fbpx

BLACK SWAN

BLACK SWAN

Ana SayfaEkonomiMerkez Bankası risklere dikkat...

Merkez Bankası risklere dikkat çekti, politika faizini değiştirmedi

Merkez Bankası 23 Temmuz tarihli olağan para politikası kurulu toplantısında (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını %8,25 seviyesinde sabit tuttu. Toplantı sonrası yayınlanan basın duyurusunda şu gerekçeleri okuyoruz:

. “Koronavirüs salgınına ilişkin gelişmelere bağlı olarak küresel büyümedeki zayıflama yılın ikinci çeyreğinde derinleşmiştir. Ülkelerin attığı normalleşme adımlarıyla üçüncü çeyrekte kısmi toparlanma sinyalleri gözlenmekle beraber toparlanmaya ilişkin belirsizlikler yüksek seyretmektedir.”

Nitekim geçen hafta 15 Temmuz’da Japonya Merkez Bankası (BoJ) ve 16 Temmuz’da Avrupa Merkez Bankası (ECB), olağan PPK toplantılarında %2 olan enflasyon hedeflerine ulaşana kadar politika faizlerini sabit bırakarak genişlemeci politikalarını sürdürmeye devam edeceklerini duyurdular. BoJ ve ECB’nin politika faizlerinden biri olan mevduat faiz oranları sırasıyla eksi %0,1 ve eksi %0,5 seviyelerinde bulunuyor. Mevduat faizinin “eksi” olması demek bankaya para yatırdığınız zaman vadesi geldiğinde paranızdan faiz geliri kazanmak yerine bankaya faiz ödüyorsunuz demektir. Diğer bir anlatımla, BoJ ve ECB diyor ki “Bana para getirme, kredi olarak finansman ihtiyacı olanlara dağıt” (Bankalar ellerinde fazla para kaldığı zaman merkez bankalarında mevduat olarak değerlendirebiliyorlar). Ek olarak, Almanya ve Fransa liderleri AB ekonomisinin toparlanabilmesi amacıyla 21 Temmuz’da diğer AB liderlerini de ikna ederek 390 milyar eurosu hibe olmak üzere 2021-2027 dönemini kapsayan toplam 1,8 trilyon euroluk bütçe ve koronavirüs paketi üzerinde uzlaşmaya vardı. Dolayısıyla buradan ekonomik toparlanma hedefine ulaşabilmek için merkez bankaları politikalarının maliye politikaları ile desteklenmesi gerektiğini okuyabiliriz.   

. “İktisadi faaliyette kademeli normalleşme adımlarıyla birlikte Mayıs ayında başlayan toparlanma güç kazanmaktadır. Salgın hastalığa bağlı gelişmelerin Türkiye ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerinin sınırlandırılması amacıyla yakın dönemde uygulamaya konulan parasal ve mali tedbirler, ekonominin üretim potansiyelini destekleyerek finansal istikrara ve iktisadi faaliyetteki toparlanma sürecine katkı yapmaktadır. Turizm gelirlerinde salgın hastalığa bağlı olarak gözlenen düşüşe rağmen seyahat kısıtlamalarının hafifletilmesiyle kısmi bir iyileşme beklenmektedir. Mal ihracatındaki toparlanma ve emtia fiyatlarının düşük seviyeleri önümüzdeki dönemde cari işlemler dengesini destekleyecektir.”

.. Kısıtlamaların etkisiyle takvim ve mevsimsellikten arındırılmış sanayi üretimi Nisan ayında önceki aya göre %30 daraldı, Mayıs ayında kısıtlamaların hafifletilmesiyle önceki aya göre %17 iyileşme kaydetti.

.. Takvim ve mevsimsellikten arındırılmış perakende satışlar Nisan ayında önceki aya göre %21 daraldıktan sonra Mayıs ayında önceki aya göre %4 iyileşme kaydetti.

.. Konut satışları Nisan ayında önceki aya göre %61 azalmasının ardından kredi ve mevduat faizlerindeki düşüşün etkisiyle Mayıs ayında konut satışları %19, Haziran ayında %273 artışla 190.012’ye yükseldi.

.. Otomotiv sektörü satışları Nisan ayında önceki aya göre %47 azalmasının ardından Mayıs ve Haziran aylarında kredi ve mevduat faizlerindeki düşüşün etkisiyle sırasıyla aylık olarak %22 ve %119 artış kaydetti.

.. İhracat, Nisan ayında önceki aya göre %33 daraldıktan sonra Mayıs ve Haziran aylarında sırasıyla aylık olarak %11 ve %35 artış kaydetti. Ödemeler dengesi verilerine göre, altın hariç ihracat Mayıs ayında önceki aya göre %19 artış kaydetti.

.. İthalat, Nisan ayında önceki aya göre %31 daraldıktan sonra Mayıs ve Haziran aylarında sırasıyla %3 ve %22 artış kaydetti. Ödemeler dengesi verilerine göre, altın hariç ithalat Mayıs ayında önceki aya göre %4 artış kaydetti.

Turizm gelirlerindeki sert düşüşü dikkate aldığımızda, mal ihracatının mal ithalatından daha hızlı artması ve düşük emtia fiyatları elbette cari işlemler dengesini olumlu etkileyecektir. ABD-Çin ticaret geriliminin devam etmesi ve pandeminin tedarik zincirinde yarattığı sıkıntıya bağlı olarak umudumuz Türkiye’nin tedarik zincirinden pay kapabilmesi. Bu olasılığın gerçekleşmesi hem sanayi üretiminde hem de dış ticaretteki artışta sürdürülebilir bir devamlılık getirecektir. Tersi durumda ise talep daralması kaynaklı ithalatta gerileme sebebiyle cari işlemler dengesinde iyileşme göreceğiz.   

. “Toplam talep koşullarının sınırlayıcı etkisine karşın, salgına bağlı birim maliyet artışlarının yansımalarıyla çekirdek enflasyon göstergelerinin eğilimlerinde yükseliş gözlenmektedir. Uluslararası emtia fiyatları tüketici enflasyonunu sınırlamaya devam ederken, gıda enflasyonu dönemsel ve salgına bağlı etkiler nedeniyle artmıştır. Salgına bağlı tedbirlerle kısa vadede etkili olan arz yönlü unsurların, normalleşme sürecinin devamıyla kademeli olarak ortadan kalkacağı öngörülmektedir. Nitekim öncü göstergeler, normalleşme sürecinde kapasite kısıtlarına tâbi olan hizmet gruplarındaki aylık fiyat artışlarının yavaşlamaya başladığına işaret etmektedir. Yılın ikinci yarısında talep yönlü dezenflasyonist etkilerin daha belirgin hale geleceği öngörüsü korunmakla birlikte, yakın dönemdeki gerçekleşmeler nedeniyle yıl sonu enflasyon tahmini üzerindeki risklerin yukarı yönlü olduğu değerlendirilmektedir. Bu çerçevede Kurul, enflasyon görünümünü etkileyen tüm unsurları dikkate alarak, politika faizinin sabit tutulmasına karar vermiştir.”

Kredi hacmindeki yükselişin devam etmesi, konut ve otomotiv satışlarında Haziran ayında yaşanan hızlanma, ek olarak tedarik zincirindeki aksamalar fiyatlar genel seviyesinin aşağı gelmesini önleyen faktörler. Merkez Bankasının dezenflasyonist beklentisini canlı tutmasına rağmen %7,4 olan yılsonu enflasyon hedefi üzerinde risklerin yukarı yönlü olduğunu vurgulaması yaz döneminin sonuna yaklaşırken kredi büyümesindeki hızlanmanın devamlılığını sorgulatan bir gelişme.

Ekonomik ve finansal aktivite Haziran ve Temmuz aylarında ağırlıklı olarak kredi büyümesi ile beslendi. Bu taraftan gelecek bir bozulma, özellikle bankaların bilanço kalitesi üzerinde sorgulamaların başlamasına sebep olabilir.

Öte yandan, 2019 yılında toplam 124 milyar TL açık veren bütçenin, 2020’nin ilk 6 ayında 109 milyar TL açık vermesi Ekim ayında yüksek iç borç ödemesi yapacak olan Hazine’nin borçlanma maliyeti üzerinde risk oluşturuyor. Bu da faiz harcamalarında artış olması demek.

Yabancı turist bazlı turizm sektöründeki zayıflık, Merkez Bankasının ardından kamu bankalarının negatif net döviz varlıkları, ek olarak sonbaharla birlikte okulların başlaması, giyim ve gıda fiyatları ile enerji maliyetlerindeki artış gibi faktörleri dikkate alırsak, Ekim ayına kadar Merkez Bankasının %8,25 seviyesindeki politika faizini düşürmesini gerektirecek bir sebep şu an için gözükmüyor.

Dr. Fulya Gürbüz

Most Popular

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

More from Author

İlk hedefimiz enflasyonu düşürmek

The Peterson Institute for International Economics ve the Council on Foreign...

Krizi Fırsata Çevirme Piyasası

16 Nisan 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Siyasi Gerilim Gölgesinde Bitcoin

Ortadoğu'daki gerilim piyasalar üzerinde stres yaratmaya devam ediyor. Hafta sonu İran'ın misillemesi ile gözler İsrail'e çevrilmişti. İsrail cephesinden gelen açıklamaların gerilimi düşürücü yönde olmaması kripto paraları baskılamaya devam ediyor.

Goldilock nedir, nasıl yenir?

Goldilocks ekonomisi çok sıcak ya da çok soğuk değil, popüler çocuk...

Read Now

İlk hedefimiz enflasyonu düşürmek

The Peterson Institute for International Economics ve the Council on Foreign Relations (CFR) tarafından düzenlenen bir etkinlikte söz alan Fatih Karahan, TCMB'nin öncelikli hedefinin enflasyonu düşürmek olduğunun altını çizdi. https://twitter.com/e507/status/1780329815330980211 Gıdaya zam yolda https://twitter.com/TuncSatiroglu/status/1780155003023319508 KKM'den çıkışlar yavaşladı https://twitter.com/ali_hakan_kara/status/1780288376194634157 TCMB'nin 2023 yılı zararı, 818.2 milyar TL oldu. https://twitter.com/TuncSatiroglu/status/1780273141673082975 CDS'de hareketlenme https://twitter.com/berna_gulpinar/status/1780172048720855105 "Son enflasyon datası doğrultusunda Fed'in...

Krizi Fırsata Çevirme Piyasası

16 Nisan 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Siyasi Gerilim Gölgesinde Bitcoin

Ortadoğu'daki gerilim piyasalar üzerinde stres yaratmaya devam ediyor. Hafta sonu İran'ın misillemesi ile gözler İsrail'e çevrilmişti. İsrail cephesinden gelen açıklamaların gerilimi düşürücü yönde olmaması kripto paraları baskılamaya devam ediyor.

Goldilock nedir, nasıl yenir?

Goldilocks ekonomisi çok sıcak ya da çok soğuk değil, popüler çocuk hikayesi Goldilocks ve Üç Ayı'dan bir satır çalmak gerekirse tam olarak uygun demek. Terim, bir ekonomik sistem için ideal bir durumu tanımlar. Bu mükemmel durumda tam istihdam, ekonomik istikrar ve istikrarlı büyüme vardır. Ekonomi büyük bir...

Borsa, Tatilden Düşerek Döndü

15 Nisan 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

İstanbul Fintech Week, Yarın Başlıyor

Küresel ve ulusal dijital finans ekosistemini buluşturacak İstanbul Fintech Week (IFW’24), yarın başlıyor. Finansal İnovasyon ve Teknoloji Derneği’nin (FINTR) desteğiyle, KOOP Ventures tarafından bu yıl beşinci kez düzenlenecek IFW’24, "Yakınsama: Web2 ve Web3 Dünyaları Bir Araya Geliyor" temasıyla 16-17 Nisan'da Fişekhane’de gerçekleştirilecek. Web3’ten dijital paralara, yapay zekâdan işletmelerde finansal teknolojilerin kullanımına,...

Gözler Faiz İndiriminden Ortadoğu’ya yöneldi

Piyasaların normalleşmesi yolunda ABD'de faiz indirimine odaklanılmışken gün geçtikçe dillendirilen dünyaya yayılan savaş ihtimali, piyasalarda belirsizlik havasını artırdı. Peki bu ortamda ne yapmalı?

İran-İsrail Geriliminden Kriptolara Kalan

İran-İsrail gerginliğinden kriptolar da nasibini aldı. Altcoinlerde büyük çıkışlar yaşanırken Bitcoin'de 15%'lere varan düşüş yaşandı.

Misilleme mi yoksa tiyatro mu?

İran'ın 13 Nisan'daki İsrail saldırısı, anlaşmalı misilleme olabilir mi? Bu doğrultuda kanaat oluşursa piyasaların bu durumu çok da önemsememesi mümkün mü? İsrail jetlerinin 1 Nisan’da Suriye’nin başkenti Şam’da İran başkonsolosluk ek binasını vurması sonucunda 7 kişi hayatını kaybetti, hayatını kaybeden kişilerden ikisi devrim muhafızlarında tuğgeneral rütbesinde askerlerdi....

Viski: Değer Koruma ve Yatırım Aracı Olabilir mi?

Viski, yatırım aracı mıdır? Nadir viski nasıl bulunur? Viskideki değer artışı kalıcı mı? Sizin için derledik, sunduk. Keyifli okumalar, seyirler.

PİYASADA OLAN PİYASADA KALIR B17 – KRİPTO

HALVİNG'E 7 KALA 67 BİN DOLAR Dünya piyasalarında yaşanan çalkantı , İsrail - İran arasında yaşanan gerilim ve ABD tarafında enflasyonun beklentilerin üstünde gelmesi Bitcoin üzerinde satış baskısı oluşturdu.Amerikan tahvili ve doların yukarı yönlü hareket ettiği şu günlerde S&P 500 endeksi, yüzde 1.6 oranında kayıp yaşarken dolar endeksi...

Piyasada Olan Piyasada Kalır – B17 – Borsa

Dolar Bazlı Ralli Geliyor Mu? Seçimin hemen ardından gelen hafta yaptığımız yayında "Seçim bitti, şimdi ne olacak?" demiştik ve yazımıza kalkışa hazırlanan bir roket görseliyle başlamıştık. Bunun ardından Perşembe-Cuma-Pazartesi ve Salı(yarım gün) 4 günde BIST100 endeksi(evet endeksin tamamı) yaklaşık %10 yükseldi! Bayram dinginliğinde kısa bir Borsa İstanbul analizi...