fbpx

BLACK SWAN

Ana SayfaEkonomiSanayi üretimi şubatta yatay...

Sanayi üretimi şubatta yatay kaldı, perakende satışlar sıçradı, cari açık ve işsizlik arttı

12-16 Nisan haftasının ilk iki gününde yoğun veriler gelmeye başladı. Pazartesi günü ödemeler dengesi ve işgücü verileri, Salı günü sanayi üretimi ve perakende satış verileri açıklandı.

TÜİK verilerine göre Şubat ayında sanayi üretimi aylık %0,1, yıllık %8,8 artış kaydetti. Sanayi üretimi ile genelde benzer eğilimi gösteren perakende satış hacmi Şubat ayında aylık %3,4’lük artış ile sıçrama yaptı, yıllık artışı %4,6 oldu. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı Şubat ayında aylık 0,7 puanlık artış ile %13,4 seviyesinde gerçekleşti. Merkez Bankası tarafından açıklanan cari işlemler açığı Şubat ayında önceki aya göre 0,8 milyar dolar artışla 2,5 milyar dolar oldu, geriye dönük 12-aylık dönemde cari açık toplamı 37,8 milyar dolar seviyesine yükseldi.

Detaylara geçmeden önce, takvim ve mevsimsel etkilerden arındırılmış verileri dikkate aldığımı belirtmek istiyorum.  

Türkiye’nin ihracat hacminin en büyük payını otomotiv sektörü ve yan sanayi oluşturuyor. Aşağıdaki grafik, en son 2020 yılında toplam ihracat hacminin %77’sini oluşturan ihracat kalemlerini gösteriyor. Sanayi sektöründe ihracatın lideri konumunda kırmızı çizgiyle gösterilen Taşıt Araçları ve Yan Sanayi sektörü yer alıyor. Otomotiv sektörü ihracatında en önemli pazar başta özellikle Almanya olmak üzere Avrupa bölgesidir.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Sanayi üretimindeki gelişmeleri daha iyi anlamak için şu hatırlatmayı yapayım: Küresel çapta yaşanan yarı iletken çip tedarikindeki yetersizlikler küresel otomotiv üretimini tehdit altında bırakan hatta durma noktasına getiren en önemli faktördür. Nitekim Türkiye’nin takvim ve mevsimsellikten arındırılmış otomotiv ithalat hacim endeksindeki son üç aydaki düşüş eğilimi de bu gelişmeyi doğruluyor.

Aşağıdaki grafikte; renkli çubuklar grafiğin sol ekseninde sanayi sektörü üretim, ihracat ve ithalatının seyri, sağ eksende ise sarı çizgiyle sanayi sektörü istihdamındaki seyir gösterilmektedir.

Kaynak: Turkey Data Monitor

Buna göre;

. Otomotiv sektörü üretimi (siyah çubuklar) Eylül 2020’den bu yana 2019 yılı seviyelerinin üzerinde olsa da Ocak-Şubat döneminde hafif zayıfladı. Grafikte yeşil çubuklarla gösterilen otomotiv ihracatında, son iki aydaki aşağı yönlü eğilim söz konusu zayıflığı açıklıyor. Otomotiv ihracatındaki düşüşün ana sebebi ise en büyük ihracat pazarımız olan Almanya’da sanayi üretiminin 2021 yılının ilk iki ayında aylık ortalama %1,8 daralmış olmasıdır.

. Otomotiv üretimi ve ihracatındaki yataya yakın seyre rağmen Mayıs 2020’den bu yana yükseliş eğilimini sürdüren makine ve teçhizat üretimi (gri çubuklar) Şubat ayında aylık %3,7’lik artış kaydetti.

. Makine ve ekipman ihracatının (pembe çubuklar) Şubat ayında önceki aya göre düşmesine rağmen ithalatındaki (mavi çubuklar) artışın sermaye yatırımı kaynaklı olduğu söylenebilir.  Bu noktada destekleyici faktör, Şubat ayı Reel Kesim Güven Endeksi’nde yer alan yatırım harcaması alt endeksindeki artıştır.

. Otomotiv sektörü üretiminde Şubat ayında kaydedilen düşüşe paralel olarak sanayi sektörü istihdamı da (sarı çizgi) Şubat ayında önceki aya göre 166 bin kişi azaldı.

. Üretim tarafı önceki aya göre yatay kalırken perakende satışlarda aylık %3,4’lük artış yaşandı. Bu sıçrayışın ana sebebinin artan güven algısı olduğunu söyleyebilirim. Zira Dolar/TL kuru Merkez Bankasının güven tazelemesine bağlı olarak Ağustos 2020’den sonra ilk kez Şubat ayında 7,0 seviyesinin altına gerilemiş ve Türk lirasında istikrar sinyalleri bireysel kredilerde de artışı beraberinde getirmiştir.

Mart ayı görünümü olumlu, Nisan belirsiz…

Mart ayı İSO imalat sektörü PMI endeksi ihracat siparişlerinde, üretim ve istihdamda artışı ortaya koymuştu. Özellikle Almanya’nın Mart ayı imalat sektörü PMI endeksinin önceki aya göre sert artış kaydetmesi Türkiye sanayi sektörünü olumlu etkiledi. Ticaret Bakanlığı da Mart ayında Türkiye’de ihracatın Şubat ayına göre 2,9 milyar dolar arttığını duyurdu. İthalattaki değişim Mart ayı cari açık verisinde belirleyici olacak. Öte yandan, döviz kurundaki sert yükseliş ve enflasyondaki belirsizliğe bağlı olarak azalan güven algısı, Mart ayında perakende satışlara kısmen olumsuz yansıyabilir; Nisan ayında ise bozulma devam edebilir. Enflasyondaki ana tetikleyici girdi maliyetlerindeki artışın yanı sıra artan döviz kurundaki artışla Türk lirasının değer kaybıdır. Nitekim yurt içi üretici fiyat enflasyonu Mart ayında aylık %4,1, yıllık %31,2 artış kaydetmiş, tüketici fiyatlarına aylık %1,1, yıllık %16,2 artışla yansımıştır.

Nisan ayında da enflasyondaki artış eğilimi sürecektir. Küresel tedarik zincirindeki zorluklara bağlı olarak girdi maliyetlerinde aşağı yönlü bir eğilim şimdilik olası gözükmüyor. Tedarik zincirinde rahatlama olsa bile artan talep fiyatları aşağı çekmeyecektir. Mevcut durumda Merkez Bankasının çarşamba günü yapacağı para politikası toplantısında enflasyonist risklere vurgu yapıp, politika faizinde değişiklik yapmaması en rasyonel çözüm olacaktır.

Dr. Fulya Gürbüz

Most Popular

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

More from Author

Kriptolar Toparlanacak Mı?

Geçtiğimiz 2 haftada büyük satışlar gören kriptolarda destek bulma çabası devam ediyor. Özellikle altcoinlerde büyük düşüşler var.

Doğrudan Vergilerin Payı Artacak Mı?

20 Haziran 2024 tarihine dair önemli gelişmeleri yazımızda bulabilirsiniz. https://twitter.com/blackswanfinans/status/1803722972475056197 https://twitter.com/TuncSatiroglu/status/1803718744809906425?t=JOSEXJU_nX5bmepLiWzZTg&s=19 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1803794628899901910 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1803719991985885356 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1803746182486708419 https://twitter.com/berna_gulpinar/status/1803748047198777511?t=peEhDhfCAl1-P3N44SaykA&s=19 https://twitter.com/memetsimsek/status/1803769967990423909?t=TyvTHpmL8EoKKUWVAWjdpg&s=08 https://twitter.com/DrKocabalkan/status/1803735949257449915?t=RDJ9pS8l1zN1Lju8jgWVJQ&s=19 https://twitter.com/EkonomimCom/status/1803743624162656690?t=wDnBLvhQVtJN7tAnfbm1Mg&s=08 https://twitter.com/omgencal/status/1803797553110004038?t=xdSZZEbBOLytok7LQsTJsw&s=19

Bayramda Dolar Neden Yükseldi?

Kurban Bayramı öncesi 32,27 lira seviyelerinden yükselmeye başlayan Dolar kuru, bayramda...

Bayramda edebiyat molası – Bram Stoker’ın Dracula’sı

İrlandalı yazar Abraham "Bram" Stoker'ın 1897'de yayımlanan Dracula eseri, Viktorya dönemi korku ve gotik edebiyatının önemli bir örneğidir ve vampir mitolojisini modern popüler kültüre kazandırmıştır.

Read Now

Kriptolar Toparlanacak Mı?

Geçtiğimiz 2 haftada büyük satışlar gören kriptolarda destek bulma çabası devam ediyor. Özellikle altcoinlerde büyük düşüşler var.

Doğrudan Vergilerin Payı Artacak Mı?

20 Haziran 2024 tarihine dair önemli gelişmeleri yazımızda bulabilirsiniz. https://twitter.com/blackswanfinans/status/1803722972475056197 https://twitter.com/TuncSatiroglu/status/1803718744809906425?t=JOSEXJU_nX5bmepLiWzZTg&s=19 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1803794628899901910 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1803719991985885356 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1803746182486708419 https://twitter.com/berna_gulpinar/status/1803748047198777511?t=peEhDhfCAl1-P3N44SaykA&s=19 https://twitter.com/memetsimsek/status/1803769967990423909?t=TyvTHpmL8EoKKUWVAWjdpg&s=08 https://twitter.com/DrKocabalkan/status/1803735949257449915?t=RDJ9pS8l1zN1Lju8jgWVJQ&s=19 https://twitter.com/EkonomimCom/status/1803743624162656690?t=wDnBLvhQVtJN7tAnfbm1Mg&s=08 https://twitter.com/omgencal/status/1803797553110004038?t=xdSZZEbBOLytok7LQsTJsw&s=19

Bayramda Dolar Neden Yükseldi?

Kurban Bayramı öncesi 32,27 lira seviyelerinden yükselmeye başlayan Dolar kuru, bayramda da yükselişini sürdürüp 32,86 liraya ulaştı. Sonrası salsa da Dolar/TL, yeni güne yine yükselişle başladı ve 32,50 seviyesinin üstünde. Peki Dolar kurundaki artış, neden kaynaklanıyor? Ömer Rıfat Gencal da bayramda satan tarafın kamu bankaları olduğunu, şimdiye kadar...

Bayramda edebiyat molası – Bram Stoker’ın Dracula’sı

İrlandalı yazar Abraham "Bram" Stoker'ın 1897'de yayımlanan Dracula eseri, Viktorya dönemi korku ve gotik edebiyatının önemli bir örneğidir ve vampir mitolojisini modern popüler kültüre kazandırmıştır.

Tahvil Nedir ve Neden Önemlidir ?

Sabit getirili menkul kıymetler (fixed income securities), yatırımcılara belirli bir süre boyunca düzenli faiz ödemeleri sağlayan ve vadesi sonunda anaparanın geri ödenmesini taahhüt eden finansal araçlardır. Bu tür menkul kıymetler, genellikle düşük riskli olarak kabul edilir ve yatırımcılar için istikrarlı gelir kaynağı oluşturur. Peki nedir bu "akıllı...

YAPAY ZEKA İLE TEKNİK ANALİZ MÜMKÜN MÜ?

Özellikle 2023’ten beri hayatımızda gittikçe daha fazla yer işgal etmeye başlayan bir terim var. Artificial Intelligence, kısaca AI, yani ‘Yapay Zeka’. Herkes bu konuda kendince bir kullanım alanı bulmaya çalışıyor. Web sitesi yaptırandan görsel oluşturtana, video düzenlemeden kod yazdırmaya kadar birçok farklı alanda kendine yer bulmaya başlayan...

PİYASADA OLAN PİYASADA KALIR B26 – KRİPTO

FED BEKLENDİ , BEKLENMEZ OLAYDI Haftanın en önemli olayı önce istihdam verisi , sonra ise Amerikan Merkez Bankası'nın Faiz açıklamasıydı.İstihdam verisi piyasaların soğuduğuna işaret ederken TÜFE, ÜFE beklenti altı geldi.Bu haber piyasalara kısa süreli bir moral verdi.Ancak ertesi gün FED faizleri sabit bıraktı ve daha da kötüsü Powell...

Piyasada Olan Piyasada Kalır – Borsa – Bölüm 26

Öncelikle bizi izleyen/okuyan tüm dostlara şimdiden harika bir bayram diliyorum. Her şey gönlünüzce olsun. Bol kazançlar hepimizin olsun. :) Hareketli bir haftayı daha geride bıraktık. Geçtiğimiz hafta yaptığımız yayında 10040 seviyesini ve bizim için önemini vurgulamıştık. Bu seviyenini hemen civarından destek bulan borsa haftayı %3.28lik yükselişle 10471 puandan...

Bayramda Biz Büyükleri, Sonrasında Büyükler Bizi Öpecek

14 Haziran 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir. Gündemdeki Son Durum Türkiye'deki Son Gelişmeler Bayram Sonrası Yeni Vergiler Bekleniyor https://twitter.com/BloombergHT/status/1801560002521407845 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801528052662280366 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801543212323983411 https://twitter.com/memetsimsek/status/1801555274186244292 https://twitter.com/TuncSatiroglu/status/1801521894576792058 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801608471218995380 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801529342809211328 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801553964283912350 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801547737613180990 https://twitter.com/EkonomimCom/status/1801601064547811572 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801618660982694274 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801625798186562033 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801596077004439719 Dünyadaki Son Gelişmeler https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801615734176436228 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801520826379854070 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801573706671554735 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801624736402669890 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801526969709789328 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801489231769980954 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801493377717805446

Para Kazanmak İçin Psikoloji Nasıl Yönetilir?

Finansal piyasalarda işlem yapanların en çok zorlandığı konulardan birisi de psikolojiyi yönetmek. Bunu uzmanına sorduk.

Vega Portföy Ekonomi Bülteni – 14 Haziran 2024

Vega Portföy tarafından hazırlanan 14 Haziran 2024 tarihli ekonomi bülteni ve veri takvimi şöyle: Gunluk-Bulten-2024-Haz-14İndir

Powell’dan piyasalara kırmızı ışık

Veri yoğun bir haftayı geride bıraktık. İstihdam piyasasının soğuduğunu gösteren veri ve beklenti altı TÜFE, ÜFE gelmesine rağmen, Powell'in görece şahin konuşması sonrasında Bitcoin haftayı ekside kapattı. Yayınlanan dot plota göre sene sonuna kadar faiz indirim beklentisi, 1 olarak gözüküyor. Sene başından beri, piyasalar için en pozitif...