fbpx

BLACK SWAN

Ana SayfaEkonomiMURAT ÜÇER: “Türk Trileması...

MURAT ÜÇER: “Türk Trileması (siyasetin çetrefilleşmesi+dış finansman ihtiyacı+büyüme isteği) büyümeyi tıkıyor”

[wpvideo WEUaetCQ]

Artunç Kocabalkan’ın ekonomist Murat Üçer ile gerçekleştirdiği röportajın 3. ve son bölümünde Üçer borç dinamikleri, büyüme sorunu, maliye ve para politikalarını değerlendirildi.

___BÜTÇE AÇIĞINDA REHAVETE KAPILMAMALI___

“Borç dinamiklerinde kısa vadede alarm verecek bir durum yok ama orta-uzun dönemde var. Çünkü bu %1,5-2,0’lik (Borç/GSYH) bütçe açıkları faizlerin, koşullu yükümlülüklerin hızla arttığı bir ortamda büyüyebilir. IMF de son raporunda bu noktaya özellikle vurgu yaptı. %1,5-2,0’lik bütçe açığı performansımızın sonsuza dek devam edeceği konusunda rehavete kapılmamak gerekiyor. Bunu kabul etmek gerekiyor.”

___BÜYÜME TARAFINDA ALAN YOK___

Türkiye’de temel mesele büyümeyle ilgili. Biz büyüme istiyoruz hatta %4-5-6 büyüme istiyoruz. Yani Türkiye’de siyaset ve özel sektör ve genel ülke büyüme istiyor. Fakat ülkenin artık %5-6 üretebilecek bir durumu yok.

Geçen sene bunu yaşadık. Zaten büyüme kendiliğinden %3-4’lere çok rahat iniyordu ama buna müsaade etmedik. Ne yaptık? Müthiş bir teşvikle -Kredi Garanti Fonu- maliye politikasını açarak üstüne gittik. Fakat bence Türkiye’de bu alan da daraldı artık. Ülke %3 büyümeyi ancak üretebilecek haldeyken bunun üzerine atabileceğiniz teşvik alanı da oldukça kısıtlı diye düşünüyorum.

___MALİYE VE PARA POLİTİKALARINDA TIKANIKLIK___

Yani sistem kredi yaratamıyor eskisi kadar, bunu kabul etmek lazım. Neden? Tasarruf açığı olması bu demek zaten; dışarıdan para girecek, bizim yerli TL’yi seçecek ki bizde TL cinsinden finansal derinleşme olsun. Bu sistem Türkiye’de tıkanmış vaziyette. Bu tıkanıklığın üstüne bütçe açıklarını atarsak ‘crowding out’ dediğimiz yani devletin harcayıp özel sektörün harcamasının kısılması olayını yaşarız; faizler artar, özel sektör harcamalarını daha kısabilir.

Dolayısıyla Türkiye’nin fazla politika alanı yok bence. Yani maliye ve para politikasında açılmış olmanın ötesinde bunu biraz daha açalım deme lüksü zaten yok çünkü böyle bir alan yok. Bunu kabul etmek lazım.

___ÇÖZÜM___

Tam tersi geri çekilmek, biraz sıkılaştırmaya gitmek, bir hikaye oluşturulması -rekalibrasyon diyelim buna- yani iktisat politikalarının biraz daha sıkılaşma yönünde kullanılması, bu sayede Türkiye’ye giren paranın artması ve uzun vadede faizlerin düşmesi gibi belki bir dinamiğe oynamak lazım zaman içerisinde.

___KISIT: TÜRK TRİLEMASI: SİYASETİN ÇETREFİLLEŞMESİ+DIŞ FİNANSMAN İHTİYACI+BÜYÜME İSTEĞİ___

Bu tıkanma nasıl açılacak? Açıkçası kafam çok net değil ama tıkanma olduğu çok net. Ben buna Türk Trileması diyorum. Yani siyaset oldukça çetrefilli, dış finansman ihtiyacından bahsettim -%25’i milli gelirin- cari açıkla birlikte çevrilmesi gereken borçla Türkiye’nin dışarıya bir finansman ihtiyacı var ve %5-6 gibi bir büyüme istiyoruz. Buna trilema (üç önermeli durum) diyorum çünkü bu üçünün birlikte olması mümkün değil. Üçünün birlikte olmaması demek bana göre ilk aşamada büyümenin yavaşlaması demek.

___ORTODOKS POLİTİKA GEREKLİLİĞİ___

Peki siyasetçi yavaşlayan büyümeye nasıl tepki verecek, politikaları ne kadar zorlayacak, buradan bir politika hatası çıkıp piyasada bir panik havası yaşanır mı vesaire bunları düşünmek lazım. Ama ben biraz daha tıkanmayı geniş görüyorum, bu tıkanıklığı önemli buluyorum. Bunu aşmanın yolu da hepimizin bildiği düzgün bir Ortodoks politika programına geçmek ama o geçiş nasıl olacak kafam çok net değil.

Most Popular

More from Author

Tahvil Nedir ve Neden Önemlidir ?

Sabit getirili menkul kıymetler (fixed income securities), yatırımcılara belirli bir süre...

YAPAY ZEKA İLE TEKNİK ANALİZ MÜMKÜN MÜ?

Özellikle 2023’ten beri hayatımızda gittikçe daha fazla yer işgal etmeye başlayan...

PİYASADA OLAN PİYASADA KALIR B26 – KRİPTO

FED BEKLENDİ , BEKLENMEZ OLAYDI Haftanın en önemli olayı önce istihdam verisi...

Piyasada Olan Piyasada Kalır – Borsa – Bölüm 26

Öncelikle bizi izleyen/okuyan tüm dostlara şimdiden harika bir bayram diliyorum. Her...

Read Now

Tahvil Nedir ve Neden Önemlidir ?

Sabit getirili menkul kıymetler (fixed income securities), yatırımcılara belirli bir süre boyunca düzenli faiz ödemeleri sağlayan ve vadesi sonunda anaparanın geri ödenmesini taahhüt eden finansal araçlardır. Bu tür menkul kıymetler, genellikle düşük riskli olarak kabul edilir ve yatırımcılar için istikrarlı gelir kaynağı oluşturur. Peki nedir bu "akıllı...

YAPAY ZEKA İLE TEKNİK ANALİZ MÜMKÜN MÜ?

Özellikle 2023’ten beri hayatımızda gittikçe daha fazla yer işgal etmeye başlayan bir terim var. Artificial Intelligence, kısaca AI, yani ‘Yapay Zeka’. Herkes bu konuda kendince bir kullanım alanı bulmaya çalışıyor. Web sitesi yaptırandan görsel oluşturtana, video düzenlemeden kod yazdırmaya kadar birçok farklı alanda kendine yer bulmaya başlayan...

PİYASADA OLAN PİYASADA KALIR B26 – KRİPTO

FED BEKLENDİ , BEKLENMEZ OLAYDI Haftanın en önemli olayı önce istihdam verisi , sonra ise Amerikan Merkez Bankası'nın Faiz açıklamasıydı.İstihdam verisi piyasaların soğuduğuna işaret ederken TÜFE, ÜFE beklenti altı geldi.Bu haber piyasalara kısa süreli bir moral verdi.Ancak ertesi gün FED faizleri sabit bıraktı ve daha da kötüsü Powell...

Piyasada Olan Piyasada Kalır – Borsa – Bölüm 26

Öncelikle bizi izleyen/okuyan tüm dostlara şimdiden harika bir bayram diliyorum. Her şey gönlünüzce olsun. Bol kazançlar hepimizin olsun. :) Hareketli bir haftayı daha geride bıraktık. Geçtiğimiz hafta yaptığımız yayında 10040 seviyesini ve bizim için önemini vurgulamıştık. Bu seviyenini hemen civarından destek bulan borsa haftayı %3.28lik yükselişle 10471 puandan...

Bayramda Biz Büyükleri, Sonrasında Büyükler Bizi Öpecek

14 Haziran 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir. Gündemdeki Son Durum Türkiye'deki Son Gelişmeler Bayram Sonrası Yeni Vergiler Bekleniyor https://twitter.com/BloombergHT/status/1801560002521407845 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801528052662280366 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801543212323983411 https://twitter.com/memetsimsek/status/1801555274186244292 https://twitter.com/TuncSatiroglu/status/1801521894576792058 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801608471218995380 https://twitter.com/blackswanfinans/status/1801529342809211328 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801553964283912350 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801547737613180990 https://twitter.com/EkonomimCom/status/1801601064547811572 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801618660982694274 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801625798186562033 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801596077004439719 Dünyadaki Son Gelişmeler https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801615734176436228 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801520826379854070 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801573706671554735 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801624736402669890 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801526969709789328 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801489231769980954 https://twitter.com/ForeksTurkey/status/1801493377717805446

Para Kazanmak İçin Psikoloji Nasıl Yönetilir?

Finansal piyasalarda işlem yapanların en çok zorlandığı konulardan birisi de psikolojiyi yönetmek. Bunu uzmanına sorduk.

Vega Portföy Ekonomi Bülteni – 14 Haziran 2024

Vega Portföy tarafından hazırlanan 14 Haziran 2024 tarihli ekonomi bülteni ve veri takvimi şöyle: Gunluk-Bulten-2024-Haz-14İndir

Powell’dan piyasalara kırmızı ışık

Veri yoğun bir haftayı geride bıraktık. İstihdam piyasasının soğuduğunu gösteren veri ve beklenti altı TÜFE, ÜFE gelmesine rağmen, Powell'in görece şahin konuşması sonrasında Bitcoin haftayı ekside kapattı. Yayınlanan dot plota göre sene sonuna kadar faiz indirim beklentisi, 1 olarak gözüküyor. Sene başından beri, piyasalar için en pozitif...

BIST nefes almadı, vergi zaten bahaneydi

Borsada işlem vergisi ertelendi BIST te işlem başına alınacağı açıklanan ve geçtiğimiz hafta borsada olumsuz fiyatlamaya yol açan işlem vergisinin ertelendiği Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından sosyal medyada açıklandı. https://twitter.com/memetsimsek/status/1801280815432602087?t=FVxk3aSTmqWThrkqm7y5mQ&s=08 TÜİK ortalama madde fiyatlarını açıklamıyor Dr. Artunç Kocabalkan, dün akşamki "Dükkanı Kapatıyoruz" yayınımızda, 2011-2016 yılları arasında TÜİK başkanlığı görevini...

Borsada Yabancı Çıkışı Devam Ediyor

13 Haziran 2024 tarihine ait gün içi haberleri ve piyasalardaki son durumları derlediğimiz yazımızda bugünün öne çıkan başlıkları aşağıdaki gibidir.

Vega Portföy Ekonomi Bülteni – 13 Haziran 2024

Vega Portföy tarafından hazırlanan 13 Haziran 2024 tarihli ekonomi bülteni ve veri takvimi şöyle: Gunluk-Bulten-2024-Haz-13İndir

FED Aşağı FED Yukarı

12 Haziran 2024 hem FED Faiz Kararı hem de TÜFE verisiyle oldukça yoğun bir gündü. Faizlerin sabit tutulması beklenirken, FED Tutunaklarında ve soru cevap kısmındaki değerlendirmeler dikkat çekti. https://twitter.com/berna_gulpinar/status/1800955014900236425?s=48 Merak edilen bir diğer husus ise dot plot diye adlandırılan FED yetkililerin gelecek hakkında projeksiyon çizen ve FED'in faiz kararlarının...