fbpx

BLACK SWAN

BLACK SWAN

Ana SayfaEkonomiTürkiye'de ekonomiye güven geriliyor,...

Türkiye’de ekonomiye güven geriliyor, sürdürülebilir büyüme için ön şart güvenin sağlanması

Türkiye’de ekonomik güven endeksi Mayıs ayında aylık %8,5 azalışla 77,5 seviyesine geriledi. Endeksteki azalışta, tüketici, reel kesim (imalat sanayi), hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörü güven endekslerindeki düşüşler etkili oldu.

Artan siyasi risk, Hükumet tarafından açıklanan tedbir paketlerinin ikna edici olmaması ve Merkez Bankasının rezervlerine yönelik endişelere bağlı olarak Türk lirası üzerindeki baskı devam ediyor. Her ne kadar 2019 yılının ilk 5 ayında imalat tarafında aylık bazda ılımlı iyileşmeler kaydedilse de %14,7 seviyesine yükselen işsizlik oranı, yıllık %30 seviyesinin üzerinde artış kaydeden yurt dışı ve tarım ürünleri üretici fiyat endeksleri, yükselen borçlanma ve üretim maliyetleri, özellikle kredi hacmi olmak üzere talep tarafında yaşanan zayıflıklar güven endeksindeki bozulmanın sonucu olarak karşımıza çıkan veriler.

Elbette ABD’nin 2018’de başlattığı ticaret savaşının küresel büyümede -özellikle de en büyük ticaret ortağımız olan Avrupa’da- yavaşlamaya sebep olması da Türkiye’nin ihracat ve üretim performansını olumsuz etkileyen ana faktörlerin başında geliyor.

Peki, Euro Bölgesi ekonomisine yönelik beklentiler ümit verici mi?

Avrupa Komisyonunun yayınladığı endeksler karışık sinyaller veriyor:

. İş İklimi Endikatörü Mayıs 2019’da 0,12 puan (%29) düşüşle 0,3 seviyesine gerileyerek 2016’dan bu yana en düşük seviyesini gördü. Bunda üretim ve ihracat siparişlerindeki sert düşüş etkili oldu.

. Ekonomik Hassaslık Endikatörü ise Mayıs ayında aylık 1,2 puan artışla 105,1 seviyesine yükseldi. İmalat sektörü, tüketiciler ve servis sağlayıcılarının beklentilerindeki iyileşmeye bağlı olarak endeks son 11 aydaki ilk yükselişini kaydetti. Perakende ve inşaat sektörünün beklentilerinde ise bozulma görüldü.

. Tüketici Güven Endikatörü Mayıs 2019’da aylık 1,1 puan yükselse de endeks -6,5 değeri ile negatif bölgede yer alıyor.

Süregelen ticaret savaşına bağlı olarak Euro Bölgesi’nde dış ticaret gelişmelerini OECD’nin 28 Mayıs Salı günü yayınladığı G20 Uluslararası Ticaret İstastikleri’nde gördük. Söz konusu OECD raporuna göre 2019 yılı ilk çeyreğinde Euro Bölgesi’nde mevsimsellikten arındırılmış ABD doları cinsinden ihracat %1, ithalat ise %0,1 artış kaydetti ki bu değerler Almanya’nın verilerine çok yakın (sırasıyla %0,9 ve %0,1). 4Ç2018’de Euro Bölgesi’nde ihracat bir önceki döneme göre %1,7, ithalat ise %0,9 daralma kaydetmişti. Avrupa Merkez Bankası ise 10 Nisan para politikası toplantı tutanaklarında GSYH büyümesi üzerinde aşağı yönlü risklerin arttığı ifadeleri yer alıyor.

G20 ülkelerininin mevsimsellikten arındırılmış ABD doları cinsinden ihracatı ise 1Ç2019’da bir önceki çeyreğe göre %0,4 oranında artarken ithalat hacmi %1,2 daralma kaydetti.

Güven endekslerinde bozulma eğiliminin artarak devam ettiği Türkiye’nin ihracatı ise aynı dönemde %2 daralırken ithalatı %5,3 artış gösterdi, öyle ki bu veri cari açıkta bozulmanın dolayısıyla da Türkiye’nin risk primindeki artışın (5-yıllık CDS primleri 515 seviyesinin üzerine çıktı) önemli bir kanıtı. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın geçen hafta açıkladığı İVME (İleri Verimli Milli Endüstri Paketi) Finansman Paketi’nde bahsi geçen 30 milyar TL büyüklüğündeki finansman ise bütçe üzerinde soru işaretleri yaratmıştı.

Bu çerçevede talep şartları, bütçe hedefleri, işsizlik, cari açık ve finansmanı, özel sektörün yüksek dış borcu, Merkez Bankasının net rezerv büyüklüğü, yüksek enflasyon ve artan borçlanma maliyetlerine yönelik endişelere ek olarak yerel seçimlerin yenilenme kararı güven endekslerini aşağı çekerken yabancı sermayenin daha iyi hikaye sunan ülkelere yönelmesine sebep oluyor. Dolayısıyla, üretimde ithalata, finansman tarafında ise yabancı sermayeye bağımlı olan Türkiye ekonomisinin sürdürülebilir büyüme hedefine ulaşılmasında ilk atılması gereken adım güven algısının kalıcı olarak yeniden sağlanması.

Dr. Fulya Gürbüz

Most Popular

More from Author

Bitcoin yön arayışında

153 bin 842 Bitcoin'e sahip Fidelity, kriptolar için orta vadeli bakışını...

Ekonomi İtibardan Tasarruf Bekliyor

İktidardan peş peşe gelen kamuda tasarruf açıklamaları, "Hala tasarrufa gidilmesi için ne bekleniyor?" sorusuna yanıt oldu.

Piyasalar ve Madenlerde Düşüş Durdu

23 Nisan 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Bitcoin’de Büyük Bir Hareket Geliyor Olabilir Mi?

Bitcoin'de ödül yarılanmasının da geçilmesiyle gözler fiyat hareketine çevrilmiş durumda. 73.750 dolar zirvesinden sonra düzeltme gören Bitcoin'de 59-60.000 dolar seviyesi şu ana kadar destek olarak çalıştı.

Read Now

Bitcoin yön arayışında

153 bin 842 Bitcoin'e sahip Fidelity, kriptolar için orta vadeli bakışını pozitiften nötrale çevirdi. Bitcoin'in bir süre güçsüz bir görünüm içerisinde olabileceğine dair ipucu olabilir. Bitcoin'in güncel fiyatı 67 bin dolar. ETF'lerde son durum Boğa dönemi devam ediyor Yatırımcıların ortalama maliyetinin 59 bin dolara geldiğini görüyoruz. Boğa döneminde, ortalama maliyet...

Ekonomi İtibardan Tasarruf Bekliyor

İktidardan peş peşe gelen kamuda tasarruf açıklamaları, "Hala tasarrufa gidilmesi için ne bekleniyor?" sorusuna yanıt oldu.

Piyasalar ve Madenlerde Düşüş Durdu

23 Nisan 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Bitcoin’de Büyük Bir Hareket Geliyor Olabilir Mi?

Bitcoin'de ödül yarılanmasının da geçilmesiyle gözler fiyat hareketine çevrilmiş durumda. 73.750 dolar zirvesinden sonra düzeltme gören Bitcoin'de 59-60.000 dolar seviyesi şu ana kadar destek olarak çalıştı.

Bugün Mehmet Şimşek’in yerine kim geçecek ?

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 23 Nisan için yayınladığı mesaj ekonomi dünyasında tartışmalara yol açtı. Bahçeli, açıklamasında "yerel halk" ifadesini kullanarak Türk milletini değersizleştiren bir zihniyete atıfta bulundu. İfadenin asıl hedefinin Mehmet Şimşek olduğu düşünülüyordu fakat , Bahçeli'nin asıl hedefinin CHP'nin Ankara ve İstanbul belediye başkanları Mansur...

Altın, Gümüş, BİST Düşerken De El Ele

22 Nisan 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Barings, Hisse Senedi Almak İçin Fırsat Kolluyor

Varlık yönetimi şirketi Barings'in, yerli yatırımcının satışa geçmesi durumunda Borsa İstanbul'daki pozisyonunu artırmayı planladığı bildirildi.

KRİPTO YENİ HAFTAYA UMUTLU BAŞLIYOR

Geçtiğimiz hafta İran-İsrail gerginliği ile başlayan süreç, belki de en çok kripto yatırımcısını vurdu. İsrail, İran'ın gönderdiği drone ve füzeleri tek tek düşürürken, altcoin yatırımcısı her roketi cüzdanlarında hissetti.

Hamas Ziyareti, Piyasayı Nasıl Etkiler?

Hamas yetkililerinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesi, piyasayı nasıl etkiler? Son rehine anlaşmasını reddetmesi nedeniyle Katar'a yük haline geldiği ifade edilen Hamas'ın, "yer arayışı çerçevesinde" bu görüşmeyi gerçekleştirdiği ileri sürül

Borsaya Yabancı Akını – Borsadan “KAP” da Gel B12

BIST100 BIST100 / USD Bakan Bayraktar: Doğalgaz ve Elektrik Fiyatlarına Mayıs'ta Zam Yok Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Mayıs ayı içinde elektrik ve doğalgaz tarifelerine zam yapılmayacağını duyurdu. Bu açıklama, tüketiciler için önemli bir rahatlama sağlayarak enerji maliyetlerinin sabit kalacağını işaret ediyor. KKM'de Düşüş Devam Ediyor Geçtiğimiz hafta, Kur Korumalı...

Piyasada Olan Piyasada Kalır – Borsa – Bölüm 18

Borsamızda yine hareketli bir haftayı geride bıraktık. Haftalık bazda baktığımızda endeks getirisi -%1.23. Düne kadar 4 gün üst üste gelen düşüşün ardından Cuma günü Fitch'ten gelen değerlendirme haberiyle paralel olarak sert gelen alımlarla(özellikle bankacılık) haftayı 9693.46 puandan tamamladık. Gelelim incelememize. #BIST100 Geçen haftaki yükselişin ardından 4 gün art arda...

PİYASADA OLAN PİYASADA KALIR B18 – KRİPTO

İRAN VURDU ALTCOİNLER PATLADI Geçtiğimiz haftaya İran'ın İsrail'e yaptığı saldırı damga vurdu.Uzun zamandır İsrail'in İran Büyükelçiliğine yaptığı saldırıya karşılık vereceğini söyleyen İran , bu hafta söylemlerini gerçekleştirdi. Vuran İran , Vurulan İsrail oldu ama öyle gözüküyor ki tek hasar alan Bitcoin ve Altcoinler oldu.Özellikle Bitcoin sınırlı şekilde düşerken Altcoinler...