fbpx

BLACK SWAN

BLACK SWAN

Ana SayfaEkonomiCoface: “Ekonomiden toparlanma sinyalleri...

Coface: “Ekonomiden toparlanma sinyalleri gelirken dış borçlar risk oluşturmaya devam ediyor”

Coface ekonomisti Seltem İyigün’ün kaleme aldığı makalede kura hassasiyeti yaratan ekonomideki temel kırılganlığa dikkat çekiliyor.

Türkiye ekonomisine yönelik kırılganlıklar olarak zayıf talep, düşük yatırım iştahı, Avrupa’daki yavaşlamanın ihracatımıza olası etkileri olarak sıralanırken dış borçların da çözülmesi gereken bir sorun olduğuna vurgu yapılarak şu çıkarımlar öne çıkıyor:

. Yurt içi tasarrufların yetersizliği nedeniyle büyüme yurt dışından borçlanma ile finanse ediliyor… 2019 yılının ikinci çeyreğinde dış borç stokunun milli gelire oranı %62 seviyesinde.

. Toplam dış borç stoku olan 447 milyar doların %17’si kısa vadeli borçlardan oluşuyor. Bu rakam içinde kamunun dış borcunun payı %19 iken, özel sektörün payı %75,6 seviyesinde (milli gelirin %12,8’i). Bunda da aslan payı finansal olmayan kuruluşlara ait. Bankacılık dışı özel sektör olarak nitelendirebileceğimiz kesimin kısa vadeli dış borç stoku içindeki payı %47 seviyesinde bulunuyor (milli gelirin %8’i).

. Merkez Bankası tarafından açıklanan ve Türkiye’nin yurt dışından alacakları ve yurt dışına borçlarının net farkını gösteren Net Uluslararası Yatırım Pozisyonu’na göre ise Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyonu 2017’de -463,9 milyar dolar iken 2018’de -373,6 milyar dolar oldu. 2019 yılının Temmuz ayında ise -351,5 milyar dolara geriledi. Bu rakam, milli gelirin neredeyse yarısına denk geliyor.

. Avrupa, doğrudan yatırımlarda liderliği koruyor… Doğrudan yatırımların coğrafi kırılımlarına bakıldığında Avrupa’nın sürekli olarak en temel yatırımcı olduğunu görüyoruz. 2010 yılında doğrudan yatırımların %78’i Avrupa’dan gelirken 2018’de bu oran %77 oldu. ABD’nin payı aynı dönemde %9’dan %3,3’e gerilerken Asya’nın payı %11’den %18,5’e çıktı. Bu eğilim, Türkiye’ye gelen yatırımların artık daha çeşitli ülkelerden geldiğini göstermesi açısından önem taşıyor.

. AB piyasasına ihracat bağımlılığı sürüyor… Dış ticaret tarafında, her ne kadar Türk ihracatçıları kriz dönemlerinde üretim ve pazar çeşitliliğini sağlama kabiliyetine sahip olsalar da, başlıca ihracat pazarımız Avrupa Birliği olmaya devam ediyor. 2010 yılında ihracatımızın %46’sı AB-28 bölgesine yapılırken, 2018 yılında bu oran %50’ye yükseldi. 2019 yılının ilk sekiz ayında ise toplam ihracatımızın %49’unu AB-28 bölgesine yaptık. Bu dönemde Yakın ve Orta Doğu’ya olan ihracatımız toplam ihracatımızın  %17-18’si civarında, diğer Asya bölgesine yaptığımız ihracatımız da yaklaşık %7-8’si kalmaya devam etti. Bu açıdan değerlendirildiğinde AB piyasasına ihracat bağımlılığından söz edilebilir. AB ülkelerine ihracat yapmanın, coğrafi yakınlık, ödemelerin daha güvenilir olması, tahsilat kolaylığı, ticaret teamüllerinin bilinmesi gibi açılardan faydası olsa da, herhangi bir dalgalanma döneminde, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmiş olması, risklerin üstesinden daha rahat gelinebilmesini sağlıyor.

. İhracatın ülkenin refah seviyesinin artmasına verdiği destek sınırlı kalıyor… 2019 yılının ilk sekiz ayında toplam ihracatımız yıllık %2,6 artarken ithalatımız %16,4 geriledi. Ancak aynı dönemde, ihracat birim değer endeksimiz ihracat için yıllık %5,3, ithalat için de %3,2 geriledi. Yani ithalatımız düşerken ithal ettiğimiz ürünlerin de fiyatlarında gerileme görüldü ancak ihracatımızın artmasına karşı ihracatımızın birim değer endeksi geriledi.

Makalede ihraç ürünlerin katma değerinin ve teknolojik içeriğinin artması, en stratejik sektörler arasında yer alan gıda ve tarım sektörlerinin öne çıktığı politikalar izlenmesi, ihracattan elde edilen kazancın artmasına ve refah seviyesinin yükselmesine yardımcı olacağı, bu sayede kilogram başına elde edilen ihracat kazancı olan 1,14 doların da yükseleceği öngörülüyor.

Dr. Fulya Gürbüz

Most Popular

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

More from Author

Krizi Fırsata Çevirme Piyasası

16 Nisan 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Siyasi Gerilim Gölgesinde Bitcoin

Ortadoğu'daki gerilim piyasalar üzerinde stres yaratmaya devam ediyor. Hafta sonu İran'ın misillemesi ile gözler İsrail'e çevrilmişti. İsrail cephesinden gelen açıklamaların gerilimi düşürücü yönde olmaması kripto paraları baskılamaya devam ediyor.

Goldilock nedir, nasıl yenir?

Goldilocks ekonomisi çok sıcak ya da çok soğuk değil, popüler çocuk...

Borsa, Tatilden Düşerek Döndü

15 Nisan 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Read Now

Krizi Fırsata Çevirme Piyasası

16 Nisan 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Siyasi Gerilim Gölgesinde Bitcoin

Ortadoğu'daki gerilim piyasalar üzerinde stres yaratmaya devam ediyor. Hafta sonu İran'ın misillemesi ile gözler İsrail'e çevrilmişti. İsrail cephesinden gelen açıklamaların gerilimi düşürücü yönde olmaması kripto paraları baskılamaya devam ediyor.

Goldilock nedir, nasıl yenir?

Goldilocks ekonomisi çok sıcak ya da çok soğuk değil, popüler çocuk hikayesi Goldilocks ve Üç Ayı'dan bir satır çalmak gerekirse tam olarak uygun demek. Terim, bir ekonomik sistem için ideal bir durumu tanımlar. Bu mükemmel durumda tam istihdam, ekonomik istikrar ve istikrarlı büyüme vardır. Ekonomi büyük bir...

Borsa, Tatilden Düşerek Döndü

15 Nisan 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

İstanbul Fintech Week, Yarın Başlıyor

Küresel ve ulusal dijital finans ekosistemini buluşturacak İstanbul Fintech Week (IFW’24), yarın başlıyor. Finansal İnovasyon ve Teknoloji Derneği’nin (FINTR) desteğiyle, KOOP Ventures tarafından bu yıl beşinci kez düzenlenecek IFW’24, "Yakınsama: Web2 ve Web3 Dünyaları Bir Araya Geliyor" temasıyla 16-17 Nisan'da Fişekhane’de gerçekleştirilecek. Web3’ten dijital paralara, yapay zekâdan işletmelerde finansal teknolojilerin kullanımına,...

Gözler Faiz İndiriminden Ortadoğu’ya yöneldi

Piyasaların normalleşmesi yolunda ABD'de faiz indirimine odaklanılmışken gün geçtikçe dillendirilen dünyaya yayılan savaş ihtimali, piyasalarda belirsizlik havasını artırdı. Peki bu ortamda ne yapmalı?

İran-İsrail Geriliminden Kriptolara Kalan

İran-İsrail gerginliğinden kriptolar da nasibini aldı. Altcoinlerde büyük çıkışlar yaşanırken Bitcoin'de 15%'lere varan düşüş yaşandı.

Misilleme mi yoksa tiyatro mu?

İran'ın 13 Nisan'daki İsrail saldırısı, anlaşmalı misilleme olabilir mi? Bu doğrultuda kanaat oluşursa piyasaların bu durumu çok da önemsememesi mümkün mü? İsrail jetlerinin 1 Nisan’da Suriye’nin başkenti Şam’da İran başkonsolosluk ek binasını vurması sonucunda 7 kişi hayatını kaybetti, hayatını kaybeden kişilerden ikisi devrim muhafızlarında tuğgeneral rütbesinde askerlerdi....

Viski: Değer Koruma ve Yatırım Aracı Olabilir mi?

Viski, yatırım aracı mıdır? Nadir viski nasıl bulunur? Viskideki değer artışı kalıcı mı? Sizin için derledik, sunduk. Keyifli okumalar, seyirler.

PİYASADA OLAN PİYASADA KALIR B17 – KRİPTO

HALVİNG'E 7 KALA 67 BİN DOLAR Dünya piyasalarında yaşanan çalkantı , İsrail - İran arasında yaşanan gerilim ve ABD tarafında enflasyonun beklentilerin üstünde gelmesi Bitcoin üzerinde satış baskısı oluşturdu.Amerikan tahvili ve doların yukarı yönlü hareket ettiği şu günlerde S&P 500 endeksi, yüzde 1.6 oranında kayıp yaşarken dolar endeksi...

Piyasada Olan Piyasada Kalır – B17 – Borsa

Dolar Bazlı Ralli Geliyor Mu? Seçimin hemen ardından gelen hafta yaptığımız yayında "Seçim bitti, şimdi ne olacak?" demiştik ve yazımıza kalkışa hazırlanan bir roket görseliyle başlamıştık. Bunun ardından Perşembe-Cuma-Pazartesi ve Salı(yarım gün) 4 günde BIST100 endeksi(evet endeksin tamamı) yaklaşık %10 yükseldi! Bayram dinginliğinde kısa bir Borsa İstanbul analizi...

Bitcoin’de durgunluk 

70 bin dolar bölgesinde yön arayışında olan Bitcoin, FED ve Avrupa Merkez Bankası’ndan gelen olumsuz verileri mi, ödül yarılanmasını mı fiyatlayacak?   Avrupa Merkez Bankası’nın gösterge faiz oranını %4.5 oranında, mevduat faizini %4 oranında sabit tutması ve ardından gelen Lagarde’ın açıklamasıyla birlikte, piyasaların haziran ayında faiz indirimi beklentisi %70’e...