Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın Moskova’ya kaçışı ve öncesinde öne sürülen 250 milyon dolarlık nakit transferi iddiaları, uluslararası gündemi sarsmaya devam ediyor. Financial Times’ın (FT) ulaştığı belgeler, Suriye Merkez Bankası’ndan Moskova’ya 2018-2019 yıllarında gerçekleştirilen nakit sevkiyatların detaylarını güz önüe serdi.
Aynı zamanda Esad, şam’dan ayrılışı sonrası ilk defa bir açıklama yaparak yaşanan olayları kendi ağzından değerlendirdi.
21 Sevkiyat ve 250 Milyon Dolarlık Transferin Detayları
Financial Times’ın haberine göre, Suriye Merkez Bankası’na ait toplam 250 milyon dolar, 2018-2019 yılları arasında 21 farklı uçuş ile Moskova’ya taşındı. Bu nakit sevkiyatları, ABD dolarlık 100’lük ve Euro’luk 500’lük banknotlar halinde yapıldı.
İddiaya göre, sevkiyatlar Esad rejiminin Kremlin’den aldığı askeri desteğin borç ödemesi olarak gerçekleştirildi.
Sevkiyat Takvimi:
- Mart 2018: Moskova’ya ilk olarak 10 milyon dolarlık sevkiyat yapıldı.
- Şubat 2019: 500 Euro’luk banknotlar halinde 20 milyon Euro’luk bir transfer kayıtlara geçti.
- Eylül 2019: Toplamda 21 sevkiyat ile 250 milyon doların üzerine çıkıldı.
Bu transferlerin çoğu, ABD yaptırım listesinde yer alan TsMR Bank ve RFC Bank gibi Rus bankalarına teslim edildi. Uzmanlar, bu operasyonun Suriye’nin yaptırımlarla izole olması nedeniyle finansal çıkmazı aşma çabasının bir sonucu olduğunu belirtiyor.
Esad’dan İlk Açıklama: “Planlı Bir Kaçış Değildi”
Al Arabiya’nın haberine göre, Moskova’ya kaçmasından bu yana ilk kez konuşan Beşar Esad, şu ifadeleri kullandı:
“Suriye’ye terörün yayılması ve 7 Aralık 2024 akşamı Şam’a ulaşmasıyla birlikte, Suriye Devlet Başkanı’nın kaderi hakkında spekülasyonlar artmıştır. Ancak şu açıkça ifade edilmelidir ki; planlı bir şekilde ülkeyi terk etmedim. Çatışma son saatlerine kadar Şam’da görevimin başındaydım.”
Esad, çatışma şiddetinin artması ve Şam’da kontrolün yitirilmesi üzerine Rus dostlarıyla koordinasyon sağlanarak Lazkiye’ye geçtiğini ve buradan Hmeymim Askeri Üssü’ne ulaştığını belirtti.
“8 Aralık sabahı, Şam’ın düşmesinden sonra, Rusya’ya tahliye edilmem, ülkemizin geleceği için tek mantıklı opsiyon olarak görülmüştür. Ancak bu bir sığınma değil, savaşı farklı bir yerden takip etme kararıydı.”
Esad Ailesi’nin Rusya’daki Varlıkları
Financial Times’a göre, nakit transferlerinin yanı sıra Esad’ın akrabalarının da Moskova’da önemli gayrimenkul yatırımları bulunuyor. Bu yatırımlar arasında Moskova’nın önemli lokasyonlarında en az 20 lüks daire dikkat çekiyor.
Uzmanlar, bu yatırımları Esad ailesinin “güvenli liman” arayışı olarak yorumluyor. Suriye’deki savaş nedeniyle yaptırımların artması, rejim liderlerini ve akrabalarını finansal olarak böyle bir yola itmiş durumda.
Uluslararası Tartışmalarda Esad ve Kremlin’in Rolü
Esad’ın Moskova’ya sığınması, Rusya ile olan mali bağlarını ve Kremlin’in bu operasyonlara verdiği desteği yeniden tartışmaya açtı.
Kimi uzmanlar, Esad rejiminin Rusya’ya yaptığı nakit ödemeleri, Kremlin’in Suriye’deki askeri varlığının finansmanı için kritik bir unsur olarak görüyor. Ancak Kremlin tarafından konuya dair resmi bir açıklama gelmedi.
Beşar Esad’ın şu anki durumu, hem çatışmanın geleceği hem de Suriye’nin uluslararası konumu üzerine yeni soru işaretleri yaratıyor.
İç Piyasada Son Gelişmeler
Kredi Kartlarına Yeni Yıl Düzenlemesi: Limitler Gelirle Sınırlanacak
Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım-ÜFE) Açıklandı
Şişecam’da Neler Oluyor?
Credit Agricole’dan 2025 için Dolar/TL Tahminleri
Credit Agricole, 2025 yılı için Türk lirasının sınırlı değer kaybı yaşayacağını öngörüyor. Banka, dolar/TL’nin yılın ilk yarısında 35,50 TL seviyesine kadar yükselmesini, yıl sonunda ise 36 TL seviyelerinde kalmasını bekliyor. Raporda, Türkiye’nin yüksek faiz oranlarının, istikrar kazanan politikaların faydasını görmeye devam edeceği belirtiliyor. Ayrıca, Türkiye’nin dış dengesizliklerini gidermek için ekonomik soğuma gerektiği vurgulanıyor. Banka, enflasyonun hala yüksek kalacağını ancak dezenflasyon sürecinin devam edeceğini ifade ediyor.
Yurt Dışına Çıkış Harcının Pulla Ödenmesi Sona Eriyor
Gelirler İdaresi Başkanlığı (GİB), 1 Ocak 2025 itibariyle yurt dışına çıkış harcının pulla ödenmesi uygulamasının sona ereceğini duyurdu. Yurt dışına çıkış harcı, bundan sonra dijital vergi dairesi, GİB Mobil, anlaşmalı bankalar (internet bankacılığı, mobil bankacılık, vezne ve ATM), vergi dairesi ve havalimanındaki veznelerden ödenebilecek.
Borsa Istanbul
Borsa İstanbul 100 (BIST 100) endeksi, 16 Aralık saat 16:40 itibarıyla yüzde 0,47 düşüşle 10.077 puan seviyesinden işlem görmeye devam ediyor. Sabah saatlerinde dalgalı bir seyir izleyen endeks, günün ilerleyen saatlerinde satışların etkisini artırmasıyla birlikte negatif bölgede kalmayı sürdürdü.
Günlük işlem hacmi ise yaklaşık 52 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. Sektör bazında bakıldığında, banka hisselerinde sınırlı bir düşüş görülürken, sanayi ve holding hisselerinde zayıf performansın sürdüğü gözlemleniyor.
Borsa Istanbul Halka Arz’da Dünyada 15. Sıraya Geriledi
Yurtdışı Piyasalarda Son Gelişmeler
Goldman Sachs: FED Faiz İndirimlerinde Yavaşlayacak
Goldman Sachs ekonomistleri, Federal Reserve’in faiz indirimlerine daha yavaş bir tempo ile devam edeceğini ve Ocak ayında faiz oranını sabit tutacağını öngörüyor. Ekonomistler, son açıklamalarda, işsizlik oranının Fed’in 2024 projeksiyonlarının altında kalmasının ve enflasyonun hedefin üzerinde olmasının, indirim hızının yavaşlatılmasına yönelik bir sebep oluşturduğunu belirtiyor. Ayrıca, banka ekonomistleri, toplantılarda alınacak kararların daha dikkatli bir şekilde veriye dayalı olarak alınacağına ve faiz indirimlerinin hızının yavaşlayacağına dair bir vurgu yapılacağına dikkat çekiyorlar. Goldman Sachs, önümüzdeki yıl için faiz indirimlerinin Mart, Haziran ve Eylül aylarında devam edeceğini, nihai Fed fonlama oranının ise %3,5-3,75 arasında kalacağını öngörüyor.
Lagarde: Faizlerin Yönü Belli, Daha Fazla İndirim Yolda
Avrupa Merkez Bankası (AMB) Başkanı Christine Lagarde, faiz indirimlerinin devam edeceğini ve yönün “aşağı doğru” olduğunu belirtti. Son faiz indiriminin “son olmadığını” vurgulayan Lagarde, enflasyon risklerinin artık “iki taraflı” olduğunu ifade etti. AMB, şu ana kadar 4 kez faiz indirimi yaptı ve faizlerin nötr seviyeye yaklaşması bekleniyor. Piyasalar, mevduat faizinin yüzde 2‘ye düşmesini öngörüyor. 2025 yılı ortasında %1,1 büyüme bekleniyor.
Euro Bölgesi PMI Daralmaya İşaret Ediyor
Euro Bölgesi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), imalat sektöründeki daralmanın devam ettiğini ancak hizmet sektörünün büyümeye geçtiğini gösterdi. Aralık ayında İmalat PMI 45,2 seviyesinde kaldı, yeni siparişler ise 43’e geriledi. Öte yandan, Hizmet PMI 51,4’e çıkarak genişlemeye işaret etti. Bileşik PMI Aralık ayında 49,5’e yükseldi, ancak hâlâ daralma bölgesinde kaldı.
Almanya’da PMI Beklentilerin Üstünde, Ancak Daralma Devam Ediyor
Almanya’nın Bileşik PMI Aralık ayında 47,8’e yükseldi, ancak üretim hala daralıyor. İmalat PMI 42,5’e gerileyerek daha hızlı bir düşüş gösterdi, yeni siparişlerde ise önemli bir azalma yaşandı.
Fransa’da Daralma Sürüyor
Fransa’da Bileşik PMI 46,7’ye yükselse de, ekonomik daralma devam etti. Üretim faaliyeti 41,9’a gerilerken, hizmet sektörü de zorluk yaşamaya devam etti. İş güveni ise mütevazı bir iyileşme gösterdi.
EUR/USD Paritesinde Son Durum
Euro/Dolar (EUR/USD) paritesi, günlük %0,12 düşüşle 1,0485 seviyesinden işlem görüyor.
Kripto Paralarda Son Durum
Kripto para piyasası güne yükselişle devam ediyor. Bitcoin, günlük %2,6 artışla 105.816 dolar seviyesine yükselirken, Ethereum da %1,1’lik değer kazancıyla 3.955 dolardan işlem görüyor. Uzmanlar, piyasalardaki bu toparlanmayı yatırımcıların artan risk iştahına ve teknoloji sektörüne yönelik olumlu beklentilere bağlıyor.
Emtia Piyasasında Son Durum
Ons Altın
Ons Altın Haftaya Yükselişle Başladı
Geçtiğimiz haftayı 2.650 dolar seviyesinden kapatan ons altın, yeni haftaya yükselişle başladı. Sabah saatlerinde 2.656 dolar seviyesinden işlem görmeye devam eden altın, yatırımcıların güvenli liman taleplerindeki artışla destekleniyor.
Bankalararası piyasada haftaya 2.976 lira seviyesinden başlayan gram altın, şu sıralar 2.982 lira seviyesinden işlem görmeye devam ediyor.
Kapalıçarşı’da ise gram altın fiyatı daha yüksek seviyelerde; 3.030 lira düzeyinde alıcı buluyor. Bu farklılık, piyasalardaki arz-talep koşulları ve likidite farklarından kaynaklanıyor.
Yatırımcılar, özellikle 18 Aralık’taki Fed toplantısına odaklanmış durumda. Piyasalarda Fed’in faiz indirimlerini yavaşlatacağı beklentisi hâkimken, alınacak kararların dolar ve ons altın üzerindeki etkisinin belirleyici olacağı ifade ediliyor. Uzmanlar, Fed’den çıkacak güvercin tondaki mesajların altın fiyatlarını desteklemeye devam edebileceğini belirtiyor.
Ons Gümüş
Haftaya 30,55 dolar seviyesinden başlayan ons gümüş, gün içinde 30,77 dolar seviyesine kadar yükseldi. Ancak kazançlarını koruyamayan gümüş, tekrar düşüş yaşayarak haftaya başladığı seviye olan 30,57 dolar seviyesine geri döndü.
Brent Petrol
Haftaya sert düşüşle başlayan Brent petrol, 73,40 dolar seviyesinden gelen alımlarla toparlanarak 73,70 dolarseviyesinden işlem görmeye devam ediyor.
Öte yandan Barclays, Brent petrol için 2025 adil değer tahminini 83 dolar/varile düşürdü. Banka, bu revizyonun küresel talepteki zayıflık ve arz artışlarına yönelik beklentilerden kaynaklandığını belirtti.
