ve sol bir ittifak. Macron, bu şartlar altında bile milletvekillerinin krizi derinleştirecek bir adım atmaktan kaçınacaklarına dair inancını koruduğunu söyledi.
“Bugün siyasetçilerin kendilerine sorması gereken tek soru, ülkeye ve Fransız halkına nasıl hizmet edebilecekleridir. Kendi hırslarına ya da çıkarlarına nasıl fayda sağlayacakları değil,” diyen Macron, Suudi Arabistan’daki resmi ziyaretinde gazetecilere konuştu. Marine Le Pen’in partisinin güvensizlik oylamasını desteklemesini ise “katlanılamaz bir ikiyüzlülük” olarak nitelendirdi ve “Buna oy vereceklerini düşünmek istemiyorum,” diye ekledi.
Bölünmüş Meclis ve Kriz
Macron’un siyasi sıkıntıları, Avrupa Parlamentosu seçimlerinde yaşadığı büyük yenilginin ardından erken seçim kararı almasıyla başladı. Bu karar, Ulusal Meclis’i üç keskin şekilde bölünmüş bloktan oluşan bir yapıya sürükledi: Cumhurbaşkanı’nın desteğini alan zayıf bir merkez, Marine Le Pen liderliğindeki güçlenmiş bir aşırı sağ ve bir sol ittifak.
Bu koşullarda hiçbir koalisyonun mümkün olmaması üzerine Macron, Eylül ayında Michel Barnier’i başbakan olarak atadı. Barnier’in temel görevi, Fransa’nın mali yapısını düzene sokmaktı. Ancak meclisteki keskin ayrışmalar, Barnier’in reformları için gereken desteği bulmasını engelledi.
Kritik Oylama ve Gelecek
Güvensizlik oylamasının başarılı olması, Macron’un liderliği açısından bir dönüm noktası olacak ve ya hükümetin tamamen yeniden yapılandırılmasına ya da yeni seçimlerin gündeme gelmesine yol açabilecek. Marine Le Pen ve Ulusal Birlik Partisi içinse oylamaya destek verme kararı, siyasi kazançların yanı sıra ciddi riskleri de beraberinde getirebilir.
Macron’un birlik çağrısı, bu oylamanın sadece hükümetin geleceği değil, aynı zamanda Beşinci Cumhuriyet’in istikrarı açısından da belirleyici olduğunu gösteriyor. Fransa’nın siyasi geleceği, milletvekillerinin bu çağrıya nasıl yanıt vereceğiyle şekillenecek.
Türkiye’nin Finansal Okuryazarlık Oranı Dünya Ortalamasının Gerisinde
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Halkbank Gençİz Gençlik Zirvesi’nde yaptığı konuşmada Türkiye’deki finansal okuryazarlık oranının dünya ortalamasının altında olduğuna dikkat çekti. Şimşek, temel finansal sorulara doğru cevap verebilenlerin oranının Türkiye’de %24, dünya genelinde ise %33 olduğunu belirterek, bu farkı kapatmak adına SPK ile geniş çaplı bir eğitim seferberliği başlattıklarını açıkladı.
Bireysel yatırımcıların finansal enstrümanlara olan ilgisinin arttığını vurgulayan Şimşek, Türkiye’de 22,1 milyon kripto para hesabının bulunmasını, yatırımcıların yüksek riskli alanlara yönelimi olarak değerlendirdi. Şimşek, borsada somut ürünlerin bulunduğunu ancak kripto paraların yapay zekâ tarafından üretilmiş, soyut değerler taşıdığını belirtti.
Şimşek, tasarruf alışkanlıklarının bireylerin finansal geleceği üzerindeki etkisine dikkat çekti. Günlük bir paket sigara maliyetinin yılda 27 bin TL’ye ulaştığını ifade eden Şimşek, bu tutarın bir yıl boyunca tasarruf edilerek yatırıldığında, 5 yıl içinde 147 bin TL’ye ulaşabileceğini hesapladı.
Finansal okuryazarlığın bireysel ve ulusal düzeyde önemini vurgulayan Şimşek, gençleri SPK’nın eğitim programlarından faydalanmaya çağırdı. “Finansal okuryazarlık, bireylerin daha bilinçli kararlar almasını ve tasarruflarını daha verimli değerlendirmesini sağlar,” dedi.
Morgan Stanley’nin Faiz İndirimi Beklentisi Sabit Kaldı
Morgan Stanley, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 26 Aralık’taki toplantısında 200 baz puanlık bir faiz indirimi yapacağını öngörüyor ve bu konuda beklentilerinde bir değişiklik yapmadı. Ayrıca, 2025 yılı sonu için enflasyon tahminini %26, politika faizini ise %28,5 seviyesinde tutmayı sürdürüyor.
AK Parti Kulislerinde Asgari Ücret ve Emekli Maaşı Konuşuluyor
AK Parti çevrelerinde, 2024 yılı için asgari ücretin 23-25 bin lira aralığında belirlenebileceği yönündeki görüşler ağırlık kazanıyor. Bunun yanı sıra, en düşük emekli maaşına yönelik düzenlemeler üzerinde çalışıldığı belirtiliyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, asgari ücret konusundaki beklentilerin farkında olduklarını ve görüşmelerin 10 Aralık’ta başlayacağını ifade etti.
Borsa İstanbul
Bist100 Grafik
Bist100/USD Grafik
MACKO – Mackolik İnternet Hizmetleri Ticaret A.Ş.
Şirket %300 oranında bedelsiz sermaye artırımı kararı aldı.
AGROT – Agrotech Yüksek Teknoloji ve Yatırım A.Ş.
Yönetim Kurulu Başkanı Hümeyra Keskin, 36.000.000 adet Agrotech payının borsada işlem gören tipe dönüşümü için Merkezi Kayıt Kuruluşu’na başvurdu.
ASELS – Aselsan Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Aselsan Genel Müdürü Ahmet Akyol: Dolar bazında %10’unun üzerinde büyümeyle yılı kapatacağız. 2030’da dünyada ilk 30 firma arasında girme hedefimiz var. Son 2 yılda çok büyük kontratlar imzaladık. Gelecek yılın bu yıldan da iyi olmasını bekliyoruz.
Yılda 250 milyon dolar yatırım yapıyoruz. Son dönemde 3 tane büyük tesisin yapımına yeni başladık. Sadece bunların toplam yatırım tutarı 400 milyon dolar. SİHA’larımızın kameralarından daha yüksek sayıda üretebileceğiz. Bu yatırım tamamlanmak üzere.
Aselsan Genel Müdürü Ahmet Akyol: Geçtiğimiz yıl 5 milyar dolar tutarında yeni sözleşme imzalamıştık. Bu yılı da 5 milyar doların üzerinde kapatmaya doğru gidiyoruz. Sürdürülebilir bir büyümeyi artık oluşturduk. Aselsan’ı geleceğe taşıyan sağlıklı yapıyı kurguladık. Gelirimizin %20’si yurt dışından. Bunu 2030 ve sonrasında %50’ye taşıma hedefimiz var.
TOASO – Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.
Rekabet Kurulu Tofaş-Stellantis kararını gözden geçirecek.
TTRAK – Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş – 29 milyon Euro yatırım kararı
Traktör kabinlerinin yerli üretimine ilişkin yatırımları kapsamında, Erenler Fabrikası’nda kabin montaj hattının faaliyete geçmesini takiben, Şirket tarafından 2025 yılının ilk çeyreğinin sonuna kadar yaklaşık 29 milyon Euro yatırımla 8.000 m2’lik yeni bir kaynak, kataforez ve boyahane tesisinin kurulmasına karar verilmiştir.
Söz konusu tesisin devreye girmesiyle birlikte, traktör kabin iskeletlerinin Erenler Fabrikası’nda üretilmesi ve böylece Şirket’in üretim süreçlerine ilk kez kaynak operasyonunun dâhil edilmesi planlanmaktadır.
Hedef Fiyat
Ziraat Yatırım
YKBNK – YAPI VE KREDİ BANKASI A.Ş.
Son Fiyat – 30.38 ₺
Hedef Fiyat – 40.80 ₺
Potansiyel Getiri- %34.30
Yapı Kredi Yatırım
TUPRS – TÜPRAŞ-TÜRKİYE PETROL RAFİNERİLERİ A.Ş.
Son Fiyat – 152.40 ₺
Hedef Fiyat – 195.00 ₺
Potansiyel Getiri – %27.95
Oyak Yatırım
FROTO – FORD OTOMOTİV SANAYİ A.Ş.
Son Fiyat – 996.50 ₺
Hedef Fiyat- 1477.00 ₺
Potansiyel Getiri – %48.22
Gedik Yatırım
CCOLA – COCA-COLA İÇECEK A.Ş.
Son Fiyat – 56.00 ₺
Hedef Fiyat – 84.20 ₺
Potansiyel Getiri – %50.36
Küresel Piyasalarda Karışık Seyir: Asya Endeksleri Farklı Yönlerde
Asya piyasalarında karışık bir tablo hâkimdi. Japonya’nın Nikkei 225 Endeksi günü %0,07 yükselişle tamamlarken, Hong Kong’un Hang Seng Endeksi %0,02 düşüş gösterdi. Güney Kore’nin KOSPI Endeksi %1,44 oranında gerilerken, Çin’in CSI 300 Endeksi %0,54 kayıpla günü tamamladı.
Avrupa Piyasalarında Pozitif Hava: DAX ve CAC 40 Yükselişte
Avrupa borsaları genel olarak pozitif bir gün geçirdi. Almanya’nın DAX Endeksi günü %1,08 yükselişle tamamlarken, Fransa’nın CAC 40 Endeksi %0,66 oranında değer kazandı. İngiltere’nin FTSE 100 Endeksi ise %0,28 düşüşle negatif ayrıştı.
Emtia Piyasalarında Yükseliş: Altın ve Gümüş Değer Kazandı
Emtia piyasalarında pozitif bir seyir görüldü. Gümüş, %0,85 yükselişle 31,29 dolar seviyesine ulaşırken, altın %0,34 artışla 2.651 dolar seviyesinde günü tamamladı.
Kripto Paralar
Bitcoin Grafik
