• Politika faizi yüzde 40,5’e çekilmesine rağmen bankalar, TL mevduat oranında yüzde 60 hedefini tutturabilmek için yüzde 46–48 bandında faizler sunuyor.
• Her ayın son cuma günü yapılan hesaplamada oranı yakalayamayan bankalara ceza kesiliyor; 0,5 puanlık farkla bile milyarlarca lira mevduat başka bankalara kayıyor.
• Bankalar, kredileri geçici olarak mevduata yatırmak ve döviz varlıklarını bozdurmak gibi yollarla oranı tutturmaya çalışıyor.
Bankacılık sektöründe eylül sonu yaklaşırken mevduat yarışının dozu iyice arttı. Merkez Bankası’nın temmuz ve eylülde aldığı faiz indirimleri politika faizini yüzde 40,5’e çekse de makroihtiyati tedbirler nedeniyle TL mevduatta yüzde 60 barajını tutturmak bankalar için kritik hale geldi. Bu oranı yakalayamayan kurumlara ceza kesiliyor.
Sektör kaynaklarına göre kamu ve özel bankalar adeta “birbirini yemeye” başladı. Bir bankacı, sadece 0,5 puan daha yüksek faiz verilerek milyarlık mevduatın el değiştirdiğini aktarıyor. Bazı bankaların oranı yakalayabilmek için kredi kullandırıp, bu krediyi kısa süreliğine TL mevduata park ettirdiği; hatta döviz varlıklarını bozdurarak hesaplamayı tutturmaya çalıştığı ifade ediliyor. Hesaplamalar tamamlandıktan sonra kredilerin serbest bırakılması ve döviz pozisyonlarının yeniden yerine konması planlanıyor.
Bu yarışın maliyeti de yüksek. TL mevduat oranı yüzde 56’da kalan bir bankanın, 1 milyar lirayı aşan cezayla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor. Dolayısıyla son haftada oranı yükseltmek için bankaların “vites artırması” bekleniyor.
Bankaların internet sitelerinde görülen “hoş geldin” faizleri de bu tabloyu teyit ediyor. Politika faizi yüzde 40,5 iken, yeni açılan TL mevduatlara yüzde 44 ile yüzde 48 arasında faiz teklifleri sunuluyor. BDDK verilerine göre sektör genelinde TL mevduatın toplam içindeki payı yüzde 60,1 seviyesine çıkmış durumda. Ancak bu oran, bireysel ve kurumsal müşterileri birlikte kapsıyor; banka bazında hedefin altında kalanlar için tablo daha sıkıntılı.
12 Eylül itibarıyla standart TL mevduat hacmi 14,7 trilyon lira seviyesinde iken, toplam mevduat büyüklüğü 24,5 trilyon lirayı buluyor. Görünen o ki, ay sonu hesaplamaları öncesi mevduat savaşları daha da kızışacak.
