Türkiye’nin yaz aylarında karşı karşıya kaldığı orman yangınları artık yalnızca ekolojik bir felaket değil, ciddi bir ekonomik kriz unsuru haline gelmiş durumda. 2025’te 5 binden fazla yangın, 41 bin 458 hektarlık alanın yanmasına yol açtı. Hesaplanan doğrudan ekonomik kayıp yaklaşık 25 milyar TL. Bu rakam, yangınların yalnızca çevresel değil, makroekonomik dengeler üzerinde de etkili olduğunu gösteriyor.
Yangınların Neden ve Sonuçları
- İklim Değişikliği ve Kuraklık → Yangınların sıklığını ve şiddetini artırıyor.
- Genç Ormanların Yanması → Yeniden kullanım imkânı olmayan odun kaybı ve yüksek ağaçlandırma maliyeti doğuruyor.
- Bölgesel Ekonomi Üzerindeki Etki → Tarım, turizm ve orman ürünleri sektörlerinde gelir kaybına yola çıyor. Bursa örneğinde olduğu gibi milyarlarca liralık zarar.
- Kamu Bütçesine Yansıma → Yeniden ağaçlandırma, yangın söndürme operasyonları ve altyapı onarım maliyetleri kamu harcamalarını artırıyor.
Alan ve ekonomik kayıplar…
| Bölge / Veri | Yanmış Alan (hektar) | 1 Hektar Başına Kayıp (TL) | Toplam Kayıp (TL) | Notlar |
|---|---|---|---|---|
| Türkiye Genel Toplam | 41.458 | 600.000 | ≈ 24.874.800.000 (~25 milyar) | OGM verileri; 31 Temmuz 2025’e kadar |
| İzmir (En büyük kayıp) | 20.391 | 600.000 | ≈ 12.234.600.000 | CHP Sözcüsü Deniz Yücel verisi |
| Bursa – Gürsu | 1.370 | 600.000 | ≈ 822.000.000 | Bursa Büyükşehir Belediyesi verisi |
| Bursa – Harmancık | 4.700 | 600.000 | ≈ 2.820.000.000 | Bursa Büyükşehir Belediyesi verisi |
| Bursa Toplam | 6.070 | 600.000 | ≈ 3.642.000.000 (>3,7 milyar) | Bursa toplamı |
| Genç kızılçam odun kaybı | – | 360.000 | – | 1 hektar başına yalnızca odun değeri |
| Yeniden ağaçlandırma maliyeti | – | 250.000 | – | 1 hektar başına yeniden dikim ve bakım |
| Genç orman toplam kaybı (odun + dikim) | – | 600.000 | – | Ortalama ekonomik kayıp hesabı |
Türkiye’nin Pozisyonu
Türkiye, orman yangınlarıyla mücadelede hava filosunu (27 uçak, 105 helikopter) ve gönüllü ağını genişletmiş durumda. Ancak bu kapasite, artan yangın frekansı karşısında reaktif kalıyor. Önleyici yatırımlar (erken uyarı sistemleri, yangına dayanıklı orman planlaması) hâlâ yetersiz.
Diğerleri
- İspanya ve Portekiz: Yangın öncesi yakıt azaltma politikaları, köy–orman sınırında buffer zone uygulamaları var
- Avustralya: İklim verisiyle entegre edilen yangın tahmin sistemleri kullanıyor.
- Türkiye: Hâlâ yangın sonrası müdahaleye ağırlık veren bir model.
Başarısızlığın Nedenleri
- Bütçe kaynaklarının başka önceliklere kaydırılması.
- Yerel yönetim–merkezi yönetim koordinasyon eksiklikleri.
- İklim değişikliğinin hızının mevcut önlemleri kısa sürede yetersiz bırakması.
Sonuç
Orman yangınları, yalnızca ağaçları değil, ekonominin damarlarındaki kanı da yakıyor. Eğer yangınla mücadele politikasını reaktiften proaktife çeviremezsek, gelecek yıllarda bu 25 milyar TL’lik fatura, ülkenin “yanan serveti” haline dönüşecek.
