Ekonomik büyümenin öncü göstergesi İSO Türkiye İmalat PMI endeksi, Temmuz 2025’te üçüncü ay üst üste gerileyerek 45,9 seviyesine indi. Endeks, sanayi sektöründe kesintisiz daralmanın 16. aya ulaştığını teyit etti. 50 altındaki değerler sektördeki bozulma eğiliminin sürdüğünü ortaya koydu.
SİPARİŞLERDE 25 AYLIK REKOR DÜŞÜŞ
Müşteri talebindeki belirgin durgunluk, yeni siparişlerin marttan bu yana en keskin düşüşünü tetikledi. Siparişler endeksi 44,8 ile 25. ay üst üste gerileme kaydetti. Zayıf dış talep nedeniyle ihracat siparişleri de daralmayı sürdürdü.
ÜRETİMDE SON 10 AYIN EN SERT GERİLEMESİ
Yeni sipariş azalışının etkisiyle üretim, son 10 ayın en hızlı düşüşünü yaşadı. İstihdamda ise 10 sektörden sadece gıda ürünleri pozitif performans gösterirken, tekstilde en belirgin azalma gözlendi. Firmalar stok eritme ve maliyet kısma stratejilerine odaklandı.
TL’DEKİ DEĞER KAYBI MALİYETLERİ ZİRVEYE TAŞIDI
Türk Lirası’ndaki değer kaybı, girdi maliyetlerini artırarak üreticilerin finansal baskısını şiddetlendirdi. Satın alma faaliyetleri tüm sektörlerde yavaşlarken, istihdam ve yatırım kararları ertelendi.
İSO BAŞKANI BAHÇIVAN: “ALARM ZİLLERİ ÇOK GÜÇLÜ ÇALIYOR”
İstanbul Sanayi Odası Başkanı Erdal Bahçıvan’ın Karar’a yaptığı açıklamada, verilere ilişkinşu ifadeleri kullandı:
“Sanayimizin bedel ödeme sınırlarını aştığını artık görmeliyiz. Hiç kimse bu duruma kayıtsız kalamaz. Çözüm için siyasi otorite ve tüm paydaşlara diyalog sağlanmalı.”
Bahçıvan, özellikle emek-yoğun sektörlerdeki durumun kritik seviyede olduğunu vurguladı.
FİTCH’TEN KREDİ BASKISI UYARISI
Uluslararası derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türk sanayi şirketlerinin 2025’te yüksek kredi baskısı altında kalacağını açıkladı. Kurum, “TL’deki değer kaybı döviz borcunu artırıyor, yüksek enflasyon ise fiyatlama baskısı yaratıyor” değerlendirmesini yaptı. Net borç/FAVÖK oranının 2025’te %3,8’e çıkması bekleniyor.
İSTİHDAMDA SEKTÖREL KAYMA: SANAYİ AZALDI, HİZMET ARTTI
TCMB analizine göre, 2024 Mayıs-2025 Mayıs döneminde sanayi istihdamı 157 bin kişi (%3,1) azaldı. Buna karşılık hizmet sektörü 258 bin kişilik, inşaat ise 83 bin kişilik artış kaydetti. Ekonomik gelişmeye paralel olarak istihdamın hizmetlere kaymasının küresel bir eğilim olduğu vurgulandı.
İŞGÜCÜ GEÇİŞKENLİĞİ
Rapor, Türkiye’de sanayinin istihdam payının OECD ortalamasının 5 puan üzerinde olduğunu, ancak ekonomik kalkınmayla bu farkın azalmasının beklendiğini belirtti. İşgücü piyasasının verimliliği için çalışanların sektörler arası geçiş esnekliğinin hayati önem taşıdığına dikkat çekildi.
