fbpx

BLACK SWAN

Ana SayfaEkonomi18-22 Ocak haftasında merkez...

18-22 Ocak haftasında merkez bankaları toplantılarını izleyeceğiz

18-22 Ocak haftasında Türkiye, Avrupa ve Japonya merkez bankalarının para politikası kararları ve küresel ekonomiye yönelik değerlendirmeleri ile yurt içinde kurdaki düşüşün tüketici güvenine yansımasını, konut fiyatları ve turizm verilerini takip edeceğiz.

18 OCAK 2021, PAZARTESİ

KASIM AYI NET ULUSLARARASI YATIRIM POZİSYONU (NUYP)

Merkez Bankası’nın yayınladığı Uluslararası Yatırım Pozisyonu “bir ekonomideki yerleşik kişilerin yurt dışındaki yerleşik kişiler ile finansal alacakları ve yükümlülüklerin yanında; rezerv varlık olarak tutulan altın şeklindeki finansal varlıklarının belli bir tarihteki stok değerini gösteren ve aylık olarak yayınlanan istatistiki bir tablodur.” Ekim 2020’de 351,2 milyar dolar NUYP açığı kaydedilmişti. Uluslararası varlıklar 227,1 milyar dolar iken yükümlülükler 578,3 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. Aşağıdaki grafikte görebileceğiniz gibi 2020 yılı Haziran-Eylül döneminde uluslararası varlıkların değerinin (mavi çizgi) azalma kaydettiğini görüyorsunuz. Ekim ayında ise uluslararası varlıklarının özellikle de bankalar nezdinde döviz varlıklarının artış kaydettiğini görüyoruz. Söz konusu artışta bankalar nezdindeki döviz mevduatlarındaki 4,4 milyar dolarlık artışın etkisi var. Uluslararası yükümlülükler tarafında ise stok değer olarak Ekim ayında önceki aya göre 16 milyar dolarlık bir düşüş olmuştu. Kasım ve Aralık ayına ilişkin olarak TCMB verilerine başvurduğumuzda bankalardaki döviz tevdiat hesaplarının (döviz cinsi mevduatların) Kasım ayında 3,5 milyar dolar, Aralık ayında ise 3,3 milyar dolar artış kaydettiklerini ekleyelim.

Kaynak: TDM

19 OCAK 2021, SALI

KASIM AYI KONUT FİYAT ENDEKSİ (KFE)

2020 yılı Ekim ayında KFE aylık %2,2’lik artışla 149,90 seviyesine yükselmişti.

20 OCAK 2021, ÇARŞAMBA

ARALIK AYI TURİZM VERİLERİ

Kasım 2020’de Türkiye’ye gelen turist sayısı önceki aya göre yarı yarıya düşerek 834 bin kişiye gerilemişti. Cari İşlemler Dengesi raporunda Kasım ayında turizm gelirlerinin de önceki ay kaydedilen 1,4 milyar dolardan 0,7 milyar dolara gerilediğini görmüştük. Aralık ayında devam eden Kovid-19 kaynaklı kapatmaların etkisiyle turizm verilerinin Kasım ayına göre iyileşme kaydetmeyeceğini söyleyebiliriz.

ARALIK AYI YURT DIŞI ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (YURT DIŞI-ÜFE)

Kasım ayında Yurt Dışı-ÜFE aylık %2 artış kaydetmişti. Aralık ayında Türk lirasındaki değer artışının (döviz kurundaki gerilemenin) Yurt-Dışı-ÜFE’de aşağı yönlü bir baskı oluşturma ihtimali var.

ARALIK AYI MERKEZİ YÖNETİM BORÇ STOKU

2020 yılı Kasım ayında merkezi yönetim borç stoku 1 trilyon 872 milyar TL seviyesindeydi. Borcun 1 trilyon 75 milyar TL’si (%57’si) iç borç , 797 milyar TL’si (%43) ise dış borç miktarını oluşturuyor.

21 OCAK 2021, PERŞEMBE

MERKEZ BANKALARI PARA POLİTİKASI TOPLANTI KARARLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB): TCMB, Aralık ayı toplantısında politika faizini (1 hafta vadeli borç verme faiz oranı) %15’ten %17’ye yükseltmişti. TCMB politika faizini belirlerken tüketici fiyat enflasyonunu (TÜFE) dikkate almaktadır. Fiyat istikrarını hedefleyen TCMB, Türk lirasındaki değer artış ve azalışlarını da izlemektedir. Döviz kurundaki sert hareketler üretimde ithal girdi kullanan üreticilerin maliyetini doğrudan etkilemektedir. Bu sebeple maliyet enflasyonu açısından kurdaki artışlar yurt içi üretici fiyat endeksinin (Yİ-ÜFE) de yükselmesine sebep olmaktadır. Son verilere göre, Aralık ayında TÜFE yıllık %14,6, Yİ-ÜFE ise %25,2 oranlarında yükseliş kaydetti. Ekim-Kasım 2020 döneminde 8,0 seviyesinin üzerine çıkan Dolar-TL kurunun Aralık ayının sonunda 7,50 seviyesinin altına gerilemesi elbette üretici maliyetleri üzerinde olumlu bir etki yaratacaktır ancak küresel tedarik zincirindeki aksamaların özellikle hammadde ithalat fiyatlarını yukarı çekmesi üreticilerin maliyeti üzerinde risk oluşturmaya devam ediyor. Üreticilerin, maliyetlerini tüketiciye yansıtması TÜFE’nin de yükselmesini beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla kritik konu, istihdam azalırken hane halkının da harcama kabiliyeti gerilerken üreticinin maliyetlerini ne ölçüde çıktı fiyatlarına yansıtıp yansıtmayacağı. Sonuç olarak, TCMB’nin küresel ekonomi ve tedarik zinciri tarafındaki gelişmeleri izlemeyi tercih ederek 21 Ocak tarihli toplantısında politika faizinde değişikliğe gitmeyeceğini tahmin ediyorum.

Avrupa Merkez Bankası (ECB): Euro Bölgesinde TÜFE Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %0,3 düştü. TÜFE’deki yıllık değişim Ağustos-Aralık döneminde düşüşünü aralıksız sürdürdü. ECB’nin son para politikası raporunda da okuduğumuz gibi talepteki azalma fiyatların da önceki yıla göre gerilemesine sebep oluyor. Öte yandan, aylık bazdaki fiyat değişimlerine baktığımızda 2020 yılının farklı yedi ayında kaydedilen yükselişlerin aslında yıllık enflasyondaki düşüşün hızını yavaşlattığını anlıyoruz. Özellikle Aralık ayında TÜFE’nin bir önceki aya göre %0,3 artış kaydetmesinin arkasında yatan ana sebep tedarik zincirindeki aksaklıkların hammadde fiyatlarını yükseltmesiydi. Elbette 2020 yılında TÜFE’de kaydedilen yıllık ortalama %0,3’lük artış ECB’nin %2 olan enflasyon hedefinden hayli uzak. Pandemide yeni dalgalar ekonomi üzerinde yarattığı olumsuz etkiler sebebiyle ECB Aralık ayı toplantısında zaten politika faizlerini sabit tutmuş, tüketim ve yatırımı hızlandırabilecek ve finansal gevşemenin devamlılığını sağlayacak ek yardım paketlerini devreye almış hatta program sürelerini 2022-2023 dönemlerine uzatma kararı almıştı. 2020 yılının ilk yarısında %7,7 daralan ekonominin yılın üçüncü çeyreğinde %12,5 büyüme kaydetmesi, Ağustos-Kasım döneminde işsizlik oranının kademeli olarak düşmesi, Mayıs-Kasım döneminde sanayi üretiminin aylık bazda arka arkaya büyüme kaydetmesi ECB’nin gevşek para politikasının işe yaradığını gösteriyor. Tüm bu gelişmeleri dikkate aldığımızda, ECB için 21 Aralık toplantısında politika değişikliğine gidecek ek bir neden bulunmuyor.

Japonya Merkez Bankası (BOJ): BOJ, 2008 Küresel Finansal Kriz etkisiyle devreye aldığı parasal gevşeme adımları ile bilançosunu 2008 yılı Ağustos’tan 2019 yılı sonuna kadar 5,2 kat artırdı. Aynı hesap ABD Merkez Bankası (Fed) için 4,6 kat, ECB için 2,4 kattır. Peki bundan Japonya ekonomisi fayda sağladı mı? Aşağıdaki grafikte gri çubuklarla gösterilen BOJ bilançosundaki artışların (yani sisteme akıtılan paranın), mavi çizgiyle gösterilen çeyrek bazda GSYH büyüme oranlarını düşük hızla da olsa 2019 yılı sonuna kadar dengede kalabilmesini sağladığını görüyoruz. Bununla da kalmayıp, 2008 krizi öncesinde %5,5 seviyelerindeki işsizlik oranının 2019 yılı sonunda %2,2 seviyelerine kadar gerilediğini de eklemekte fayda var. Aralık ayı para politikası toplantısı sonrasında yayınlanan raporda BOJ ekonominin toparlanmaya devam ettiğini, ancak Kovid-19 belirsizliğine karşı ekonominin mevcut politikayla desteklenmeye devam etmesi gerektiğini vurgulamıştı. Mevcut riskleri dikkate alarak gevşek politikasını sürdürecek olan BOJ, 21 Ocak toplantısında faizlerde bir değişiklik yapmayacak. Takip edeceğimiz kısım, BOJ’un global ekonomik görünüm hakkındaki değerlendirmeleri olacak.

Kaynak: TDM

OCAK AYI TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ

Mevsim etkilerinden arındırılmış tüketici güven endeksi Aralık ayında önceki aya göre değişiklik göstermeyerek 80,1 seviyesinde kalmıştı. Endeksin 100’den büyük olması tüketici güveninde iyimser durum, 100’den küçük olması tüketici güveninde kötümser durum olduğunu göstermektedir. Döviz kurundaki gerilemenin tüketici güveninde iyileşme getireceğini düşünüyorum. Öte yandan kapatmaların etkisiyle gelir kaybındaki artışlar ve %22 seviyesinin üzerine çıkan tüketici kredi faiz oranlarını dikkate aldığımda, tüketici güveninde önemli bir iyileşme ihtimalini zayıf görüyorum.

TCMB VE BDDK, 15 OCAK 2021 TARİHLİ HAFTALIK PARA VE BANKA VERİLERİ

8 Ocak verilerine göre TCMB’nin açıkladığı parasal büyüklükler (yani likidite seviyesi) son üç haftadır gerilemeye devam ediyor. Bunda TCMB’nin sürdürdüğü parasal sıkılaştırmanın etkisi var. Nitekim TCMB Aralık ayında politika faizini %15’ten %17’ye yükseltmesinin etkisiyle özellikle kredi faiz oranları ticaride %21, tüketicide %23 seviyelerini geçmiş durumda. Kredi hacminde de 7 Ocak haftasında hafif bir gerileme var. Bankalar para musluklarını kısmen kapatırken, portföy yatırımları için sermaye piyasalarına yabancı yatırımcı girişleri var. Bunun sebebi Aralık ayında TCMB’nin “bağımsızlık” sinyalini vermeye başlamasıyla ortaya çıkan güven algısı. Yabancı yatırımcının güven algısındaki artış, Aralık ayında Dolar-TL kurunun 7,90’lardan 7,40’ların altına kadar gerilemesini sağladı.  

Kaynak: BDDK, TCMB, TDM

Dr. Fulya Gürbüz

Most Popular

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

More from Author

Tahvil Nedir ve Neden Önemlidir ?

Sabit getirili menkul kıymetler (fixed income securities), yatırımcılara belirli bir süre...

YAPAY ZEKA İLE TEKNİK ANALİZ MÜMKÜN MÜ?

Özellikle 2023’ten beri hayatımızda gittikçe daha fazla yer işgal etmeye başlayan...

PİYASADA OLAN PİYASADA KALIR B26 – KRİPTO

FED BEKLENDİ , BEKLENMEZ OLAYDI Haftanın en önemli olayı önce istihdam verisi...

Piyasada Olan Piyasada Kalır – Borsa – Bölüm 26

Öncelikle bizi izleyen/okuyan tüm dostlara şimdiden harika bir bayram diliyorum. Her...

Read Now

Tahvil Nedir ve Neden Önemlidir ?

Sabit getirili menkul kıymetler (fixed income securities), yatırımcılara belirli bir süre boyunca düzenli faiz ödemeleri sağlayan ve vadesi sonunda anaparanın geri ödenmesini taahhüt eden finansal araçlardır. Bu tür menkul kıymetler, genellikle düşük riskli olarak kabul edilir ve yatırımcılar için istikrarlı gelir kaynağı oluşturur. Peki nedir bu "akıllı...

YAPAY ZEKA İLE TEKNİK ANALİZ MÜMKÜN MÜ?

Özellikle 2023’ten beri hayatımızda gittikçe daha fazla yer işgal etmeye başlayan bir terim var. Artificial Intelligence, kısaca AI, yani ‘Yapay Zeka’. Herkes bu konuda kendince bir kullanım alanı bulmaya çalışıyor. Web sitesi yaptırandan görsel oluşturtana, video düzenlemeden kod yazdırmaya kadar birçok farklı alanda kendine yer bulmaya başlayan...

PİYASADA OLAN PİYASADA KALIR B26 – KRİPTO

FED BEKLENDİ , BEKLENMEZ OLAYDI Haftanın en önemli olayı önce istihdam verisi , sonra ise Amerikan Merkez Bankası'nın Faiz açıklamasıydı.İstihdam verisi piyasaların soğuduğuna işaret ederken TÜFE, ÜFE beklenti altı geldi.Bu haber piyasalara kısa süreli bir moral verdi.Ancak ertesi gün FED faizleri sabit bıraktı ve daha da kötüsü Powell...

Piyasada Olan Piyasada Kalır – Borsa – Bölüm 26

Öncelikle bizi izleyen/okuyan tüm dostlara şimdiden harika bir bayram diliyorum. Her şey gönlünüzce olsun. Bol kazançlar hepimizin olsun. :) Hareketli bir haftayı daha geride bıraktık. Geçtiğimiz hafta yaptığımız yayında 10040 seviyesini ve bizim için önemini vurgulamıştık. Bu seviyenini hemen civarından destek bulan borsa haftayı %3.28lik yükselişle 10471 puandan...

Bayramda Biz Büyükleri, Sonrasında Büyükler Bizi Öpecek

14 Haziran 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir. Gündemdeki Son Durum Türkiye'deki Son Gelişmeler Bayram Sonrası Yeni Vergiler Bekleniyor https://twitter.com/BloombergHT/status/1801560002521407845 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801528052662280366 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801543212323983411 https://twitter.com/memetsimsek/status/1801555274186244292 https://twitter.com/TuncSatiroglu/status/1801521894576792058 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801608471218995380 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801529342809211328 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801553964283912350 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801547737613180990 https://twitter.com/EkonomimCom/status/1801601064547811572 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801618660982694274 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801625798186562033 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801596077004439719 Dünyadaki Son Gelişmeler https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801615734176436228 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801520826379854070 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801573706671554735 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801624736402669890 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801526969709789328 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801489231769980954 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801493377717805446

Para Kazanmak İçin Psikoloji Nasıl Yönetilir?

Finansal piyasalarda işlem yapanların en çok zorlandığı konulardan birisi de psikolojiyi yönetmek. Bunu uzmanına sorduk.

Vega Portföy Ekonomi Bülteni – 14 Haziran 2024

Vega Portföy tarafından hazırlanan 14 Haziran 2024 tarihli ekonomi bülteni ve veri takvimi şöyle: Gunluk-Bulten-2024-Haz-14İndir

Powell’dan piyasalara kırmızı ışık

Veri yoğun bir haftayı geride bıraktık. İstihdam piyasasının soğuduğunu gösteren veri ve beklenti altı TÜFE, ÜFE gelmesine rağmen, Powell'in görece şahin konuşması sonrasında Bitcoin haftayı ekside kapattı. Yayınlanan dot plota göre sene sonuna kadar faiz indirim beklentisi, 1 olarak gözüküyor. Sene başından beri, piyasalar için en pozitif...

BIST nefes almadı, vergi zaten bahaneydi

Borsada işlem vergisi ertelendi BIST te işlem başına alınacağı açıklanan ve geçtiğimiz hafta borsada olumsuz fiyatlamaya yol açan işlem vergisinin ertelendiği Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından sosyal medyada açıklandı. https://twitter.com/memetsimsek/status/1801280815432602087?t=FVxk3aSTmqWThrkqm7y5mQ&s=08 TÜİK ortalama madde fiyatlarını açıklamıyor Dr. Artunç Kocabalkan, dün akşamki "Dükkanı Kapatıyoruz" yayınımızda, 2011-2016 yılları arasında TÜİK başkanlığı görevini...

Borsada Yabancı Çıkışı Devam Ediyor

13 Haziran 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Vega Portföy Ekonomi Bülteni – 13 Haziran 2024

Vega Portföy tarafından hazırlanan 13 Haziran 2024 tarihli ekonomi bülteni ve veri takvimi şöyle: Gunluk-Bulten-2024-Haz-13İndir

FED Aşağı FED Yukarı

12 Haziran 2024 hem FED Faiz Kararı hem de TÜFE verisiyle oldukça yoğun bir gündü. Faizlerin sabit tutulması beklenirken, FED Tutunaklarında ve soru cevap kısmındaki değerlendirmeler dikkat çekti. https://twitter.com/berna_gulpinar/status/1800955014900236425?s=48 Merak edilen bir diğer husus ise dot plot diye adlandırılan FED yetkililerin gelecek hakkında projeksiyon çizen ve FED'in faiz kararlarının...