- Türkiye Sürdürülebilir Tarım ve Gıda Zirvesi’nde su kıtlığı, iklim değişikliği, planlama eksikliği ve gençlerin sektörden uzaklaşması temel riskler olarak öne çıktı.
- Bildirge, planlı üretim, dijitalleşme, kooperatifleşme ve yeşil dönüşüm odaklı 12 stratejik çözüm önerisi sundu.
- Tarımın yalnızca ekonomik değil, gıda güvenliği ve stratejik bağımsızlık açısından da savunma sanayii kadar önemli olduğu vurgulandı.
Türkiye tarım sektörü, hem ekonomik hem de sosyal refahın kritik dayanaklarından biri olmaya devam ediyor. Bloomberg HT iş birliğiyle düzenlenen Sürdürülebilir Tarım ve Gıda Zirvesi’nde açıklanan sonuç bildirgesi, sektörün mevcut sorunlarını ve çözüm yollarını net biçimde ortaya koydu.
Yaklaşık 25 milyon hektarlık tarım arazisi ile Avrupa’nın en büyük tarım ekonomisine sahip olan Türkiye, son 30 yılda ekilebilir alanlarının %15’ini kaybetti. Bu kaybın verimlilik artışıyla telafi edilmesine rağmen, tarımsal GSYH’de Endonezya gibi benzer arazisi olan ülkelerin gerisinde kalındığı vurgulandı. Tarımın milli gelirdeki payı %6 seviyesinde seyrederken, milyonlarca kişinin geçim kaynağı olmayı sürdürüyor.
Bildirge, stratejik üretim ve gıda güvenliği için üç yıllık üretim planları, sözleşmeli tarım modelleri ve kalite standartlarının yaygınlaştırılmasını öneriyor. Bu adımların gıda enflasyonuna karşı yapısal direnç oluşturacağı belirtiliyor.
Öne çıkan bir diğer başlık dijitalleşme. Hassas tarım uygulamaları, yapay zekâ destekli veri analizi ve uzaktan algılama sistemleriyle üretimde hem verim hem de şeffaflık artırılabilecek. Ancak çiftçilerin yaş ortalamasının 58 olması, teknolojik adaptasyonu zorlaştırıyor. Gençlerin tarıma katılımı bu nedenle kritik önem taşıyor.
Finansal kapsayıcılık ise kadın ve genç üreticilerin desteklenmesiyle sağlanacak. Özel kredi modelleri ve mikro-finans programları kırsal kalkınmayı güçlendirecek. Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar’ın ifadesiyle, tarım “en az savunma sanayii kadar stratejik” bir alan.
Bildirge ayrıca, su kıtlığı ve israf, iklim değişikliği, planlama sorunları, kooperatifleşme zafiyetleri, gıda perakendesindeki eksiklikler ve finansman yetersizliği gibi sekiz temel problemi sıralıyor. Çözümler ise “etki” ve “uygulanabilirlik” kriterlerine göre önceliklendirilmiş 12 stratejik öneri üzerinden şekilleniyor.
📌 Sonuç: Zirve, Türkiye’nin tarım vizyonunu yeniden tanımlarken, su yönetimi, genç istihdamı ve dijitalleşme alanlarında hızlı adımların atılmasının zorunluluğunu ortaya koydu.
