- Borsada reverse-IPO ile halka açılma yöntemi maliyetli olduğu için yatırımcılar yeni bir yol arıyor.
- Yeni akım: kottan atılmış (borsadan çıkarılmış) şirketleri satın alıp yeniden borsaya döndürmek.
- “Çöpte olanı ucuza al, geri getir” mantığıyla daha düşük maliyetli halka arz dönemi başlayabilir.
Yeni Akım: “Çöpten Borsa Yaratmak”
Borsada halka arz rüzgârı uzun süredir devam ediyor. Ancak son dönemde SPK’nın kriterleri zorlaştırması ve maliyetlerin artması, şirket sahiplerini ve yatırımcıları farklı yollar aramaya itti. Daha önce popüler olan reverse-IPO yöntemi, yani bir şirketin başka bir mevcut şirketin altına sokularak halka arz edilmesi, ciddi maliyetleri beraberinde getiriyordu. Bu yüzden piyasada “takeover dalgası” olarak bilinen bir süreç yaşanmıştı.
Şimdi ise çok daha düşük maliyetli ve “yaratıcı” görünen yeni bir akım gündeme geliyor: Kottan atılmış (yani borsadan çıkarılmış) şirketleri satın alıp tekrar borsaya döndürmek.
Neden Bu Yöntem İlgi Çekiyor?
Bir yatırımcı, yeni şirketini halka arz etmek istediğinde milyonlarca liralık masraf ve süreçle uğraşmak zorunda kalıyor. Reverse-IPO da bu masrafları biraz düşürse de hala 3 TL’lik mala 5-10 TL ödemek anlamına gelebiliyor.
Yeni yöntem ise çok daha basit:
- Zaten borsadan atılmış, değersiz görülen şirketler çok düşük fiyatlara (örneğin 0,1 TL) satın alınabiliyor.
- Bu şirket, gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra tekrar borsaya dönüyor.
- Böylece hem yatırımcı halka arz imkânı yakalıyor hem de ciddi maliyetlerden kurtuluyor.
Bir anlamda, “çöpte duran bir şirketi al, üzerine yeni iş modeli koy, borsaya geri döndür” mantığı işliyor.
Örnekler: Artı ve Egeli CO
Piyasada bu yönteme dair ilk sinyaller şimdiden görülmeye başlandı. Özellikle Artı ve Egeli CO isimleri, yatırımcıların radarına girdi. Bu şirketler, daha önce kottan atılmış olmalarına rağmen, yeni sahipleri sayesinde tekrar borsaya dönüş yolunda örnek teşkil ediyor.
Yatırımcılar arasında, “Akıllı olan ucuz olana yönelir” düşüncesi hızla yayılıyor. Çünkü 10 TL verip risk almak yerine, 0,1 TL’lik bir şirkete küçük yatırımlarla giriş yapmak daha cazip görünüyor.
Fırsatlar ve Riskler
Yeni akım yatırımcılara düşük maliyetli fırsatlar sunuyor gibi görünse de, önemli riskler de içeriyor:
- Şirketin geçmiş sorunları: Kottan atılmış bir şirketin geçmiş borçları, yönetim zaafları veya dava dosyaları olabilir.
- SPK onayı: Şirketin tekrar borsaya dönmesi için ciddi denetimlerden geçmesi gerekiyor. Her girişim başarıya ulaşmayabilir.
- Yatırımcı güveni: Halka arzlarda yatırımcıların ilgisi yüksek olsa da, “çöpten dönen” şirketlerin performansı konusunda soru işaretleri bulunuyor.
Yine de, düşük maliyet + yeniden doğuş hikâyesi yatırımcıların ilgisini çekmeye yetiyor.
Sonuçta, halka arzların zorlaştığı, maliyetlerin yükseldiği bu dönemde yatırımcılar yaratıcı çözümler arıyor. Reverse-IPO dönemi maliyetli bulundu, takeover dalgası yaşandı. Şimdi ise sahne, “çöpten şirket çıkarma” akımına kalmış görünüyor.
