- 1 Ocak’tan itibaren 200 bin TL ve üzeri para transferlerinde açıklama ve kademeli beyan zorunluluğu başlıyor.
- 20 milyon TL ve üzerindeki işlemlerde paranın kaynağı belgeyle ispatlanacak.
- Bireysel IBAN’larla yapılan sık ve yüksek tutarlı tahsilatlar “ticari faaliyet” şüphesiyle MASAK radarına girecek.
MASAK’ın 2025 yılı için hazırladığı yeni tebliğ taslağı ve BDDK uyum düzenlemeleriyle birlikte, para transferlerinde denetim rejimi köklü biçimde değişiyor. Amaç net: kayıt dışı ticaret, vergi kaçırma ve kara para aklama ile mücadelede daha agresif ve doğrudan bir izleme mekanizması kurmak.
Yeni düzenlemeye göre 1 Ocak’tan itibaren 200 bin TL ve üzerindeki EFT ve havale işlemlerinde işlem açıklaması zorunlu hale geliyor. “Bireysel ödeme” gibi genel ve muğlak ifadeler artık yeterli olmayacak; açıklamaların en az 20 karakter olması gerekecek. Bu eşik, para transferlerinde ilk filtre noktası olarak tasarlandı.
Daha yüksek tutarlarda ise kademeli bir beyan süreci devreye giriyor.
200 bin TL ile 2 milyon TL arasındaki işlemlerde transferin niteliği kısaca beyan edilecek.
2 milyon TL ile 20 milyon TL arasındaki işlemlerde “Nakit İşlem Beyan Formu” doldurulacak.
20 milyon TL ve üzerindeki transferlerde ise detaylı açıklama ve paranın kaynağını gösteren belgeler talep edilecek.
Bu yapı, bankalara da daha geniş yetkiler tanıyor. Bankalar, işlem türüne göre müşterilere farklı beyan seçenekleri sunabilecek; şüpheli gördükleri işlemler için belge isteyebilecek, işlemi durdurabilecek ve MASAK’a bildirim yapabilecek.
Düzenlemenin en kritik başlıklarından biri ise bireysel IBAN’lar. İşletme adına değil, şahıs adına açılmış IBAN’lara düzenli ve yüksek tutarlı tahsilat yapılması, MASAK tarafından “IBAN kiralama” veya “kayıt dışı ticaret” şüphesiyle değerlendirilebilecek. Özellikle POS cihazı olmadan, IBAN üzerinden tahsilat yapan işletmeler daha yakından izlenecek.
Yeni çerçeve, fiilen şu mesajı veriyor: IBAN artık sadece teknik bir ödeme aracı değil, ticari faaliyetin izini süren bir denetim alanı. Yüksek hacimli para hareketleri açıklamasız ve belgesiz biçimde sistem içinde dolaşamayacak.
MASAK ve BDDK’nın bu adımı, finansal sistemde gri alanları daraltmayı hedefliyor. Ancak aynı zamanda, bireysel kullanıcılar ve küçük işletmeler için “alışkanlıkla yapılan” para transferlerinin dahi artık riskli hale geldiği yeni bir dönemin başladığına işaret ediyor. IBAN’la ödeme almak serbest, ama gerekçesiz ve belgesizse artık sessiz kalınmayacak.
