fbpx

BLACK SWAN

BLACK SWAN

Ana SayfaEkonomiGRAFİĞİN SÖYLEDİĞİ: “Dış borçlanma,...

GRAFİĞİN SÖYLEDİĞİ: “Dış borçlanma, cari açığın finansmanını destekliyor”

Ekim ayında cari işlemler açığı 0,3 milyar dolara geriledi…

Merkez Bankası, 2020 yılı Ekim ayı ödemeler dengesi verilerini açıkladı. Türkiye’deki yurt içi yerleşiklerin yurt dışı yerleşiklerle yaptığı ekonomik faaliyetler sonucunda Eylül ayında 2,56 milyar dolar cari işlemler açığı kaydedilmesinin ardından Ekim ayında 0,3 milyar dolar cari işlemler açığı kaydedildi. Son 12 aylık cari işlemler açığı ise Ekim ayında 33,8 milyar dolara yükseldi. Aşağıdaki grafikte gri çubuklar sol eksendeki aylık cari işlemler dengesini, mavi çizgi ise sağ eksende 12-aylık toplam cari işlemler dengesini göstermektedir. Net enerji ithalatçısı ülke konumundaki Türkiye’de ithalat kalemindeki sert düşüşler ile ihracat ve turizm gelirlerindeki artışlar cari işlemler dengesini yukarı taşıyan ana faktörlerdir.

Ekim ayında cari işlemler dengesinin 0,3 milyar dolar açık vermesinde, dış ticaret açığının bir önceki aya göre 2,47 milyar dolar azalarak 1,27 milyar dolara gerilemesi etkili oldu. Toplam mal ihracatı Ekim ayında bir önceki aya göre 1,26 milyar dolar artarken toplam mal ithalatında 1,21 milyar dolarlık azalma kaydedildi.

Hazine’nin eurobond ihracı finansman hesabını pozitife çevirdi…

Ödemeler dengesinin finansman tarafında ise Eylül ayında 2,48 milyar dolar açık verilmişken, Ekim ayında Hazine’nin 2,5 milyar dolar tahvil yoluyla dış borçlanması finans hesabının 1,3 milyar dolar fazla vermesinde etkili oldu.

Ağustos 2018’den bu yana dış borç ödemesinden daha az dış borçlanma gerçekleştirildi…

Bu yazımda; ödemeler dengesi tablosunda yer alan finans hesabının alt kalemlerinde bulunan Genel Hükümet, Bankalar ve Diğer Sektörlerin borçlanma verilerine odaklanmak istiyorum. Aşağıdaki grafikte mavi çubuklar Genel Hükümetin döviz cinsinden tahvil ihracı yoluyla net borçlanmasını; kırmızı çubuklar Bankaların, yeşil çubuklar ise Diğer Sektörlerin kredi ve tahvil yoluyla net dış borç pozisyonunu (kullanım ve geri ödeme arasındaki fark) göstermektedir.

2013 yılında ABD merkez bankası Fed’in istihdam ve enflasyon hedeflerine uygun sinyallerin gelmeye başladığına yönelik sözlü yönlendirmelerle faiz artırımı olasılığını ortaya koyması özellikle banka ve Diğer Sektörlerin dış borçlanmaya ağırlık vermelerine sebep oldu. Fed’in ilk faiz artırımına gittiği 2015 yılı sonuna kadar söz konusu eğilimin sürdüğünü görüyoruz. Ancak Fed’in Aralık 2016’dan itibaren faiz artırımlarını kademeli olarak sürdürmeye başladığı dönemde, özellikle Diğer Sektörlerin Türk lirasının sert değer kaybettiği Ağustos 2018 yılına kadar yurt dışı borçlanmaya ağırlık verdiğini, Ağustos 2018’den itibaren ise borç ödemelerinden daha azını tekrar borçlandıkları bir seyirle karşılaşıyoruz.

Mart 2018’de Trump yönetimindeki ABD’nin başlattığı ticaret savaşı, Türkiye’nin de üretim çarkının yavaşlamasına sebep olması, Türk lirasındaki değer kayıplarının 2019’da da sürmesi ve 2020 yılı Mart ayı ile birlikte Kovid-19 pandemisinin tüm dünyayı etkisi altına alması Türkiye’de reel sektörün yatırımlar konusunda geride durmasına sebep oluyor. Bu geri duruşun etkisini de Diğer Sektörlerin borç çevirme oranının %100’ün altına gerilemesinde görüyoruz. Ekim 2020’de ise Diğer Sektörlerin 0,96 milyar dolar döviz cinsinden borç geri ödemesine karşılık 1,43 milyar dolarlık borçlanma gerçekleştirmesi borç çevirme oranının %149’a yükselmesine sebep oldu.

Türk lirasında yaşanan istikrar, özel sektörün yabancı para cinsinden borçlanmayı cazip hale getirebilir…

Türk lirasındaki değer kayıpları ve tedarik zincirindeki aksamalara bağlı olarak enflasyonist baskıların arttığı mevcut ortamda yeni ekonomi yönetiminin politika faizini yukarı çekmesi TL cinsinden mevduat ve kredi faizlerini de yukarı çekiyor. Türk lirasına güvenin tazelenmesi döviz geliri olan şirketlerin daha düşük maliyetlerden yabancı para cinsinden borçlanmayı tercih etmesinde etkili olacaktır. Öte yandan Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan’ın 2021 yılında yabancı para cinsinden borçlanmasının payını azaltacaklarına dair açıklamasını kur riski açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirebiliriz.

Dr. Fulya Gürbüz

Most Popular

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

More from Author

BIST ve Gümüşün Yükseliş Yarışını Kim Kazanacak?

17 Mayıs 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Piyasada Olan Piyasada Kalır – Bölüm 22 – Borsa

13-17 Mayıs 2024 haftasında olan olayları değerlendiriyoruz.

PİYASADA OLAN PİYASADA KALIR B22 – KRİPTO

KRİPTO PARA YASASI MECLİSE SUNULDU Uzun zamandır beklenen kripto para kanunu meclise...

Ahu Özyurt İle Öyle Mi, Böyle Mi? – 17 Mayıs

Gazeteci Ahu Özyurt, Artunç Kocabalkan ile ülke ve dünya gündemini değerlendiriyor.

Read Now

BIST ve Gümüşün Yükseliş Yarışını Kim Kazanacak?

17 Mayıs 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Piyasada Olan Piyasada Kalır – Bölüm 22 – Borsa

13-17 Mayıs 2024 haftasında olan olayları değerlendiriyoruz.

PİYASADA OLAN PİYASADA KALIR B22 – KRİPTO

KRİPTO PARA YASASI MECLİSE SUNULDU Uzun zamandır beklenen kripto para kanunu meclise sunuldu ve detayları ortaya çıktı. Bu düzenleme özellikle Mali Eylem Görev Gücü'nün (FATF) eleştirilerinin bertaraf edilmesi ve gri liste olarak adlandırılan ,dünyada kara paranın aklanması ve izlenmesi ile ilgili listeden çıkılması için zorunlu bir adım...

Ahu Özyurt İle Öyle Mi, Böyle Mi? – 17 Mayıs

Gazeteci Ahu Özyurt, Artunç Kocabalkan ile ülke ve dünya gündemini değerlendiriyor.

İş Yatırım Tarafından Açıklanan Yabancı Oranları

İş Yatırım Tarafından Açıklanan Yabancı Oranları

İş Yatırım’dan YATAŞ 4Ç-2023 Bilanço Analizi

Piyasa beklentilerinin üzerinde gelen Yataş bilançosunun ardından İş Yatırım bilançoyu değerlendirdiği raporunda 12 aylık hedef fiyatını değiştirmezken güncel yükselme potansiyeli %48 ve hedef fiyat 54.45TL.

Sıcak Para TL’ye Geliyor BIST’ten Norveç Fonu Çıkıyor

Geçtiğimiz haftalarda takip ettiğimiz not artışı, TL lehine yabancı banka raporları sonrası yabancılar 2013'den beri ilk defa ciddi anlamda kendilerini TL tahvil piyasasında hissettirdi. Türkiye ekonomisi için 2013 yılı bir kırılım noktası. 2013 yılında gerçekleşen siyasi gerilimler sonrası başlayan istikrarsızlıklar ilerleyen yıllarda daha da ciddileşmiş ve 2016 Ağustos...

Kriptolar İçin Beklenen Yasa Tasarısı Meclise Sunuldu

https://x.com/BitcoinMagazine/status/1791026415590158806

Yabancı, Tahvil Alırken BIST100 Dinleniyor

16 Mayıs 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Walmart Bilançosu Ne Demek?

Beklenen önemli bilançolardan biri de $WMT Walmart bilançosu. Çünkü Walmart ürün yelpazesi ile birlikte ABD’de yaşayan bütün insanların tüketim alışkanlıklarına dair çok önemli fikirler verebilecek bir durumda. Dolayısıyla gelen bilanço verileri ABD vatandaşlarının tüketim alışkanlıklarının azalıp azalmadığını aynı zamanda enflasyonla mücadelede ekonominin yavaşlayıp yavaşlamadığını gösteren en belirgin...

ÜNLÜ&Co Oba Makarna’yı (#OBAMS)78 TL Hedef Fiyat ve “AL” Önerisiyle Araştırma Kapsamına Aldı

Ünlü&Co 78 TL hedef fiyat ve %93.5 yukarı potansiyel ile Oba Makarna'yı araştırma kapsamına aldı. Raporda ele alınan ana başlıklar kısaca şöyle: Oba Makarna için olarak küresel makarna sektöründeki stratejik konumu Yeni makarna kapasıtesini ihracat pazarlarına yönlendirecek olması Alternatif iş kollarında satışları arttırma kabiliyeti Karlılıkta beklenen iyileşme İndirgenmiş nakit akışı...

Hangi Varlığın Fonu?

Türkiye Varlık Fonu, getir hisselerini satın alacak. Artan TCMB faizleri, TL kredilerine olumsuz yansırken, döviz kredi hacimlerini artırdı.